Кіріспе
Пахари кескіндемесі – Гималайдың баурайларындағы Солтүстік-Батыс Үндістанға тән үнді кескіндемесінің бір түрі. Көбінесе миниатюра түрінде жасалатын бұл кескіндеме 17-шы ғасырдың басынан 19-шы ғасырдың ортасына дейін Солтүстік Үндістанның төменгі Гималай тауларындағы патшалықтар мен Пенджаб жазықтарында дамыды. Оның ішінде Басохли, Манкот, Нурпур, Чамба, Кангра, Гулер, Манди және Гархвал ерекше аталады. Наинсух 18-шы ғасырдың ортасындағы белгілі шебер болса, одан кейін оның отбасылық шеберханасы тағы екі буын бойы жұмыс істеді. Пахари кескіндемесінің негізгі тақырыбы – индуист құдайлары Радха мен Кришнаның мәңгілік махаббатын бейнелеу. Ерекше лирикалық сипаттамасы, еркін ырғағы, жұмсақтығы, композицияның ұсақ-түйек, күрделі бөлшектері, адамның сезімдері мен дене ерекшеліктерін терең түсіну және бейнелеу арқасында Пахари миниатюралары Декан, Моғол және Раджастхандық Раджпут мектептерінен ерекшеленеді.
Pahari painting is an umbrella term used for a form of Indian painting, done mostly in miniature forms, originating from the lower Himalayan hill kingdoms of North India and plains of Punjab, during the early 17th to mid 19th century, notably Basohli, Mankot, Nurpur, Chamba, Kangra, Guler, Mandi and Garhwal. Nainsukh was a famous master of the mid 18th century, followed by his family workshop for another two generations. The central theme of Pahari painting is depiction of eternal love of Hindu deities Radha and Krishna. A distinct lyricism, spontaneous rhythm, softness, minute intricate details of composition, and intense perception and portrayal of human emotions and physical features distinguish the Pahari miniatures from the other miniature schools like Deccan, Mughal and Rajasthani Rajput.
Шығу тегі және аумағы
Пахари мектебі 17-19 ғасырларда, Гималайдың оңтүстігіндегі Үндістанда, Хімачал-Прадеш арқылы Джаммудан Гархвалға дейін дамып, гүлденді. Әр мектеп жанр ішінде ерекше айырмашылықтар жасады: Джамму және Кашмирдегі Басохлиден бастау алған батыл және қарқынды Басохли суреттерінен бастап, басқа сурет мектептері пайда болғанға дейін осы стильдің символына айналған нәзік және лирикалық Кангра суреттеріне дейін, сондай-ақ Мола Рамның Гархвали суреттеріндегі поэтикалық және көркем бейнелеулерге дейін. Кангра стилі Рада мен Кришнаның суреттері арқылы өзінің қақпасына жетті, олар Джаядеваның "Гита Говинда" шығармасынан шабыт алды. Пахари суреттері Моғол суреттерінен өркендеді, бірақ бұл аймақтың көп бөлігін билеген Раджпут патшаларының қолдауымен дамыды және үнді суреттерінде жаңа стиль құрды. 9-17 ғасырлар аралығында гүлденген Кашмирдің қабырға суреттерінің жарқын дәстүрі де болды, оны Алчи монастырының немесе Цапарангтың қабырға суреттерінде көруге болады.
Пахари кескіндемесі мектептері
Басохли деп аталатын Рави өзенінің жағасында орналасқан шағын төбелік мемлекет 1690 жылы осы жаңа стильді бастады. Келесі екі ғасыр бойында бұл стиль Пахари өнерінің ірі және кіші орталықтарында қалыптасты. Ірі орталықтар – Гулер, Чамба, Манди және Кангра мектептері, ал кішілері – Гарвал, Хиндур, Джамму, Кулу, Биласпур, Шринагар және Пәнджаб жазығындағы бірнеше мектептер. Чамба мектебінің суреттеріндегі әйел бейнелері жылу, сезімталдық және тартымды сұлулықты шартады. Түстерді тиянақты қолдануымен және үйлестіруімен әйгілі, Чамба суреттерінің кеңістігінде қызыл және көк түстер басым.
Пахаридің басқа да суретшілік мектептері
Гархвал мектебі: Ол Гүлер мектебімен және пейзаждың нәзік бейнеленуімен ұқсас. Гархвал миниатюраларында көбінесе бұлтты аспан, тұманды пейзаждар кездеседі. Бұл стиль Пенджаб жазығында қалыптасты және сикх суреттерімен, стереотиптік киімдермен, сондай-ақ сақал мен мұрт сияқты ерекшеліктерге назар аударумен сипатталады. Кашмир, Лахор, Манкот және басқа мектептер: Ірі өнер орталықтарының қағидаларын ұстанған Пахари өнерінің дамыған шағын орталықтары. Бұл мектептердің арасында айқын айырмашылық жоқ.