Кіріспе

Американдық жазушы (1899–1985)

Элвин Брукс Уайт (11 шілде 1899 – 1 қазан 1985) Элвиннің үлкен ағасы Стэнли Харт Уайт, ландшафт архитектурасының профессоры және тік бақтың авторы, Е. Б. Уайтқа оқуға және табиғатты зерттеуге үйретті. Корнелл университетінде оқығанда Уайт Студенттік армия дайындық корпусында (SATC) қысқа ғана уақытқа қатардағы сарбаз болды. 1918 жылдың басында Соғыс министрлігі Еуропадағы соғысқа сарбаздарды дайындауды жеделдету үшін SATC құрды. Студенттер әскери дайындықпен бірге колледж курстарын оқуын жалғастырды. Резервтік офицерлер дайындық корпусынан (ROTC) ерекшелігі, SATC студенттері кампуста тұруға және барлық тамақтарын кампуста ішуге міндетті болды, сондай-ақ оқу мен дайындыққа қатаң әскери кестеге бағынды. Олар демалыс күндері кампустан тысқа шығу үшін рұқсат қағазын алуға да тиіс болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін SATC бағдарламасы 1918 жылдың желтоқсанында таратылды және Уайт әскерде қызмет етпеді. 1921 жылы Уайт Корнелл университетін Бакалавр дәрежесімен бітірді. Корнеллде ол «Энди» деген лақап атқа ие болды, онда дәстүр бойынша, Корнеллдің негізін қалаушы Эндрю Диксон Уайттың құрметіне аты Уайт болатын кез келген ер адам студентке осы лақап беріледі. Ол сыныптасы Эллисон Данцигпен бірге «The Cornell Daily Sun» газетінің редакторы болып жұмыс істеді, кейіннен ол «The New York Times» газетінде спорт жазушысы болды. Корнелл университетінің студенті ретінде Уайт «Алеф Самах», «Quill and Dagger» және «Phi Gamma Delta» студенттік ұйымдарының мүшесі болды.

Мансап

Корнелл университетін бітіргеннен кейін Уайт 1921 және 1922 жылдары United Press, кейін United Press International және American Legion News Service баспасөз қызметтерінде жұмыс істеді. 1922 жылдың қыркүйегінен 1923 жылдың маусымына дейін ол «Сиэтл Таймс» газетінде жас тілші болды. Бір күні, Уайт мақала жазуда қиналғанда, «Таймс» редакторы: «Сөздерді ғана айт» деді. Уайт «Таймс» газетінен жұмыстан босатылып, кейін Аляскадағы өрт сөндіру кемесінде жұмыс істегенге дейін бәсекелес «Сиэтл Пост-Интеллигенсер» газетіне жазды. Содан кейін ол Франк Симан жарнама агенттігінде шамамен екі жыл өндіріс көмекшісі және мәтін жазушы болып жұмыс істеді, ал 1924 жылы Нью-Йорк қаласына оралды. 1925 жылы «Нью-Йоркер» журналы құрылғаннан кейін Уайт журналға қолжазбаларын жіберуді бастады. Әдеби редактор Кэтрин Ангел бас редактор және негізін қалаушы Гарольд Росске Уайтты штат жазушысы ретінде жұмысқа алуды ұсынды. Дегенмен, Уайтты кеңседе кездесуге көндіруге айлар, ал оны кеңседе жұмыс істеуге көндіруге апталар кетті. Ақырында ол бейсенбі күндері кеңседе жұмыс істеуге келісті. Уайт 1925 жылы «Нью-Йоркер» журналында өзінің алғашқы мақаласын жариялады, содан кейін 1927 жылы штатқа қосылды және дерлік алты онжылдық бойы журналға жазуын жалғастырды. Оның эсселері мен авторсыз «Ескертпелер мен пікірлер» бөлімдері үшін ең танымал болды, ол біртіндеп журналдың ең маңызды авторына айналды. «Нью-Йоркер» журналындағы еңбек жолының басынан соңына дейін ол журналдың «Жаңалықтар» деп аталатын, әртүрлі тақырыптар бойынша, көптеген дереккөздерден алынған ерекше сөздерге қысқа, әзілді пікірлерді жиі жазатын. 1938 жылдан 1943 жылға дейін «Харперс» журналында баған жазды. 1949 жылы Уайт «Here Is New York» атты қысқа кітап жариялады, ол «Holiday» журналы үшін жазуға шақырылған мақаласының негізінде жазылған. Редактор Тед Патрик Уайтқа эссе жазу туралы ұсыныс жасады, оған бұл қызықты болады деді. «Жазу ешқашан ‘қызықты’ болмайды», - деп жауап берді Уайт. Бұл мақалада автор қала тұрғындарына «жалғыздық пен жеке өмірдің сыйы» сыйлайтын қалаға деген құрметін көрсетеді. Ол өзі сүйетін қаланы құртуға қабілетті күштер туралы қараңғы оймен аяқталады. Бұл «махаббат хаты» 1999 жылы оның 100 жылдығына орай оның күйеу баласы Роджер Ангелдің кіріспесімен қайта басылды. 1959 жылы Уайт «Стильдің элементтері» кітабын өңдеп, жаңартты. Америкалық ағылшын тілінде жазатын авторларға арналған грамматикалық және стильдік нұсқаулықтың бұл оқулығы алғаш рет 1918 жылы Уайттың Корнелл университетіндегі профессоры Уильям Стронк-младший жазып, жариялаған. Уайттың кітапты қайта өңдеуі өте жақсы қабылданды, ал кейін 1972, 1979 және 1999 жылдары жаңа басылымдары жарық көрді. Майра Калман 2005 жылы шыққан басылымның суреттерін салды. Сол жылы Нью-Йорк композиторы Нико Мюлли кітап негізінде қысқа операны көрсетті. Бұл кітап студенттер мен жазушылар үшін стандартты құрал болып табылады және көптеген композиция сабақтарында міндетті оқу болып саналады. «Стильдің элементтерінің» толық тарихы Марк Гарвидің «Стильденген: Strunk & White-тың стильдің элементтерінің сәл мазасыз тарихы» кітабында егжей-тегжейлі сипатталған. 1978 жылы Уайт «хаттары, эсселері және барлық еңбектері үшін» ерекше Пулитцер сыйлығымен марапатталды. Ол 1963 жылы Президенттік бостандық медалін және Америка Құрама Штаттарындағы әртүрлі әдеби қоғамдардың құрметті мүшелігін алды. 1973 жылы «Оскар» сыйлығына ұсынылған канадтық анимациялық қысқа фильм «Бір-бірінен бөлінген отбасы» Уайттың айтуымен және оның сол аттас қысқа әңгімесіне негізделген.

Балалар кітаптары

1930 жылдардың соңында Уайт өзінің немересі Дженис Харт Уайт үшін балалар әдебиетіне көшті. Оның алғашқы балалар кітабы «Стюарт Литтл» 1945 жылы, ал «Шарлоттаның торы» 1952 жылы жарық көрді. «Стюарт Литтл» бастапқыда әдеби ортада жылы қабылданбады. Дегенмен, екі кітап та жоғары бағаланды, ал «Шарлоттаның торы» Америка кітапханалар қауымдастығынан Ньюбери сыйлығының иегері атанды, бірақ Энн Нолан Кларктың «Андтардың құпиясы» кітабына қарағанда Ньюбери медаліне ие бола алмады. 1970 жылы Уайт АҚШ-тың кәсіби балалар кітапханашыларынан Лора Ингаллс Уайлдер медалін алды. Бұл жүлде оның балалар әдебиетіне қосқан маңызды және ұзақ мерзімді үлесін таныды. Бірақ 1929 жылы Кэтрин Ангелдің ажырысуына себеп болған махаббат оқиғасынан кейін, олар Уайтпен үйленді. Олардың Жоел Уайт есімді ұлы болды, ол кеме жасаушы және қайық құрастырушы болды, кейін Мэн штатындағы Бруклиндегі Бруклин қайық құрастыру шеберханасының иесі атанды. Кэтриннің алғашқы некесінен туған ұлы Роджер Ангелл ондаған жылдар бойы «Нью-Йоркер» журналының көркем әдебиет редакторы болып жұмыс істеді және журналдың бейсбол туралы жазатын жазушысы ретінде кеңінен танылды. «Шарлоттаның торы» кітабына жазған алғы сөзінде Кейт ДиКамилло Уайттың: «Мен кітаптарда айтқым келетіннің бәрі, ең бастысы – мен әлемді жақсы көремін» деген сөзін келтіреді. Уайт жануарларды, фермаларды және шаруашылық құралдарын, жыл мезгілдерін және ауа райының түрлерін ұнататын. Джеймс Турбер Уайтты жарнаманы ұнатпайтын, тыныш адам деп сипаттады және ол «Нью-Йоркерде» жұмыс істеген кезінде, таныс емес келушілерден қашу үшін кеңсесінен өрт сөндіру баспалдағы арқылы жақын маңдағы Шраффттың филиалына шығып отыратын: мәтін=Біздің көпшілігіміз, әлсіз қызығушылық пен терең мойынсынудан туған сыпайылықтан, күлімдеген бейтанысқа қарсы шығуға дайындықпен және қатып қалған күлімдеумен шығамыз, бірақ Уайт әрқашан өрт сөндіру баспалдағына жүгінетін. Ол қабылдау бөлмесіндегі адамнан, интервьюерден, фотографтан, микрофоннан, трибунадан, әдеби шайдан және Stork клубынан аулақ болды. Оның өмірі – өзінің өмірі. Мен білетін, Алгонкин лоббисінен немесе Джек пен Чарлидің үстелдері арасынан жүріп, тек достары ғана танитын жалғыз белгілі жазушы ол.

Өлім

Уайт өмірінің кейінгі жылдарында Альцгеймер ауруына шалдықты. Ол 1985 жылғы 1 қазанда Мэн штатының Солтүстік Бруклин қаласындағы шаруашылық үйінде қайтыс болды. Ол 1977 жылы қайтыс болған Кэтриннің қасындағы Бруклин зиратына жерленген.

Мұра

Е. Б. Уайт атындағы дауыстап оқу сыйлығы Балалар кітап сатушылар қауымдастығы (АВК) тарапынан Е. Б. Уайттың туындылары қалыптастырған жалпыға ортақ дауыстап оқу стандарттарын сақтайтын кітаптарды марапаттау үшін беріледі.