Кіріспе

Американдық романист (1898–1961)

Генри Мортон Робинсон (7 қыркүйек 1898 – 13 қаңтар 1961) – американдық романист, ең белгілісі – Джозеф Кэмпбеллмен бірлесіп жазған «Финнеганның оянуына қаңқа кілті» және 1950 жылғы «Кардинал» романы. «Time» журналы бұл кітапты «Жылдың ең танымал кітабы, көркем әдебиет немесе ғылыми әдебиет» деп жариялаған.

Өмірбаян

Робинсон Бостонда дүниеге келді және Бірінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткеннен кейін 1923 жылы Колумбия колледжін бітірді. Ол Колумбия университетінде ағылшын тілінен сабақ берді және "Reader's Digest" журналының аға редакторы болды. 1960 жылдың 23 желтоқсанында, тыныштандырғыш дәрі ішкен соң, ол ыстық ваннада ұйықтап қалды. Үш аптадан кейін, 1961 жылдың 13 қаңтарында, ол Нью-Йоркте салдарынан болған екінші және үшінші дәрежелі күйіктердің асқынуларынан қайтыс болды. Ол Нью-Йорктегі Вудсток қаласындағы Суретшілер зиратында жерленген. Оның ұлы Энтони Робинсон да танымал романист.

Мансап

Оның ең танымал романы "Кардинал" Стивен Фермойлдың өмірін суреттейді, ол жас американдық дін қызметкері, кейіннен Шіркеудің кардиналы болады. Бұл оқиғаның негізінде Нью-Йорк архиепископы Франсис Кардинал Спэллманның (1939–1967 жж.) өмірі жатыр. "Кардинал" романы 1963 жылы Отто Премингердің режиссерлігімен, Том Трайонның басты рөлде ойнауымен "Оскар" сыйлығына ие болған фильмге бейімделді, алайда фильмнің сюжеті Мортонның романынан еркін алынған. Робинсон "Кәмiл дөңгелек" (1947) атты романын да жазды. Осы романнан алынған бір бөлігі Ричард Каррдың сценарийіне бейімделіп, Дэвид Каррадин "Американа" атты фильмге түсірді. Фильм 1981 жылы Канн кинофестиваліндегі "Режиссерлердің екі аптасы" бағдарламасында "Көрермендер таңдауы" сыйлығын жеңіп алды. Көрермендер фильмді ұнатып қабылдады, бірақ сыншылар оны жоғары бағалаған жоқ.