Джеймс Тёрбер: Американ суретшісі, жазушы және сатирик

Кіріспе

Американдық карикатурист, автор, журналист, драматург (1894–1961) саяси ғалым

Джеймс Гровер Турбер (8 желтоқсан 1894 – 2 қараша 1961) – американдық карикатурист, жазушы, юморист, журналист және драматург. Ол ең көп танымал болғаны – «Нью-Йоркер» журналында жарияланған және көптеген кітаптарына енген карикатуралары мен әңгімелері. Турбер өз заманының ең танымал юмористтерінің бірі болды және қарапайым адамдардың күлкілі қиындықтары мен ерекшеліктерін көрнекті етіп көрсетті. Оның туындылары жиі фильмдерге бейімделді, соның ішінде «Еркек жануар» (1942), «Жыныстар шайқасы» (1959, Турбердің «Кетбёрд ситі» әңгімесі негізінде) және «Уолтер Миттінің құпия өмірі» (1947 және 2013 жылдары екі рет бейімделген).

Өмір

Тюрбер 1894 жылғы 8 желтоқсанда Огайо штатының Колумбус қаласында Чарльз Л. Тюрбер мен Мэри Агнес "Мейм" (құрметті әкесі Фишер) Тюрбер отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы екеуі де оның шығармашылығына зор әсер етті. Әкесі – заңгер немесе актер болуді армандаған, кейде кеңседе жұмыс істейтін, шағын саясаткер болған. Тюрбер анасын "табиғи комедияшы" және "мен білген ең керемет комедиялық таланттардың бірі" деп сипаттады. Ол әзілге құмар, бірде мүгедек болып көрсетіп, діни емшілердің жиынына қатысып, кейін секіріп тұрып, өзін жазылған деп жариялаған. Тюрбер жеті жасқа келгенде, інісінің бірімен Уильям Телл ойыны ойнап жатқанда, інісі Джеймстің көзіне жебемен атқан. Ол сол көзінен айырылып, кейіннен көру қабілеті нашарлап, жартылай соқыр болып қалды. Осы жарақаттың салдарынан бала кезінде спортпен және басқа да іс-шараларға қатыса алмады, бірақ шығармашылық ой-қиялы дамыды, оны өзін жазу арқылы жеткізе білді. (Осы оқиға "Дөңгелектегі адмирал" шығармасының негізі болды.) 1913 жылдан 1918 жылға дейін Тюрбер Огайо мемлекеттік университетінде оқыды, онда ол Phi Kappa Psi студенттік қауымдастығының мүшесі және студенттік журналдың редакторы болды. Осы кезеңде ол Джефферсон даңғылының 77-ші үйін жалға алды, ол 1984 жылы Тюрбер үйі деп аталды. Ол университетті бітіре алмады, өйткені нашар көру қабілеті міндетті резервтік офицерлерді даярлау корпусының (ROTC) курсына қатысуына кедергі келтірді. 1995 жылы ол қайтыс болғаннан кейін дипломмен марапатталды. 1918 жылдан 1920 жылға дейін Тюрбер АҚШ Мемлекеттік хат тасымалдау департаментінде, алдымен Вашингтонда, содан кейін Париждегі елшілікте кодты клерк болып жұмыс істеді. Колумбқа оралғаннан кейін ол 1921 жылдан 1924 жылға дейін The Columbus Dispatch газетінде тілші болып жұмыс істеді. Осы уақыт ішінде ол "Кредостар мен Ескекерліктер" атты апталық бағанында кітаптарды, фильмдерді және пьесаларды сынға алды, бұл атау оның өлімінен кейін шыққан еңбектерінің жинағына берілді. Осы кезеңде Тюрбер Парижге оралды, онда Чикаго Трибьюн және басқа газеттерде жазды. Олар қызы Розмари (1931 ж.т.) бар, Коннектикут штатының Фэрфилд округіндегі Санфорд-Куртис-Тюрбер үйінде тұрды. 1935 жылдың мамыр айында неке ажырасып, Алтеа Санфорд-Куртис-Тюрбер үйін сақтап қалды. Марта Винеярдқа барып жолда Марк Ван Доренмен танысқаннан кейін, Тюрбер сол кездегі көптеген белгілі суретшілер мен жазушылармен бірге Коннектикут штатының Корнуолл қаласында жазғы демалысын өткізе бастады. Үш жыл жалға алғаннан кейін, Тюрбер Корнуолл, Коннектикут штатында "Ұлы жақсы орын" деп атаған үйді тапты.

Thurber was born in Columbus, Ohio, to Charles L. Thurber and Mary Agnes "Mame" (née Fisher) Thurber on December 8, 1894. Both of his parents greatly influenced his work. His father was a sporadically employed clerk and minor politician who dreamed of being a lawyer or an actor. Thurber described his mother as a "born comedian" and "one of the finest comic talents I think I have ever known." She was a practical joker and, on one occasion, pretended to be disabled and attended a faith healer revival, only to jump up and proclaim herself healed. When Thurber was seven years old, he and one of his brothers were playing a game of William Tell, when his brother shot James in the eye with an arrow. He lost that eye, and the injury later caused him to become almost entirely blind. He was unable to participate in sports and other activities in his childhood because of this injury, but he developed a creative mind, which he used to express himself in writings. (This was the basis for the piece "The Admiral on the Wheel".) From 1913 to 1918, Thurber attended Ohio State University where he was a member of the Phi Kappa Psi fraternity and editor of the student magazine, the Sundial. It was during this time that he rented the house on 77 Jefferson Avenue, which became Thurber House in 1984. He never graduated from the university because his poor eyesight prevented him from taking a mandatory Reserve Officers' Training Corps (ROTC) course. In 1995 he was posthumously awarded a degree. From 1918 to 1920, Thurber worked as a code clerk for the United States Department of State, first in Washington, D. C., and then at the embassy in Paris. On returning to Columbus, he began his career as a reporter for The Columbus Dispatch from 1921 to 1924. During part of this time, he reviewed books, films, and plays in a weekly column called "Credos and Curios", a title that was given to a posthumous collection of his work. Thurber returned to Paris during this period, where he wrote for the Chicago Tribune and other newspapers. They lived in the Sanford–Curtis–Thurber House, in Fairfield County, Connecticut, with their daughter Rosemary (b. 1931). The marriage ended in divorce in May 1935, and Althea kept Sanford–Curtis–Thurber House. After meeting Mark Van Doren on a ferry to Martha's Vineyard, Thurber began summering in Cornwall, Connecticut, along with many other prominent artists and authors of the time. After three years of renting, Thurber found a home, which he referred to as "The Great Good Place", in Cornwall, Connecticut.

Өлім

Тюрбердің мінез-құлқы соңғы жылы тұрақсыз болды. 1961 жылғы 4 қазанда Тюрбер миға қан құйылып, жедел хирургиялық операция жасалды, ол есінен жиі шығып, қайтадан оралды. Операция бастапқыда сәтті аяқталғанымен, Тюрбер бірнеше аптадан кейін, 2 қарашада 66 жасында пневмонияның салдарынан қайтыс болды. Дәрігерлердің айтуынша, оның миы бірнеше ұсақ инсульттан және артериялардың қатаюынан қарттанған. Әйелі Хеленнің айтуынша, оның соңғы сөздері, "Құдай" деген қайталама сөзден басқа, "Құдай жарылқасын, Құдай қарғыс айтсын" болды.

Мұра мен құрмет

1997 жылы құрылған жыл сайынғы Тюрбер сыйлығы американдық юмордың ең үздік үлгілерін марапаттайды. 2008 жылы Америка кітапханасы Тёрбердің "Нью-Йоркер" журналында алғаш жарияланған "Бір түрлі данышпан" әңгімесін, американдық нағыз қылмыстың екі ғасырлық шолуына қосу үшін таңдады. Оның екі үйі АҚШ Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген: Огайодағы балалық шағындағы Тёрбер үйі және Коннектикут штатының Фэрфилд округіндегі Санфорд-Куртис-Тёрбер үйі.

Мансап

Тюрбер өзінің қарапайым, ерекше суреттерімен және карикатураларымен де кеңінен танылды. Оның әдеби және сурет салу дағдыларына «Нью-Йоркер» журналының тағы бір қызметкері Е. Б. Уайттың қолдауы мен бірлескен жұмысы көмектесті, ол Тюрбердің эскиздерінің өзі жеке көркемдік туынды ретінде тұра алатынын айтты. Тюрбер «Нью-Йоркер» журналы үшін алты мұқаба және көптеген классикалық иллюстрациялар салды.

Жазушы

Тюрбердің көптеген әңгімелері – өмірінен алынған күлкілі, көркем естеліктер, бірақ ол "Жалбыр құстың қамшысы" сияқты қараңғы туындылардың авторы болды, ол ақылсыздық пен кісі өлтіру туралы әңгіме. Оның ең танымал әңгімелері – "Адамдарды шаққан иттің хикаясы" және "Төсегі құлаған түнді" оларды "Менің өмірім және ауыр сынақтарым" кітабынан табуға болады. Оның басқа да классикалық туындылары: "Уолтер Миттінің құпия өмірі", "Орындыққа жайғасқан мысық", "Жүлік кірген түн", "Екі гамбургер", "Әлемдегі ең ұлы адам" және "Егер Грант Аппоматтокста мас болғанда". "Ұшқан трапециядағы орта жастағы адам" кітабында некедегі келіспеушіліктердің жасырын ағынымен бірнеше қысқа әңгіме бар. Кітап оның ажырасып, қайтадан үйленген жылы жарық көрді. Оның 1941 жылғы "You Could Look It Up" әңгімесі, бейсбол ойынында серуендеуге үш футтық ересек адамды әкелу туралы, Билл Виктің 1951 жылы Эдди Геделмен Сент-Луис Браунс командасымен жасаған трюгіне ұқсас деп айтылады, бірақ Вик бұл трюктің тамыры бұрынғыға дейін жетеді деп мәлімдеді. Өзінің басқа көркем туындыларынан өзге, Тюрбер жетпістен астам мысал жазды, олардың кейбіреулері алғаш рет "The New Yorker" журналында (1939) жарияланды, содан кейін "Біздің заманымызға арналған мысалдар және танымал суреттелген өлеңдер" (1940) және "Біздің заманымызға арналған одан әрі мысалдар" (1956) жинақтарына енді. Бұл әңгімелерде антропоморфты жануарлар (мысалы, "Қызыл сәуле" оның "Қызыл сәуле" нұсқасы) басты кейіпкерлер ретінде бейнеленген және әдетте моральдық оймен аяқталады. Оның ең танымал мысалы – "Бақтағы біржақты мүйізді", онда біржақты мүйізді болмаса, барлық кейіпкерлер адамдардан тұрады, және ол сөйлемейді. Тюрбердің мысалдары сатиралық сипатта болады, ал мораль оқырманға кеңес ретінде де, әзіл ретінде де қызмет етеді, "сенімді нұсқаулардың жоқтығымен сипатталатын белгісіз, осал әлемді бейнелеу арқылы өмірдің күрделілігін" көрсетеді. Оның әңгімелеріне сондай-ақ "Ақ бұғы" (1945), "13 сағат" (1950) және "Құрметті О" (1957) сияқты бірнеше кітапқа созылған ертегілер де кіреді. Соңғы екеуі Марк Симонт салған Тюрбердің бірнеше туындыларының арасында болды. Тюрбердің "The New Yorker" және басқа да басылымдардағы прозасында көптеген әзіл-қалжыңдама эсселер бар. Оның өмірінің соңына қарай ең көп талқылаған тақырыбы – ағылшын тілі. Бұл тақырыптағы туындылары: "Тарап жатқан 'Сіз білесіз'", бұл сөздерді әңгімеде тым көп қолдануды сынаған, "Жаңа сөздік" және "Бриллиг дегенді қалай түсінесіз?". Оның қысқа туындылары – әңгімелер, эсселер немесе олардың арасындағы нәрселер – Тюрбер және "The New Yorker" қызметкерлері тарапынан "қажетті" деп аталды. Тюрбер 1947 және 1948 жылдар аралығында "The New Yorker" журналында радиолық мысық операсы құбылысын терең зерттейтін бес бөлімді серия жазды, бұл сол кезеңдегі үнемі тыңдау мен зерттеуге негізделген. Бұл бағдарламалардың барлық элементін, оның ішінде олардың авторларын, продюсерлерін, демеушілерін, орындаушыларын және тыңдаушыларын зерттей отырып, Тюрбер осы серияны өзінің "Мендегі аң және басқа жануарлар" (1948) антологиясында "Мысықтар елі" деген бөлімшеде қайта жариялады. Бұл серия осындай поп-мәдениет құбылысын терең зерттеген алғашқы туындылардың бірі болды. Тюрбердің өмірінің соңғы жиырма жылы соқырлығына қарамастан, материалдық және кәсіби жетістіктерге толы болды. Ол сол кезеңде кем дегенде он төрт кітап жариялады, соның ішінде "Тюрбер карнавалы" (1945), "Тюрбер елі" (1953) және "The New Yorker" журналының негізін қалаушы және редакторы Гарольд Росс туралы өте танымал кітап – "Росспен өткен жылдар" (1959). Тюрбердің көптеген қысқа әңгімелері фильмге түсірілді, соның ішінде 1947 жылы түсірілген "Уолтер Миттінің құпия өмірі".

Many of Thurber's short stories are humorous fictional memoirs from his life, but he also wrote darker material, such as "The Whip Poor Will", a story of madness and murder. His best known short stories are "The Dog That Bit People" and "The Night the Bed Fell"; they can be found in My Life and Hard Times, which was his "break out" book. Among his other classics are "The Secret Life of Walter Mitty", "The Catbird Seat", "The Night the Ghost Got In", "A Couple of Hamburgers", "The Greatest Man in the World", and "If Grant Had Been Drinking at Appomattox". The Middle Aged Man on the Flying Trapeze has several short stories with a tense undercurrent of marital discord. The book was published the year of his divorce and remarriage. Although his 1941 story "You Could Look It Up", about a three foot adult being brought in to take a walk in a baseball game, has been said to have inspired Bill Veeck's stunt with Eddie Gaedel with the St. Louis Browns in 1951, Veeck claimed an older provenance for the stunt. In addition to his other fiction, Thurber wrote more than seventy five fables, some of which were first published in The New Yorker (1939), then collected in Fables for Our Time and Famous Poems Illustrated (1940) and Further Fables for Our Time (1956). These were short stories that featured anthropomorphic animals (e. g. "The Little Girl and the Wolf", his version of Little Red Riding Hood) as main characters, and ended with a moral as a tagline. An exception to this format was his most famous fable, "The Unicorn in the Garden", which featured an all human cast except for the unicorn, which does not speak. Thurber's fables were satirical, and the morals served as punch lines as well as advice to the reader, demonstrating "the complexity of life by depicting the world as an uncertain, precarious place, where few reliable guidelines exist." His stories also included several book length fairy tales, such as The White Deer (1945), The 13 Clocks (1950) and The Wonderful O (1957). The latter two were among several of Thurber's works illustrated by Marc Simont. Thurber's prose for The New Yorker and other venues included numerous humorous essays. A favorite subject, especially toward the end of his life, was the English language. Pieces on this subject included "The Spreading 'You Know'," which decried the overuse of that pair of words in conversation, "The New Vocabularianism", and "What Do You Mean It Was Brillig?". His short pieces – whether stories, essays or something in between – were referred to as "casuals" by Thurber and the staff of The New Yorker. Thurber wrote a five part New Yorker series, between 1947 and 1948, examining in depth the radio soap opera phenomenon, based on near constant listening and researching over the same period. Leaving nearly no element of these programs unexamined, including their writers, producers, sponsors, performers, and listeners alike, Thurber republished the series in his anthology, The Beast in Me and Other Animals (1948), under the section title "Soapland." The series was one of the first to examine such a pop culture phenomenon in depth. The last twenty years of Thurber's life were filled with material and professional success in spite of his blindness. He published at least fourteen books in that era, including The Thurber Carnival (1945), Thurber Country (1953), and the extremely popular book about New Yorker founder/editor Harold Ross, The Years with Ross (1959). A number of Thurber's short stories were made into movies, including The Secret Life of Walter Mitty in 1947.

Мультфильм түсіруші

1920-1930 жылдары Тюрбер карикатураларын әдеттегідей салғанмен, кейіннен нашар көру қабілеті салған әдісін өзгертуге мәжбүр етті. Ол оларды өте үлкен қағаз беттеріне қалың қара бояумен (немесе қара қағазға ақ мелмен салған, олар фотоға түсіріліп, басылымға түстерін кері аударған). Әдісіне қарамастан, оның карикатуралары жазбаларымен бірдей танымал болды; олар өмірге деген ерекше көзқарасын көрсететін, қорқынышты әрі дүркіреген сезімді тудырды. Ол бірде судың астында салғандай көрінеді деді. Тюрбердің замандасы және досы Дороти Паркер оның карикатураларын "піспеген печеньеге еске түсіреді" деп сипаттады. Тюрбер салған соңғы сурет – сары бояумен қара қағазға салған автопортрет болды, ол 1951 жылғы 9 шілдеде Time журналының мұқабасында пайда болды. Сол сурет 1952 жылғы The Thurber Album альбомының обложкасында да қолданылды.

Бейімделулер

Тёрбер колледждегі сыныптасы (және актер/режиссер) Эллиотт Нюгентпен бірігіп, 1939 жылы Бродвейде үлкен жетістікке ие болған "Еркек жануар" атты комедиялық драмасын жазды. 1942 жылы осы пьеса Генри Фонда, Оливия де Гавиланд және Джек Карсонның қатысуымен фильмге бейімделді. 1947 жылы оның "Уолтер Миттінің құпия өмірі" атты әңгімесі сол атпен фильмге түсірілді. Дэнни Кей басты рөлді ойнады. 1951 жылы United Productions of America компаниясы Тёрбердің "Адамдар, әйелдер және итттер" шығармасы негізінде анимациялық фильм жасауды жариялады. Алайда, жобаның тек бір бөлігі – "Бақтағы біржан" (The Unicorn in the Garden, 1953) атты UPA мультфильмі ғана жарық көрді. 1958 жылы Тёрбердің "Біреу – саяхатшы" әңгімесі General Electric Theatre үшін бейімделді, нәтижесінде сценарист Сэмюэл Тейлор мен режиссер Гершель Догерти Emmy номинациясына ие болды. 1959 жылы түсірілген "Жыныстар шайқасы" фильмі Тёрбердің 1942 жылғы "Мысыққұс орындығы" атты әңгімесіне негізделген. 1960 жылы Тёрбер кәсіби сахнада өнер көрсету арманын орындады және "Тёрбер карнавалы" ревюында өзін-өзі сомдады (бұл оның 1945 жылғы "Тёрбер карнавалы" кітабының атауын еске түсіреді). Ол Тёрбердің әңгімелері мен карикатуралық суреттерінен құралған қойылымдарды қойды. Тёрбер "Файл және ұмыт" атты сценкада ойнады. Сценкада Тёрбер өзі тапсырыс бермеген кітаптарды жібермеу үшін бірнеше хаттарды диктанттап, жауаптардың шатасуын көрсетеді. Тёрбер Карнавалдың бейімделген сценарийі үшін арнайы Tony сыйлығын алды. 1961 жылы "Джеймс Тёрбердің құпия өмірі" The DuPont Show бағдарламасында Джун Эллисонмен бірге көрсетілді. Адольф Менжу Фитч рөлінде, ал Орсон Бин мен Сью Рэндалл Джон мен Эллен Монро рөлдерін сомдады. 1969-70 жылдары Тёрбердің жазбалары мен өміріне негізделген "Менің әлемім және оған қош келдіңіз" атты толық серия NBC телеарнасында көрсетілді. Уильям Уиндом Тёрбер кейіпкерін сомдады. Тірі актерлермен қатар анимациялық бөлімдері бар бұл шоу 1970 жылы ең жақсы комедиялық сериал ретінде Emmy сыйлығын жеңіп алды. Уиндом да Emmy сыйлығын жеңіп алды. Ол жекелеген сахналық қойылымдарда Тёрбердің материалдарын орындады. 1972 жылы Джек Леммонның басты рөлде ойнаған "Ерлер мен әйелдер арасындағы соғыс" фильмі Тёрбердің классикалық соғысқа қарсы "Соңғы гүл" шығармасының анимациялық нұсқасымен аяқталады. 2013 жылы "Уолтер Миттінің құпия өмірі" атты жаңа бейімделуі жарық көрді, онда басты рөлді Бен Стиллер ойнады.

Thurber teamed with college schoolmate (and actor/director) Elliott Nugent to write The Male Animal, a comic drama that became a major Broadway hit in 1939. The play was adapted as a film by the same name in 1942, starring Henry Fonda, Olivia de Havilland and Jack Carson. In 1947 his short story "The Secret Life of Walter Mitty", was loosely adapted as a film by the same name. Danny Kaye played the title character. In 1951 United Productions of America announced an animated feature to be based on Thurber's work, titled Men, Women and Dogs. The only part of the ambitious project that was eventually released was the UPA cartoon The Unicorn in the Garden (1953). In 1958, Thurber's short story "One Is a Wanderer" was adapted for General Electric Theatre, resulting in Emmy nominations for writer Samuel Taylor and director Herschel Daugherty. The 1959 film The Battle of the Sexes was based on Thurber's 1942 short story "The Catbird Seat". In 1960, Thurber fulfilled a long standing desire to be on the professional stage and played himself in 88 performances of the revue A Thurber Carnival (which echoes the title of his 1945 book, The Thurber Carnival). It was based on a selection of Thurber's stories and cartoon captions. Thurber appeared in the sketch "File and Forget". The sketch consists of Thurber dictating a series of letters in a vain attempt to keep one of his publishers from sending him books he did not order, and the escalating confusion of the replies. Thurber received a Special Tony Award for the adapted script of the Carnival. In 1961, "The Secret Life of James Thurber" aired on The DuPont Show with June Allyson. Adolphe Menjou appeared in the program as Fitch, and Orson Bean and Sue Randall portrayed John and Ellen Monroe. In 1969–70, a full series based on Thurber's writings and life, titled My World and Welcome to It, was broadcast on NBC. It starred William Windom as the Thurber figure. Featuring animated portions in addition to live actors, the show won a 1970 Emmy Award as the year's best comedy series. Windom won an Emmy as well. He went on to perform Thurber material in a one man stage show. In 1972 another film adaptation, The War Between Men and Women, starring Jack Lemmon, concludes with an animated version of Thurber's classic anti war work "The Last Flower". In 2013, a new adaptation of The Secret Life of Walter Mitty, starring Ben Stiller as the title character.

Танымал мәдениетте

Әкесінің өлім ауруына шалдыққан кезінде басталған теледидар хабаршысы Кит Олберман, MSNBC арнасының "Кит Олберманмен кері санау" бағдарламасының жұма күнгі соңғы бөлімінде Тюрбердің әңгімелерінен үзінділер оқыды, бұл бөлімді ол "Тюрбермен жұмалар" деп атады. Ол 2020 жылғы COVID-19 пандемиясы кезінде бұл дәстүрді қайта жаңғыртты, Тюрбердің әңгімелерін күн сайын сағат 20:00-де (EDT) Twitter-де оқыды. Норм Макдональдтың "Norm Macdonald Live" видео подкастының бір эпизодында Норм комедиядағы ең үлкен ықпалы Тюрбер екенін мойындайтын комедиан Ларри Миллер туралы әңгіме айтады. 2021 жылғы Уэс Андерсоннің "Француздық диспетчер" фильмінің соңғы титрлерінде ол шабыт көзі ретінде есімдері тізілді.

Өлімнен кейінгі кітаптар

Кредио және Куриос, 1962 (ред. Хелен В. Тюрбер)
Thurber & Company, 1966 (ред. Хелен В. Тюрбер)
Джеймс Тюрбердің таңдамалы хаттары, 1981 (ред. Хелен В. Тюрбер және Эдвард Уикс)
Өзін жинақтау: Джеймс Тюрбер жазу және жазушылар, юмор және өзі туралы, 1989 (ред. Майкл Дж. Розен)
Thurber on Crime, 1991 (ред. Роберт Лопрести)
Адамдар кез келгеннен көңілді: Джеймс Тюрбердің суреттері мен жазбаларына арналған жүз жылдық той, 1994 (ред. Майкл Дж. Розен)
Джеймс Тюрбер: Жазулар мен суреттер (антология), 1996 (ред. Гаррисон Киллор), Америка кітапханасы
Иттер бөлімі: Джеймс Тюрбер иттер, скотч терьерлер және сөйлейтін пудльдер туралы, 2001 (ред. Майкл Дж. Розен)
Тюрбердің хаттары: Джеймс Тюрбердің өткірлігі, даналығы және таңқаларлық өмірі, 2002 (ред. Харрисон Кинни, Розмари А. Тюрбермен бірге)
Жинақталған аңыздар, 2019 (ред. Майкл Дж. Розен), ISBN
Бір жарым шақырымдық сызықтар: Джеймс Тюрбердің өнері, 2019 (ред. Майкл Дж. Розен)

Сұхбаттар

Алистер Куктың Джеймс Турбермен Omnibus (АҚШ телесериалы) аралас бағдарламасындағы сұхбатының стенограммасы.

Тюрбердің өмірбаяндары

Бернштейн, Бертон. 1975 жыл. Тёрбер. Уильям Морроу & Co.
Фенш, Томас. 2001 жыл. Уолтер Митти болған адам: Джеймс Тёрбердің өмірі мен еңбектері. Грауер, Нил А. 1994 жыл. Күлуді еске түсіру: Джеймс Тёрбердің өмірі. Небраска университетінің баспасы. Кини, Харрисон. 1995 жыл. Джеймс Тёрбер: Оның өмірі мен заманы. Генри Холт & Co.

Әдебиеттерді шолу

Холмс, Чарльз С. 1972 жыл. Колумбтың сағаттары: Джеймс Тёрбердің әдеби жолы. Атенеум.