Кіріспе

Мобильді телефон мазмұнына жарнамалау – қоңырау үні, ойын және басқа да мобильді телефон қызметтерін насихаттау. Мұндай қызметтер көбінесе жазылым арқылы ұсынылады және оларға қосылу үшін қысқа хабарламалар (SMS) жүйесі қолданылады. Тағы бір әдіс – мобильді телефонның күшік экранға хабарлама тарату, бұл мобильді операторларға немесе жарнама берушілерге миллиондаған адамға дереу қол жеткізуге мүмкіндік береді. Әсіресе қоңырау үнінің жарнамасы мен сатылымы соңғы жылдары күрт өсті, кейбір жарнамалық үзілістер, әсіресе музыкалық телеарналарда және автоспорт жарыстарында (әсіресе NASCAR, Sprint Nextel сериясының бас демеушісі ретінде) осы жарнамалар басымдық құрайды. Газеттер мен журналдарда да жарнама жасау танымал болды.

Тарих

Ұялы телефонды ең алдымен оңай бейімдеуге болатын мүмкіндік – оператор логотиптері болды, яғни ұялы байланыс операторының (мысалы, Vodafone) логотипін көрсету үшін арналған шағын, қара-ақ суреттер. Көбінесе олардың орнына адамның аты немесе кішкентай белгі қойылатын. Телефон өндірушілер жақсырақ қоңырау үні мен дыбыс мүмкіндіктерін ұсынғанда, қоңырау үні телефонды жекелендірудің ең танымал тәсіліне айналды. Танымал әндер мен мелодиялардың қоңырау үнін ұсынатын сайттар пайда бола бастады, олардың көпшілігі бұл қызметті тегін және жарнамасыз немесе аздаған жарнамамен ұсынды. Олардың танымалдылығы көбінесе ауыздан ауызға тарады. Бірақ, көп ұзамай олар бұл мүмкіндік үшін шағын төлем қабылдай бастады. Содан кейін осы қызметтерді жарнамалау басталды. Алайда, 1998 жылы ұялы телефондарға ауыстырылатын қақпақтар енгізілгеннен кейін, ұялы нарықта жарнамалық стратегия өзгерді. Кейбір компаниялар өздерінің ең соңғы мелодиялары мен қоңырау үнінің ең үлкен жинағы бар екенін жарнамалау үшін ірі бұқаралық ақпарат құралдары арқылы үлкен науқандар жүргізді. Ең ірі жарнама берушілердің бірі – неміс компаниясы Jamba! (кейбір елдерде Jamster! деп танылады), ол Sweety the Chick және Crazy Frog қоңырау үні кейіптерін жасағанмен мәшһүр. Көп айлар бойы наразылықтардан кейін, 2005 жылдың 21 қыркүйегінде Ұлыбританияның жарнама стандарты органы (ASA) көптеген жарнамаларды тек сағат 21:00-ден кейін ғана көрсетуге рұхсат етті. Бұл шешімнің басты мақсаты – компанияның жас адамдарға бағытталған науқандарына жол бермеу болды.

Тенденциялар

Мобильді телефон мазмұнын жарнамалаудағы жаңа үрдіс – "жарнамамен қолдау" мобильді телефон қызметі моделі. Virgin Mobile USA, Xero Mobile және Blyk сияқты MVNO операторлары абоненттерге абонент үшін маңызды бірнеше мақсатты жарнамаларды қарау үшін тегін немесе субсидияланған мобильді телефон қызметін ұсынады немесе ұсынуды жоспарлап отыр. Бұл MVNO операторлары "бір презентацияға бір адам" моделін қолданады. Кез келген жарнаманың сәйкестігі пайдаланушылардың демографиялық мәліметтеріне, сауалнамаларға және басқа да факторларға негізделген. Leap Wireless International Inc. компаниясы абонентке жарнаманы қарау арқылы қоңырауларын субсидиялауға мүмкіндік беретін патентке (Owensby 6,647,257) ие және абонентке бағытталған бірқатар факторларды пайдаланады. Мобильді телефон арқылы жарнама жасау әлі де салыстырмалы түрде жаңа болғанымен, өнертапқыштар мобильді телефонды пайдаланушының жанында тұрған адамдарға жарнама көрсету үшін, пайдаланушы қол еркін режимде сөйлескен кезде, әдістерді әзірледі. Байннің өнертабысы (Bayne, АҚШ патенттік өтініштер N 20050239448 & 20050239495) мобильді телефон пайдаланушысын ынталандыруды үйретеді (мысалы, жеңілдікпен сөйлесу уақыты, тегін мазмұн және т.б.) телефонды негізгі экранын сыртқа қаратып, шағын жарнамалық стенд ретінде пайдалануға рұқсат беру арқылы (басқа нұсқада өнертабыс артқы экраны қолданылады). Бұл өнертабыс "бір презентацияға бір адам" деген дәстүрлі тәсілден өзгеше және "теңдес теңдесіне тартылады" деген байқауға негізделген, бұл жарнама берушіге бір презентацияда бірнеше көрініс беруге және абонентке ұқсас немесе бірдей демографиялық топқа мүмкіндік береді. Өнертапқыш Окава (АҚШ патенттік өтініш 20040259599) мобильді телефон пайдаланушысымен сөйлескен кезде, артқы экраны қолдана отырып, мобильді телефон пайдаланушысының жанындағы белгісіз адамдарға жарнама көрсету үшін ұқсас өнертабысты үйретеді. Пайдаланушыдан басқа адамдарға көрсету, төмен кірісті/жоғары халық тығыздығы бар аймақтарда нарық үлесін арттыру үшін, сондай-ақ жарнамамен қолдау көрсетілетін MVNO операторлары үшін қызметтерді кеңейту үшін қолданылуы мүмкін. Мобильді контентті жарнамалауға жаңа тәсіл – вирусқа таралатын маркетингті пайдалану. Арнайы бағдарламалар арқылы пайдаланушылар ұнайтын мобильді контент туралы ұсыныстарды байланыс тізімдеріне жібере алады. Passa Parola, Meyou-дың итальяндық нұсқасы, вирусқа таралатын маркетингтің көмегімен ғана 800 000 тіркелген пайдаланушыға жетті.

Автоспорт

2003 жылдың 19 маусымында NASCAR сол кезде спортта қатыспаған жаңа ұялы телефон компанияларының жарнамасына тыйым салды; спортта қатысқан ұялы телефон компаниялары ағымдағы командаларымен қалуға құқылы болды, бірақ ағымдағы командаларынан айырылғаннан кейін NASCAR-дың басты сериясында жарнамалай алмады. Бұл тыйым Nextel Communications компаниясымен жасалған жаңа он жылдық келісімнің салдары болды. Автоспорттағы жарнама кеңінен таралған, әсіресе темекіні алмастыру мақсатында; 2000 жылы Alltel NASCAR Busch Series-те Herzog Motorsports командасының және жаңа жүргізуші Джимми Джонсонның демеушісі болды. Бұл серіктестік бір жыл ғана сарқып, Грег Пенске Alltel директорлар кеңесіне кіргеннен кейін аяқталды. Содан кейін компания демеушілігін жүргізуші Райан Ньюманмен бірге Penske Racing командасына ауыстырды. BellSouth 1997 жылы Team Sabco (кейін Chip Ganassi Racing) командасымен жарнамалауды бастады, ал 2001 жылы Cingular Wireless компаниясын құру үшін Southwestern Bell компаниясымен ұялы телефон бизнесін біріктірді; Cingular 2002 жылы Richard Childress Racing командасына қосылды. Екі компания да NASCAR-дың Nextel-мен жасасқан келісімі бойынша ескі құқықтармен қамтылған. Формула-1-де McLaren 2007 жылдан бастап Vodafone компаниясымен F1 командасын демеушілік ету туралы келісімге келді. Ferrari 2007 жылы Telecom Italia-ның Alice брендімен келісімге отырғаны хабарланды, онда Alice бренді Marlboro-ға тыйым салынған қызыл автомобильдердің "басты" демеушісі ретінде таныстырылады.