Курд Воннегут: Американдық жазушының өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Америкалық автор (1922–2007)

Курт Воннегут (/vɒn/ə/g/ə/t/ VONəgət; 11 қараша 1922 – 11 сәуір 2007) – американдық жазушы және юморист, сатиралық және қараңғы юморға толы романдарымен әйгілі. Ол елу жылдан астам уақыт бойы 14 роман, үш әңгімелер жинағы, бес пьеса және бес ғылыми-популярлық еңбек жариялады; оның өлімінен кейін тағы да жинақтар шықты. Индианаполисте туып өскен Воннегут Корнелл университетінде оқыды, бірақ 1943 жылдың қаңтарында оқуын тастап, АҚШ армиясына қатарына қосылды. Оқу барысында ол Карнеги технология институтында және Теннесси университетінде механикалық инженерияны оқыды. Содан кейін ол Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысу үшін Еуропаға жіберілді және Арденн шайқасында неміс әскерлеріне тұтқынға түсті. Ол Дрезденде тұтқындалды, онда қаланың одақтастармен бомбалау кезінде ет сақтау қоймасында аман қалды. Соғыстан кейін ол Джейн Мари Коксқа үйленді. Ол әйелімен бірге Чикаго университетінде оқыды, ал ол қалалық жаңалықтар бюросында түнгі тілші болып жұмыс істеді. Воннегут өзінің алғашқы романы «Player Piano»-ны 1952 жылы жариялады. Ол жағымды пікірлер алды, бірақ жақсы сатылмады. Одан кейінгі егемен 20 жылда ол «Титанның сиреналары» (1959) және «Мысықтың бесігі» (1963) сияқты бірнеше танымал роман жариялады, олар жылдың үздік ғылыми-фантастикалық немесе фэнтези романы үшін «Хьюго» сыйлығына ұсынылды. 1968 жылы «Мейрамханаға қош келдіңіз» атты әңгімелер жинағын шығарды. Воннегуттың шығармаларының арасындағы ең табыстысы – «Слатерхаус Файв» (1969) атты алтыншы романы болды, ол коммерциялық және сын тұрғысынан жоғары бағаланды. Оның соғысқа қарсы көзқарасы Вьетнам соғысы кезінде оқырмандарының көңілінен шықты және сыншылардың пікірлері көбінесе жағымды болды. Роман «Нью-Йорк Таймс» бестселлер тізімінде көтеріліп, Воннегутты әйгілі етті. Мансабының кейінгі кезеңінде Воннегут өмірбаяндық эсселер мен «Өлімнен де жаман тағдырлар» (1991) және «Отаны жоқ адам» (2005) сияқты әңгімелер жинақтарын жариялады. Ол америкалық қоғамды қараңғы юмор арқылы сынға алғаны үшін мақталады. 2008 жылы оның ұлы Марк оның жарияланбаған туындыларының жинағын шығарды. 2017 жылы Seven Stories Press Воннегуттың әңгімелерінен құралған «Complete Stories» жинағын жариялады.

Kurt Vonnegut ('/v//ɒ//n//ə//g//ə//t/ VONəgət; November 11, 1922 – April 11, 2007) was an American writer and humorist known for his satirical and darkly humorous novels. He published 14 novels, three short story collections, five plays, and five nonfiction works over fifty plus years; further collections have been published since his death. Born and raised in Indianapolis, Vonnegut attended Cornell University, but withdrew in January 1943 and enlisted in the U. S. Army. As part of his training, he studied mechanical engineering at Carnegie Institute of Technology and the University of Tennessee. He was then deployed to Europe to fight in World War II and was captured by the Germans during the Battle of the Bulge. He was interned in Dresden, where he survived the Allied bombing of the city in a meat locker of the slaughterhouse where he was imprisoned. After the war, he married Jane Marie Cox. He and his wife both attended the University of Chicago while he worked as a night reporter for the City News Bureau. Vonnegut published his first novel, Player Piano, in 1952. It received positive reviews yet sold poorly. In the nearly 20 years that followed, he published several well regarded novels including two—The Sirens of Titan (1959) and Cat's Cradle (1963)—that were nominated for the Hugo Award for best science fiction or fantasy novel of the year. He published a short story collection, Welcome to the Monkey House, in 1968. Vonnegut's breakthrough was his commercially and critically successful sixth novel, Slaughterhouse Five (1969). Its anti war sentiment resonated with its readers amid the Vietnam War, and its reviews were generally positive. It rose to the top of The New York Times Best Seller list and made Vonnegut famous. Later in his career, Vonnegut published autobiographical essays and short story collections such as Fates Worse Than Death (1991) and A Man Without a Country (2005). He has been hailed for his dark humor commentary on American society. His son Mark published a compilation of his unpublished works, Armageddon in Retrospect, in 2008. In 2017, Seven Stories Press published Complete Stories, a collection of Vonnegut's short fiction.

Отбасы және ерте өмірі

Воннегут 1922 жылғы 11 қарашада Индианаполисте дүниеге келді. Ол Курт Воннегут аға (1884–1956) мен оның әйелі Эдиттің (1888–1944) үш баласының кенжесі еді. Оның ағалары Бернард (1914–1997) және Алиса (1917–1958) болды. Ол неміс-американдықтардың ұзын тізімінен тараған, олардың иммигрант ата-бабалары 19 ғасырдың ортасында АҚШ-қа қоныс аударған; оның әкесінің әкесінің әкесі Клеменс Воннегут Индианаполиске қоныс аударған және Воннегут аппараттық компаниясын құрған. Оның әкесі мен әкесінің әкесі Бернард архитекторлар болған; Курт аға басқарған архитектура фирмасы Das Deutsche Haus (қазір "Афинеум" деп аталады), Bell Телефон Компаниясының Индианадағы бас кеңсесі және Флетчер Траст ғимараты сияқты ғимараттарды жобалаған. Кейіннен Воннегут өмірінің алғашқы он жылында оның отбасының афроамерикандық аспазы және үй шаруасын жүргізушісі болған Айда Янгты оны тәрбиелегені үшін және оған құндылықтарды сіңіргені үшін алғыс айтты; ол "ол маған лайықты моральдық тәрбие берді және маған өте жақсы қатысты" және "басқалар сияқты маған үлкен әсер етті" деді. Ол оны "адамгершілік және дана" деп сипаттап, "өзінің сенімдерінің мейірімді және кешірімді аспектілері" одан келгенін айтты. Бір кезде Воннегуттардың қаржылық тұрақтылығы мен әлеуметтік өркендеуі бірнеше жылдың ішінде құлап кетті. Либерлердің сыра зауыты 1921 жылы тыйым салудан кейін жабылды. Ұлы депрессия келгенде, құрылыс салуға мүмкіндік тапқан адамдар азайды, бұл Курт ағаның архитектура фирмасының клиенттерінің азаюына әкелді. Воннегуттың бауырлары мен қарындасы жеке мектептерде білім алған, бірақ Воннегут 43-ші жалпы білім беру мектебіне (қазіргі Джеймс Уиткомб Райли мектебі) орналастырылды. Ол Ұлы депрессияның салдарынан қиналды, ал оның ата-анасы да экономикалық қиындықтардан терең зардап шекті. Әкесі қалыпты өмірден қол үзді және Воннегут оны "арманшыл суретші" деп атады. Оның анасы депрессияға түсіп, өзін-өзі жасырып, ашуланып, зорлық көрсетті. Ол отбасының байлығы мен мәртебесін қайтаруға тырысты, ал Воннегут оның күйеуіне деген жеккөрушілігі "тұз қышқылындай жегіш" болғанын айтты. Ол өзі жазған әңгімелерін Collier's, The Saturday Evening Post және басқа журналдарға сатуға жиі әрекеттенді. Осының нәтижесінде Воннегут биохимия мамандығын таңдады, бірақ ол бұл салада жеткіліксіз білімге ие болды және оқуға бейжай қарады. Әкесі МТИ мүшесі болғандықтан, Воннегут Дельта-Упсилон студенттік қауымдастығына қосылуға құқылы болды және қосылды. Ол университеттің тәуелсіз газеті The Cornell Daily Sun-те орын алу үшін күшті бәсекелестікке тап болды, алдымен штат жазушысы, содан кейін редактор болып жұмыс істеді. Бірінші курстың соңында ол басқа басылымдардан әзілдерді қайта пайдаланған "Шетелдегі тәуелсіздер" атты бағанын жазды. Кейіннен ол пацифизмді қолдайтын "Жарайды, бәрі жақсы" атты мақала жазды.

Vonnegut was born in Indianapolis on November 11, 1922, the youngest of three children of Kurt Vonnegut Sr. (1884–1956) and his wife Edith (1888–1944; née Lieber). His older siblings were Bernard (1914–1997) and Alice (1917–1958). He descended from a long line of German Americans whose immigrant ancestors settled in the United States in the mid 19th century; his paternal great grandfather, Clemens Vonnegut, settled in Indianapolis and founded the Vonnegut Hardware Company. His father and grandfather Bernard were architects; the architecture firm under Kurt Sr. designed such buildings as Das Deutsche Haus (now called "The Athenæum"), the Indiana headquarters of the Bell Telephone Company, and the Fletcher Trust Building. Vonnegut later credited Ida Young, his family's African American cook and housekeeper during the first decade of his life, for raising him and giving him values; he said, "she gave me decent moral instruction and was exceedingly nice to me", and "was as great an influence on me as anybody". He described her as "humane and wise" and added that "the compassionate, forgiving aspects of [his] beliefs" came from her. The financial security and social prosperity that the Vonneguts had once enjoyed were destroyed in a matter of years. The Liebers' brewery closed down in 1921 after the advent of prohibition. When the Great Depression hit, few people could afford to build, causing clients at Kurt Sr.'s architectural firm to become scarce. Vonnegut's brother and sister had finished their primary and secondary educations in private schools, but Vonnegut was placed in a public school called Public School No. 43 (now the James Whitcomb Riley School). He was bothered by the Great Depression, and both his parents were affected deeply by their economic misfortune. His father withdrew from normal life and became what Vonnegut called a "dreamy artist". His mother became depressed, withdrawn, bitter, and abusive. She labored to regain the family's wealth and status, and Vonnegut said that she expressed hatred for her husband that was "as corrosive as hydrochloric acid". She often tried in vain to sell short stories she had written to Collier's, The Saturday Evening Post, and other magazines. As a result, Vonnegut majored in biochemistry, but he had little proficiency in the area and was indifferent towards his studies. As his father had been a member at MIT, Vonnegut was entitled to join the Delta Upsilon fraternity, and did. He overcame stiff competition for a place at the university's independent newspaper, The Cornell Daily Sun, first serving as a staff writer, then as an editor. By the end of his first year, he was writing a column titled "Innocents Abroad", which reused jokes from other publications. He later penned a piece "Well All Right" focusing on pacifism, a cause he strongly supported,

Екінші дүниежүзілік соғыс

Перл-Харборға жасалған шабуыл АҚШ-ты Екінші дүниежүзілік соғысқа тартты. Воннегут Резервтік офицерлер дайындық корпусының мүшесі болған, бірақ нашар оқу нәтижелері мен Корнелл университетінің газетінде жарияланған сатиралық мақала оның ондағы орнын жоғалтты. 1942 жылдың мамырында академиялық үлгерімсіздікке байланысты оқудан шеттетіліп, келесі жылдың қаңтарында білімін тоқтатты. ROTC мүшесі ретінде әскерден босатылу мүмкіндігінен айырылып, АҚШ армиясына шақырылу қаупіне тап болды. Ол әскерге шақырылуын күтпей, 1943 жылдың наурыз айында Солтүстік Каролина штатындағы Форт-Брэггке барып, жаяу әскерлік дайындықтан өтті. Воннегут гаубицаларды ату және күтіп ұстауды үйренді, содан кейін Армияның мамандандырылған оқу бағдарламасы (ASTP) аясында Карнеги технология институтында және Теннесси университетінде механикалық инженерлік мамандығы бойынша оқыды. 1944 жылдың басында D күнгі шабуылға қолдау көрсету үшін армияға сарбаздардың қажеттілігі туып, ASTP бағдарламасы тоқтатылды. Воннегут Индианаполистің оңтүстігінде, Эдинбург қаласындағы Камп Аттерберидегі жаяу әскер батальонына жіберілді. Ол үйіне тым жақын болғандықтан, "жұмыс істеген сайын өз бөлмесінде ұйықтап, демалыс күндері отбасылық көлігін пайдалана алды". 1944 жылдың 14 мамырында Воннегут аналар күніне демалысқа үйіне оралғанда, анасының өткен түнде ұйқы таблеткаларын шамадан тыс ішіп, өз-өзіне қол жұмсағанын білді. Эдит Воннегуттың өлімге келуіне отбасының байлығы мен беделін жоғалтуы, Воннегуттың теңізге аттануы және оның жазушы ретінде табысқа жетпеуі себеп болуы мүмкін. Ол сол кезде мас және дәрі-дәрмек әсерімен болған. Воннегутты товар вагонымен Германияның Саксония провинциясындағы Дрезденнен оңтүстікке қарай орналасқан тұтқын лагеріне апарып кетті. Сапар барысында Корольдік әуе күштері Воннегут пен оның әскери тұтқындары бар пойызға қателесіп шабуыл жасап, шамамен 150 адамды қаза таптырды. Воннегутты "өзінің көрген алғашқы әсем қаласы" – Дрезденге жіберді. Ол қалаға келген кезде қасапханада тұрып, жүкті әйелдерге арналған құрғақ сироп шығаратын зауытта жұмыс істеді. Воннегут басқа қалалар бомбаға ұшырағанда дабылдың естілгенін еске алды. Воннегуттың айтуынша, немістер Дрезденнің бомбаға ұшырағанын күтпеген. "Қалада өте аз бомбалауға қарсы қорғаныс орындары болды және соғыс өндірісі де жоқ, тек темекі, ауруханалар және кларнет зауыттары ғана болды". 1945 жылдың 13 ақпанында Дрезден одақтас әскерлердің нысанасына айналды. Келесі бірнеше сағат және күндер бойы одақтастар қаланы өртке қарсы бомбалаумен айналысты. Ол бұл оқиғаны "өте күрделі Пасха жұмыртқасын іздеу" деп сипаттады. Ол "Пурпур жүрек" орденімен марапатталғаннан кейін: "Мен өзім елімнің ең төменгі екінші орденін, "Пурпур жүрек" орденін салқын тигені үшін алдым" деді. Ол АҚШ армиясынан босатылып, Индианаполиске оралды.

The attack on Pearl Harbor brought the United States into WWII. Vonnegut was a member of Reserve Officers' Training Corps, but poor grades and a satirical article in Cornell's newspaper cost him his place there. He was placed on academic probation in May 1942 and dropped out the following January. No longer eligible for a deferment as a member of ROTC, he faced likely conscription into the U. S. Army. Instead of waiting to be drafted, he enlisted in the Army and in March 1943 reported to Fort Bragg, North Carolina, for basic training. Vonnegut was trained to fire and maintain howitzers and later received instruction in mechanical engineering at the Carnegie Institute of Technology and the University of Tennessee as part of the Army Specialized Training Program (ASTP). In early 1944, the ASTP was canceled due to the Army's need for soldiers to support the D Day invasion, and Vonnegut was ordered to an infantry battalion at Camp Atterbury, south of Indianapolis in Edinburgh, Indiana, where he trained as a scout. He lived so close to his home that he was "able to sleep in [his] own bedroom and use the family car on weekends". On May 14, 1944, Vonnegut returned home on leave for Mother's Day weekend to discover that his mother had committed suicide the previous night by overdosing on sleeping pills. Possible factors that contributed to Edith Vonnegut's suicide include the family's loss of wealth and status, Vonnegut's forthcoming deployment overseas, and her own lack of success as a writer. She was inebriated at the time and under the influence of prescription drugs. Vonnegut was taken by boxcar to a prison camp south of Dresden, in the German province of Saxony. During the journey, the Royal Air Force mistakenly attacked the trains carrying Vonnegut and his fellow prisoners of war, killing about 150 of them. Vonnegut was sent to Dresden, the "first fancy city [he had] ever seen". He lived in a slaughterhouse when he got to the city, and worked in a factory that made malt syrup for pregnant women. Vonnegut recalled the sirens going off whenever another city was bombed. The Germans did not expect Dresden to be bombed, Vonnegut said. "There were very few air raid shelters in town and no war industries, just cigarette factories, hospitals, clarinet factories." On February 13, 1945, Dresden became the target of Allied forces. In the hours and days that followed, the Allies engaged in a firebombing of the city. He described the activity as a "terribly elaborate Easter egg hunt". Soon after he was awarded a Purple Heart, about which he remarked: "I myself was awarded my country's second lowest decoration, a Purple Heart for frost bite." He was discharged from the U. S. Army and returned to Indianapolis.

Неке, Чикаго университеті және ерте жұмысқа орналасу

Америка Құрама Штаттарына оралғаннан кейін 22 жастағы Воннегут 1 қыркүйекте 1945 жылы өзінің орта мектептегі сүйіктісі және балабақшадан бері сыныптасы Джейн Мари Кокске үйленді. Жұп Чикагоға көшіп барды; онда Воннегут GI қоры бойынша Чикаго университетіне оқуға түсті, бес жылдық біріктірілген бакалавриат және магистратура бағдарламасында оқып, антропология мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды. Ол жерде ол өзінің «ең танымал профессоры» – антрополог Роберт Редфилдтің лекцияларын тыңдады. Сонымен қатар, ол Чикаго қалалық жаңалықтар бюросында тілші болып жұмыс істеді. Свартмор колледжін Phi Beta Kappa құрметімен бітірген Джейн университеттен орыс әдебиетін зерттеуге стипендия алды. Джейн, жұбайлардың алғашқы баласы Марк (1947 жылдың мамырында дүниеге келген) күтіп жатқан кезде бағдарламадан шығып кетті, ал Курт өзінің бакалавриат білімін аяқтағанмен, университеттен ешқандай дипломсыз кетіп қалды. Воннегут диссертация жаза алмады, өйткені оның барлық идеялары қабылданбады. Кейінірек ұсынылған тақырып, «бір ауыздан» қабылданбаған, әңгімелердің құрылымына қатысты болды. Воннегут университетті бітіргеннен кейін 25 жыл өткен соң ғана антропология мамандығы бойынша магистратура дипломын алды, университет оның «Cat's Cradle» романын дипломдық жұмысының орнына қабылдағанда. Одан немесеуі General Electric (GE) компаниясы Воннегутты компанияның Нью-Йорк штатының Скенектади қаласындағы Жаңалықтар бюросына техникалық жазушы, кейіннен жарнамашы ретінде жұмысқа алды, бұл жаңалықтар агенттігі сияқты жұмыс істейтін жарнамалық бөлімше болды. Оның ағасы Бернард 1945 жылдан бері GE-де жұмыс істеді, көбінесе күміс йодына негізделген бұлтты себу жобасына қатысты, ол тез арада GE пен АҚШ Армиясының Сигнал корпусының бірлескен бағдарламасы, Project Cirrus жобасына айналды. «The Brothers Vonnegut» кітабында Джинджер Странд General Electric-те болған көптеген нақты оқиғалар мен Воннегуттың ерте шығармалары арасындағы байланысты көрсетеді, оларды ол жіберген барлық жерде үнемі қабылдамайтын. Осы кезеңде Джейн Воннегут оны қолдап, әңгімелерін редакциялап, жариялану стратегиясын жасап, оның рухын көтеріп отырды. 1949 жылы Курт пен Джейннің Эдит есімді қызы дүниеге келді. GE-де жұмыс істеп жүрген Воннегут өзінің алғашқы туындысын, «Барнхаус эффекті туралы есеп» атты мақаласын 1950 жылдың 11 ақпанында Collier's журналында жариялады, оның үшін 750 доллар алды. Бұл мақала өзінің өнертабысы қару ретінде қолданылуы мүмкін деп қорқатын ғалым туралы, дәл сол кезде Бернард бұлтты себу жұмысынан қорқыған сияқты. Воннегут Collier's журналының көркем әдебиет редакторы Нокс Бургердің кеңесінен кейін тағы бір әңгіме жазып, оны 950 долларға сатты. Бургер Воннегуттың жазуын қолдағанмен, Воннегут 1951 жылдың 1 қаңтарында GE-ден кеткенде таң қалды, кейін ол: «Мен оның жұмысынан бас тартып, өзін толығымен көркем әдебиетке арнауы керек демедім. Мен жеке тәжірибелі жазушының өміріне сенбеймін, ол қиын». деді. Дегенмен, 1951 жылдың басында Воннегут отбасымен бірге Массачусетс штатының Кейп-Код аймағына көшіп, толық уақыт жазуға кірісті, GE-ді артта қалдырды. Ол бастапқыда Остервиллге көшіп барды, бірақ Барнстаблде үй сатып алды.

After he returned to the United States, 22 year old Vonnegut married Jane Marie Cox, his high school girlfriend and classmate since kindergarten, on September 1, 1945. The pair moved to Chicago; there, Vonnegut enrolled in the University of Chicago on the G. I. Bill, as an anthropology student in an unusual five year joint undergraduate/graduate program that conferred a master's degree. There, he studied under anthropologist Robert Redfield, his "most famous professor". He also worked as a reporter for the City News Bureau of Chicago. Jane, who had graduated Phi Beta Kappa from Swarthmore, accepted a scholarship from the university to study Russian literature as a graduate student. Jane dropped out of the program after becoming pregnant with the couple's first child, Mark (born May 1947), while Kurt also left the university without any degree (despite having completed his undergraduate education). Vonnegut failed to write a dissertation, as his ideas had all been rejected. A later topic, rejected "unanimously", had to do with the shapes of stories. Vonnegut received his graduate degree in anthropology 25 years after he left, when the university accepted his novel Cat's Cradle in lieu of his master's thesis. Shortly thereafter, General Electric (GE) hired Vonnegut as a technical writer, then publicist, for the company's Schenectady, New York, News Bureau, a publicity department that operated like a newsroom. His brother Bernard had worked at GE since 1945, focusing mainly on a silver iodide based cloud seeding project that quickly became a joint GE U. S. Army Signal Corps program, Project Cirrus. In The Brothers Vonnegut, Ginger Strand draws connections between many real events at General Electric, including Bernard's work, and Vonnegut's early stories, which were regularly being rejected everywhere he sent them. Throughout this period, Jane Vonnegut encouraged him, editing his stories, strategizing about submissions and buoying his spirits. In 1949, Kurt and Jane had a daughter named Edith. Still working for GE, Vonnegut had his first piece, titled "Report on the Barnhouse Effect", published in the February 11, 1950, issue of Collier's, for which he received $750. The story concerned a scientist who fears that his invention will be used as a weapon, much as Bernard was fearing at the time about his cloudseeding work. Vonnegut wrote another story, after being coached by the fiction editor at Collier's, Knox Burger, and again sold it to the magazine, this time for $950. While Burger supported Vonnegut's writing, he was shocked when Vonnegut quit GE as of January 1, 1951, later stating: "I never said he should give up his job and devote himself to fiction. I don't trust the freelancer's life, it's tough." Nevertheless, in early 1951 Vonnegut moved with his family to Cape Cod, Massachusetts, to write full time, leaving GE behind. He initially moved to Osterville, but he ended up purchasing a home in Barnstable.

Бірінші романы

1952 жылы Воннегуттың "Пианино ойнаушы" атты алғашқы романы Scribner баспасында жарық көрді. Роман үшінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі оқиғаны суреттейді, онда зауыт жұмысшыларының орнын машиналар басады. Ол корпоративтік сатыға көтерілуге ұмтылысты сатиралық тұрғыдан көрсетеді, "Пианино ойнаушы" романында автоматтандырудың артуымен бұл саты жылдам жоғалып барады, тіпті басшыларды да жұмыстан шығарады. Оның басты кейіпкері Пол Протейдің амбициялы әйелі, сенімсіз көмекшісі және кедейлерге деген шынайы сезімі бар. Басшысы Кроннер жіберген қос агент ретінде кедейлердің арасына (оларда барлық материалдық игіліктер бар, бірақ мақсаттың жоқтығы сезіледі), ол оларды машиналарды қирату, мұражайларды өртеу революциясына бастап келеді. "Пианино ойнаушы" романында Воннегут кейінгі туындыларында қолданатын көптеген әдістерді қалыптастырады. Братпухрдың комикалық, көп ішетін шаһы, осы дистопиялық корпоративтік АҚШ-тың шетіндегі адам ретінде, инсайдерлердің ойламаған немесе айтуға батылмаған көптеген сұрақтарды қоя алады. Мысалы, Шах жасалма интеллекті суперкомпьютер EPICAC-ты көруге апарылғанда, одан "адамдар не үшін?" деп сұрайды, бірақ жауап ала алмайды. Воннегут оны "жалған құдай" деп еске алады. Осы сияқты шетелдік келушілер Воннегут әдебиетінде жиі кездеседі. The New York Times газетінің жазушысы және сыншысы Гранвилл Хикс "Пианино ойнаушыға" жағымды баға берді, оны Алдус Хакслидің "Жаңа әлем" романымен салыстырды. Хикс Воннегутты "көзқарасы өткір сатирик" деп атады. Романды ерекше маңызды деп есептеген рецензенттер болған жоқ. Бірнеше басылымдар жарық көрді – бірі "Бантам" баспасында "Утопия 14" деген атпен, екіншісі "Даблдей" ғылыми-фантастикалық кітап клубында. Осылайша Воннегут сол кездегі жазушылар ұнатпайтын ғылыми-фантастикалық жазушы репутациясын алды. Ол осы жанрды қорғап, "адам бір мезгілде құрметті жазушы болуға және тоңазытқыштың қалай жұмыс істейтінін түсінуге қабілетті болмайды" деген пікірге қарсы шықты.

Жазушы

Player Piano-дан кейін Воннегут әртүрлі журналдарға қысқа әңгімелер сатуды жалғастырды. Екінші романымен келісімшарт жасады (соның нәтижесінде ол "Мысық өркештегі" деп аталды), оны аяқтау үшін күресті, ал жұмыс жылдар бойы тоқтап қалды. 1954 жылы Нэнет есімді үшінші балалары дүниеге келді. Отбасы өсіп келе жатқан кезде және әлі күнге дейін қаржылық табыс әкелетін романдары болмағандықтан, Воннегуттың қысқа әңгімелері отбасын асырауға көмектесті, бірақ оған көбінесе қосымша табыс көздерін табу қажет болды. 1957 жылы ол серіктесімен бірге Кейп-Кодта Saab автомобиль сату орталығын ашты, бірақ ол жыл соңына дейін банкротқа ұшырады. 1958 жылы оның қарындасы Элис күйеуі Джеймс Кармальт Адамстың пойыз апатынан қайтыс болғаннан екі күн өткен соң қатерлі ісіктен қайтыс болды. Воннегуттар Адамстың үш ұлын – 14, 11 және 9 жасар Джеймс, Стивен және Куртты тәрбиелеуге алды. Адамстың төртінші ұлы Питер (2) де, Джорджиядағы әкесінің туысына тапсырылғанға дейін, Воннегуттармен шамамен бір жыл тұрды. Отбасылық қиындықтармен күресіп, Воннегут жазуды жалғастырды, сюжеттері жағынан өте әртүрлі романдарды жариялады. "Титан сиреньдері" (1959) романында жер бетін марстықтардың басып алуы суреттеледі, оны жалыққан миллиардер Малахи Констант бастан кешіреді. Ол Уинстон Найлс Рамффордпен кездеседі, ол ғарышқа саяхаттаушы аристократ, ол іс жүзінде бәрін біледі, бірақ уақыт бұрмалануында қалып, 59 күнде бір рет Жерге пайда болады. Миллиардер өзінің іс-әрекеттері мен бүкіл тарих оқиғалары Tralfamadore планетасынан келген роботтық жаратылыстардың нәсілімен анықталады екенін біледі, оларға ғарыш кемесін жөндеу және үйге оралу үшін тек дамыған өркениет өндіре алатын ауыстыру бөлігі қажет. Адам тарихы оны өндіру үшін манипуляцияланды. Кремль сияқты кейбір адам құрылыстары – ғарышкерлердің кемесіне жөндеуді қанша уақыт күту керектігі туралы кодталған сигналдар. Рецензенттер кітап туралы не ойласа екен деп күмәнданды, бірі оны Оффенбахтың "Хоффманның әңгімелері" операсымен салыстырды. Рамффорд, ол Франклин Д. Рузвельтке негізделген, сонымен қатар физикалық жағынан бұрынғы президентке ұқсайды. Рамфурдты былай сипаттаған: ол "ұзын, сүйекті темекі ұстағышқа темекі салып, тұтатты. Жауырынын алға қарай созды. Темекі ұстағышы тік жоғары қарады". Уильям Родни Аллен өзінің Воннегуттың шығармаларына арналған нұсқаулығында Рамфурдтың "God Bless You, Mr. Rosewater және Jailbird" фильмдерінде басты рөлдерді ойнайтын ойдан шығарылған саяси тұлғаларды алдын ала көрсеткенін айтты. 1961 жылы жарық көрген "Ана түн" кітабы жарық көрген кезде көп назар алмады. Говард У. Кэмпбелл-младший, Воннегуттың басты кейіпкері, 11 жасынан бастап Германияда өскен америкалық, соғыс кезінде АҚШ-тың стратегиялық қызмет кеңсесінің қос агенті ретінде нацистік партияға қосылып, радио үгітші ретінде режимнің ең жоғары шендеріне көтеріледі. Соғыстан кейін тыңдау қызметі оның атын ақтаудан бас тартады, ал ақырында оны Израильдіктер Адольф Эйхманмен бір камерада ұстайды. Воннегут кейінгі басылымның алғы сөзінде: "біз өзімізге ұқсаймыз, сондықтан өзімізге ұқсайтынымызға абай болуымыз керек" деп жазды. Әдеби сыншы Лоуренс Беркоув романды Марк Твеннің "Хаклберри Финннің оқиғалары" сияқты "адам кейіпкерлері өздерінің кейіпкерлеріне еліктеп, кейіпкерлері болып, сондықтан да иллюзия әлемінде өмір сүру" бейілін көрсетуге арналған деп санайды. 1961 жылы сондай-ақ Воннегуттың "Харрисон Бергерон" атты қысқа әңгімесі жарық көрді, ол дистопиялық болашақта, бәрі тең, тіпті бұл әдемі адамдарды деформациялауды және күшті немесе ақылдыларды өздерінің артықшылықтарын жоққа шығаратын құрылғыларды киюге мәжбүр етуді білдірсе де. Он төрт жасар Харрисон – гений және спортшы, ол рекордтық деңгейдегі "тежелімдерді" киюге мәжбүр болды және үкіметті құлатуға тырысқаны үшін түрмеге қамалды. Ол телестудияға қашып барып, өзінің тежелімдерін жояды және балеринаны оның қорғасын салмағынан босатады. Билеген кезде оларды мүгедек генерал Диана Мун Гламперс өлтіреді. Воннегут кейінірек жазған хатында "Харрисон Бергерон" мектептегі бейімделуші ретінде өзінің қызғанышы мен өзін-өзі аяушылығынан туындаған болуы мүмкін деп болжады. 1976 жылы Стэнли Шатт Воннегуттың өмірбаянында қысқа әңгіме "әрбір тегістеу процесінде, Воннегуттың айтуынша, шынымен жоғалған нәрсе – сұлулық, ізгілік және даналық" екенін көрсетті. Даррил Хаттенхауэр 1998 жылғы "Харрисон Бергерон" атты мақаласында бұл әңгіме Американың коммунизм және социализм туралы түсініктеріне сатира екенін айтты. "Мысық өркештегі" (1963) романымен, Аллен былай деді: "Воннегут алғаш рет толыққанды қарқынға ие болды". Романның баяндаушысы Джон доктор Феликс Хёникер туралы жазуды көздейді, ол атом бомбасының ойдан шығарылған әкелерінің бірі, ғалымның адамдық жағын көрсетуге тырысады. Хёникер бомбадан басқа, "мұз тоғыздығы" деп аталатын адамзатқа тағы бір қауіпті дамытқан, бұл бөлме температурасында тұрақты, бірақ сұйық судан тығыз су. Егер мұз тоғыздығының бір бөлшегі суға түсірілсе, қоршаған судың бәрі мұз тоғыздығына айналады. Феликс Хёникер Воннегуттың GE зерттеу зертханасындағы бастығы Ирвинг Лангмуирге негізделген, ал романға мұз тоғыздығының сипаттамасы Куртқа Бернард Воннегуттың өзінің ойлап тапқан нәрсесі – күміс йодидтің бұлтты тұқымдауын түсіндіргеніне ұқсайды. Кітаптың екінші жартысының көп бөлігі Кариб теңізіндегі Сан-Лоренцо атты ойдан шығарылған аралда өтеді, онда Джон Бокононизм деп аталатын дінді зерттейді, оның қасиетті кітаптарынан (цитаталары келтірілген) романға ғылым бермейтін моральдық мән береді. Мұхиттар мұз тоғыздығына айналғаннан кейін, адамзаттың көп бөлігін жойып, Джон мұзды бетте серуендейді, өзін құтқаруға және өзінің әңгімесі сақталуын қамтамасыз етуге тырысады. Воннегут "God Bless You, Mr. Rosewater" (1964) романының кейіпкерін Кейп-Кодта танысқан, қиын жағдайдағы клиенттерге маманданған және оларды көбінесе жұбатуға тура келген есепшіден алған. Элиот Розуотер, республикалық сенатордың бай ұлы, соғыс кезінде жауынгерлік емес өрт сөндірушілерді өлтіргені үшін өштену үшін ерікті өрт сөндіру бөлімінде қызмет етеді және қиын жағдайдағы немесе мұқтаж адамдарға ақша сыйлайды. Оның қайырымдылық қорына бақылау үшін күрестен туындаған стресс оны шектен шығарып, психиатриялық ауруханаға жатқызады. Ол жазылып, балаларына мүлігін мирас қалдырады. Аллен "God Bless You, Mr. Rosewater" романын "авторының толық интеллектуалдық бақылауындағы роман емес, жүрекке шақыру" деп атады, ол Воннегуттың сол кезде бастан өткерген отбасылық және эмоционалдық стрестерді көрсетеді. 1960 жылдардың ортасында Воннегут жазушылық мансабынан бас тартуды ойлады. 1999 жылы ол The New York Times газетінде: "Мен банкрот болдым, басылымнан шығып қалдым және көптеген балаларым бар" деп жазды. Бірақ содан кейін, оның жанкүйерінің ұсынысымен, ол Айова жазушылар шеберханасында оқытушылық қызметке таңқаларлық ұсыныс алды, ол суға батып бара жатқан адамды құтқарумен салыстырды.

After Player Piano, Vonnegut continued to sell short stories to various magazines. Contracted to produce a second novel (which eventually became Cat's Cradle), he struggled to complete it, and the work languished for years. In 1954, the couple had a third child, Nanette. With a growing family and no financially successful novels yet, Vonnegut's short stories helped to sustain the family, though he frequently needed to find additional sources of income as well. In 1957, he and a partner opened a Saab automobile dealership on Cape Cod, but it went bankrupt by the end of the year. In 1958, his sister, Alice, died of cancer two days after her husband, James Carmalt Adams, was killed in a train accident. The Vonneguts took in three of the Adams' young sons—James, Steven, and Kurt, aged 14, 11, and 9, respectively. A fourth Adams son, Peter (2), also stayed with the Vonneguts for about a year before being given to the care of a paternal relative in Georgia. Grappling with family challenges, Vonnegut continued to write, publishing novels vastly dissimilar in terms of plot. The Sirens of Titan (1959) features a Martian invasion of Earth, as experienced by a bored billionaire Malachi Constant. He meets Winston Niles Rumfoord, an aristocratic space traveler, who is virtually omniscient but stuck in a time warp that causes him to appear on Earth every 59 days. The billionaire learns that his actions and the events of all of history are determined by a race of robotic aliens from the planet Tralfamadore, who need a replacement part that can only be produced by an advanced civilization in order to repair their spaceship and return home—human history has been manipulated to produce it. Some human structures, such as the Kremlin, are coded signals from the aliens to their ship as to how long it may expect to wait for the repair to take place. Reviewers were uncertain what to think of the book, with one comparing it to Offenbach's opera The Tales of Hoffmann. Rumfoord, who is based on Franklin D. Roosevelt, also physically resembles the former president. Rumfoord is described this way: he "put a cigarette in a long, bone cigarette holder, lighted it. He thrust out his jaw. The cigarette holder pointed straight up." William Rodney Allen, in his guide to Vonnegut's works, stated that Rumfoord foreshadowed the fictional political figures who would play major roles in God Bless You, Mr. Rosewater and Jailbird. Mother Night, published in 1961, received little attention at the time of its publication. Howard W. Campbell Jr., Vonnegut's protagonist, is an American who is raised in Germany from age 11 and joins the Nazi party during the war as a double agent for the US Office of Strategic Services, rising to the regime's highest ranks as a radio propagandist. After the war, the spy agency refuses to clear his name, and he is eventually imprisoned by the Israelis in the same cell block as Adolf Eichmann. Vonnegut wrote in a foreword to a later edition: "we are what we pretend to be, so we must be careful about what we pretend to be". Literary critic Lawrence Berkove considered the novel, like Mark Twain's Adventures of Huckleberry Finn, to illustrate the tendency for "impersonators to get carried away by their impersonations, to become what they impersonate and therefore to live in a world of illusion". Also published in 1961 was Vonnegut's short story "Harrison Bergeron", set in a dystopic future where all are equal, even if that means disfiguring beautiful people and forcing the strong or intelligent to wear devices that negate their advantages. Fourteen year old Harrison is a genius and athlete forced to wear record level "handicaps" and imprisoned for attempting to overthrow the government. He escapes to a television studio, tears away his handicaps, and frees a ballerina from her lead weights. As they dance, they are killed by the Handicapper General, Diana Moon Glampers. Vonnegut, in a later letter, suggested that "Harrison Bergeron" might have sprung from his envy and self pity as a high school misfit. In his 1976 biography of Vonnegut, Stanley Schatt suggested that the short story shows "in any leveling process, what really is lost, according to Vonnegut, is beauty, grace, and wisdom". Darryl Hattenhauer, in his 1998 journal article on "Harrison Bergeron", theorized that the story was a satire on American Cold War understandings of communism and socialism. With Cat's Cradle (1963), Allen wrote, "Vonnegut hit full stride for the first time". The narrator, John, intends to write of Dr. Felix Hoenikker, one of the fictional fathers of the atomic bomb, seeking to cover the scientist's human side. Hoenikker, in addition to the bomb, has developed another threat to mankind, "ice nine", solid water stable at room temperature, but more dense than liquid water. If a particle of ice nine is dropped in water, all of the surrounding water becomes ice nine. Felix Hoenikker is based on Bernard Vonnegut's boss at the GE Research Lab, Irving Langmuir, and the way ice nine is described in the novel is reminiscent of how Bernard Vonnegut explained his own invention, silver iodide cloudseeding, to Kurt. Much of the second half of the book is spent on the fictional Caribbean island of San Lorenzo, where John explores a religion called Bokononism, whose holy books (excerpts from which are quoted) give the novel the moral core science does not supply. After the oceans are converted to ice nine, wiping out most of humankind, John wanders the frozen surface, seeking to save himself and to make sure that his story survives. Vonnegut based the title character of God Bless You, Mr. Rosewater (1964), on an accountant he knew on Cape Cod, who specialized in clients in trouble and often had to comfort them. Eliot Rosewater, the wealthy son of a Republican senator, seeks to atone for his wartime killing of noncombatant firefighters by serving in a volunteer fire department and by giving away money to those in trouble or need. Stress from a battle for control of his charitable foundation pushes him over the edge, and he is placed in a mental hospital. He recovers and ends the financial battle by declaring the children of his county to be his heirs. Allen deemed God Bless You, Mr. Rosewater more "a cry from the heart than a novel under its author's full intellectual control", that reflected family and emotional stresses Vonnegut was going through at the time. In the mid 1960s, Vonnegut contemplated abandoning his writing career. In 1999, he wrote in The New York Times: "I had gone broke, was out of print and had a lot of kids " But then, on the recommendation of an admirer, he received a surprise offer of a teaching job at the Iowa Writers' Workshop, employment that he likened to the rescue of a drowning man.

Кейінгі мансабы мен өмірі

Slaughterhouse Five басылып шыққаннан кейін, Воннегут оның жарық көруіне байланысты атақ пен қаржылық тұрақтылықты қабылдады. Ол АҚШ-тағы соғысқа қарсы қозғалыстың батыры ретінде құрметке ие болды, көптеген митингтерге шақырылды және елдің әртүрлі колледждерінде бітіру салтанатында сөз сөйледі. 1970 жылы Гарвард университетінде шығармашылық жазу бойынша лекция оқығаннан басқа, Воннегут 1973–1974 оқу жылында Нью-Йорк қалалық колледжінде ерекше профессор болып сабақ берді. Кейін ол Ұлттық өнер және әдебиет институтының вице-президенті болып сайланды және Индиана университеті мен Беннингтон колледжінен құрметті дипломдар алды. Воннегут сонымен қатар 1970 жылдың 7 қазанында Нью-Йорктегі Театр де Лис театрында қойылған «Бақытты туған күн, Ванда Джун» атты пьеса жазды. Көптеген сыншылардың аралас пікірлерін алған ол 1971 жылдың 14 наурызында жабылды. 1972 жылы Universal Pictures «Slaughterhouse Five» фильмін жасады, ал автор оны «кемшін» деп атады. Осы уақытта Воннегуттың жеке өмірі де қиындыққа тап болды. Оның әйелі Джейн христиан дінін қабылдады, бұл Воннегуттың атеистік нанымына қайшы келді, ал олардың алты баласының бесеуі үйден кеткендіктен, Воннегут екеуі «басқа да маңызды жұмыс іздеуге мәжбүр болды» деді. 1971 жылы Воннегут Кейп-Кодтағы үйінен Нью-Йоркке көшіп келгенге дейін олардың арасындағы сенімдерге қатысты тартыстар болды. Воннегут бұл келіспеушіліктерді «ауыр» деп сипаттап, оның нәтижесіндегі ажырасу «біз түсінуге дайын емес, қорқынышты және болмайтын оқиға» болғанын айтты. Олар ажырасып кетті, бірақ Джейннің 1986 жылдың соңында қайтыс болғанға дейін достығын сақтап қалды. Некесінен басқа, ол 1972 жылы ұлы Марктың психикалық күйзеліске ұшырауынан терең қиналып, Воннегуттың созылмалы депрессиясын күшейтіп, Риталин қабылдауына себеп болды. 1970 жылдардың ортасында оны қабылдауды тоқтатқаннан кейін, ол апта сайын психологқа бара бастады. Воннегуттың қиындықтары көптеген жолдармен көрінді, соның ішінде оның келесі романы – қараңғы комедиялық «Чемпиондардың таңғы асы» үстіндегі өте баяу прогресс. 1971 жылы ол романды мүлдем жазуды тоқтатты. 1973 жылы жарық көрген кезде сыншылар оны жақтырмады. Томас С. Хишактың «Американдық әдебиет сахна мен экранда» атты кітабында «Чемпиондардың таңғы асы» «күлкілі және ерекше» деп сипатталды, бірақ сыншылар оның «мазмұнының жеткіліксіздігін» және «әдеби ойын-сауықтан басқа ештеңе емес» екенін атап өтті. Воннегуттың 1976 жылы жарық көрген «Слапстик» романы, ол өзінің және әпкесі (Алиса) арасындағы қарым-қатынасты зерттейді, ұқсас тағдырға ұшырады. «Нью-Йорк Таймс» газетіндегі шолуында Кристофер Леман Хаупт Воннегуттың «бұрынғыдан да аз күш жұмсап жатқандай көрінеді» және «оның әңгіме айтудан бас тартқаны сияқты» деді. Кейде Воннегут өзінің сыншыларының жеке шабуылдарынан ашуланды. 1979 жылы Воннегут 1970 жылдардың басында жазушылар туралы серия жұмысын жүргізіп жатқан фотограф Джилл Кремэнцке үйленді. Джиллмен бірге ол үш күндік Лилиді асырап алды. Келесі жылдары оның танымалдылығы «Jailbird» (1979), «Deadeye Dick» (1982), «Galápagos» (1985), «Bluebeard» (1987) және «Hocus Pocus» (1990) сияқты бірнеше сатирикалық кітаптары жарық көрген кезде қайта жанданды. 1980 жылдары ол өнімді жазушы болып қала бергенімен, Воннегут депрессиямен күресті және 1984 жылы өзін-өзі өлтіруге тырысты. Екі жылдан кейін Воннегут Родни Денджерфилдтің «Кере мектепке» фильмінде өзін ойнағанда жас буынмен танысты. Воннегуттың он төрт романының соңғысы «Timequake» (1997) – Детройт университетінің тарих профессоры және Воннегуттың өмірбаянын жазған Грегори Самнердің айтуынша, «өліммен бетпе-бет келген қартайған адамның ойлары және адам санасының және әрекет ету қабілетінің беріктігіне деген сенімнің куәлігі». Воннегуттың соңғы кітабы – «Елсіз адам» (2005) атты эсселер жинағы бестселлер атанды.

After Slaughterhouse Five was published, Vonnegut embraced the fame and financial security that attended its release. He was hailed as a hero of the burgeoning anti war movement in the United States, was invited to speak at numerous rallies, and gave college commencement addresses around the country. In addition to briefly teaching at Harvard University as a lecturer in creative writing in 1970, Vonnegut taught at the City College of New York as a distinguished professor during the 1973–1974 academic year. He was later elected vice president of the National Institute of Arts and Letters and given honorary degrees by, among others, Indiana University and Bennington College. Vonnegut also wrote a play called Happy Birthday, Wanda June, which opened on October 7, 1970, at New York's Theatre de Lys. Receiving mixed reviews, it closed on March 14, 1971. In 1972, Universal Pictures adapted Slaughterhouse Five into a film, which the author said was "flawless". Meanwhile, Vonnegut's personal life was disintegrating. His wife Jane had embraced Christianity, which was contrary to Vonnegut's atheistic beliefs, and with five of their six children having left home, Vonnegut said that the two were forced to find "other sorts of seemingly important work to do". The couple battled over their differing beliefs until Vonnegut moved from their Cape Cod home to New York in 1971. Vonnegut called the disagreements "painful" and said that the resulting split was a "terrible, unavoidable accident that we were ill equipped to understand". The couple divorced but remained friends until Jane's death in late 1986. Beyond his marriage, he was deeply affected when his son Mark suffered a mental breakdown in 1972, which exacerbated Vonnegut's chronic depression and led him to take Ritalin. When he stopped taking the drug in the mid 1970s, he began to see a psychologist weekly. Vonnegut's difficulties materialized in numerous ways, including the painfully slow progress made on his next novel, the darkly comical Breakfast of Champions. In 1971, he stopped writing the novel altogether. When it was finally released in 1973, it was panned critically. In Thomas S. Hischak's book American Literature on Stage and Screen, Breakfast of Champions was called "funny and outlandish", but reviewers noted that it "lacks substance and seems to be an exercise in literary playfulness". Vonnegut's 1976 novel Slapstick, which meditates on the relationship between him and his sister (Alice), met a similar fate. In The New York Times's review of Slapstick, Christopher Lehmann Haupt said that Vonnegut "seems to be putting less effort into [storytelling] than ever before" and that "it still seems as if he has given up storytelling after all". At times, Vonnegut was disgruntled by the personal nature of his detractors' complaints. In 1979, Vonnegut married Jill Krementz, a photographer whom he met while she was working on a series about writers in the early 1970s. With Jill, he adopted a daughter, Lily, when the baby was three days old. In subsequent years, his popularity resurged as he published several satirical books, including Jailbird (1979), Deadeye Dick (1982), Galápagos (1985), Bluebeard (1987), and Hocus Pocus (1990). Although he remained a prolific writer in the 1980s, Vonnegut struggled with depression and attempted suicide in 1984. Two years later, Vonnegut was seen by a younger generation when he played himself in Rodney Dangerfield's film Back to School. The last of Vonnegut's fourteen novels, Timequake (1997), was, as University of Detroit history professor and Vonnegut biographer Gregory Sumner said, "a reflection of an aging man facing mortality and testimony to an embattled faith in the resilience of human awareness and agency". Vonnegut's final book, a collection of essays entitled A Man Without a Country (2005), became a bestseller.

Өлім және мұра

2006 жылы Rolling Stone журналына берген сұхбатында Воннегут 12-14 жасынан бастап темекі шегетін Pall Mall брендті темекі өндірушісі Brown & Williamson темекі компаниясын жалған жарнама үшін сотқа беретінін мәлімдеді: "Неге білесіз? Себебі мен 83 жастамын. Өтірікшілер! "Браун мен Уильямсон" компаниясы мені өлтіруге уәде берді". Воннегут 2007 жылғы 11 сәуірде Манхэттенде, бірнеше апта бұрын үйінде құлап, миына жарақат алғаннан кейін қайтыс болды. Оның өлімін әйелі Джилл хабарлады. Ол 84 жаста еді. Өмірінің соңына дейін ол он төрт роман, үш әңгімелер жинағы, бес пьеса және бес ғылыми еңбек жазған. 2008 жылы оның ұлы Марк жарық көрген "Армагеддон ретроспективасында" атты жарияланбаған туындыларын жинақтап баспаға шығарды. Воннегуттың өзіне тигізген әсері туралы сұраққа автор Иосип Новакович: "Воннегуттен көп нәрсе үйренуге болады – нәрсені қалай ықшамдауға, бірақ одан айырылмауға, тарихқа қалай терең бойлауға, түрлі тарихи деректерден цитата келтіруге және повестьтің ағымын тоқтатпауға" деп жауап берді. Los Angeles Times газетінің тілшісі Грегори Родригес авторды "қара юмормен әлеуметтік сыншы және контрмәдениеттің көрнекті романы ретінде есте қалатынын" айтты, ал The New York Times газетінің Динития Смит Воннегутты "контрмәдениеттің романы" деп атады. Воннегуттың өлімінен кейін көптеген құрметтер мен туындылар пайда болды. 2008 жылы Курт Воннегут қоғамы құрылды, ал 2010 жылдың қараша айында Воннегуттың туған қаласы Индианаполисте Курт Воннегут мұражайы мен кітапханасы ашылды. Америка кітапханасы келесі сәуірде 1963 және 1973 жылдар аралығындағы Воннегуттың туындыларының жинағын, ал 2012 жылы оның ерте туындыларының тағы бір жинағын жариялады. 2011 жылдың соңында екі Воннегут өмірбаяны жарық көрді: Грегори Самнердің "Уақытта тоқтап тұру" және Чарльз Дж. Шилдстің "Осылай болады". Шилдстің Воннегут өмірбаяны кейбір пікір қақтығыстарын тудырды. The Guardian басылымында айтылғандай, кітапта Воннегут алыс, қатыгез және жаман адам ретінде бейнеленген. "Қатыгез, жаман және қорқынышты – Шилдс келтірген достары, әріптестері және туыстары оны сипаттау үшін жиі қолданатын сөздер", - деді The Daily Beast тілшісі Венди Смит. "Соңында ол өте әлсіз, депрессияда және көңілі тоңған күйде болды", - деді Солтүстік Айова университетінің профессоры Жером Клинковиц, ол Воннегутты терең зерттеген. Воннегуттың туындылары бірнеше рет наразылық тудырды. Оның ең танымал романы "Кесухана бес" кем дегенде 18 рет түрлі мекемелерде қарсылыққа ұшырады немесе алынып тасталды. Island Trees School District v. Pico ісінде АҚШ Жоғарғы Соты мектеп округінің "Кесухана бес" романын тыйым салуы конституцияға қайшы екенін мәлімдеді, себебі басқарма оны "америкаға қарсы, христианға қарсы, антисемит және жай ғана лас" деп атады. Миссури штатының Республика қаласындағы мектеп басқармасы Воннегуттың романын кітапханаларынан алып тастағанда, Курт Воннегут ескерткіш кітапханасы ауданның барлық оқушыларына тегін данасын ұсынды. 2013 жылы жазған Талли Воннегуттың жақында ғана жанкүйерлердің құрметінен гөрі, ғылыми зерттеу нысанына айналғанын және оның туындылары туралы әлі көп нәрсе жазылуға тиіс екенін айтты. "Ғалымдардың "Міне, Воннегутті оқуға неліктен тұрарлық" деп айту уақыты, шүкір, аяқталды. Біз оның оқуға тұрарлық екенін білеміз. Енді бізге белгісіз нәрселерді айтыңыз". Тодд Ф. Дэвис Воннегуттың туындыларын оның адал оқырмандарының тірі ұстап отырғанын, олардың "Воннегуттың туындыларын сатып алуды жалғастыру арқылы, оны кейінгі ұрпаққа жеткізу арқылы және оның барлық канонын басып шығару арқылы үлкен әсер ететінін" атап өтті – [Dell Publishing] жаңа мұқаба дизайнымен жиырмадан астам кітапты қайта жаңартуда. Дональд Э. Морс Воннегуттың "қазіргі таңда америкалық және әлемдік әдебиет канонына, сондай-ақ жоғары мектеп, колледж және аспирантура бағдарламаларына берік, тіпті біршама даулы түрде енгенін" айтты. Талли Воннегуттың туындылары туралы былай деп жазады: Воннегуттың 14 романының әрқайсысы өз жұмысын жасаса да, олардың барлығы бір жалпы жобаның тәжірибелері болып табылады. Америка романының формасымен тәжірибе жүргізу арқылы Воннегут постмодерн американдық тәжірибенің бөлшектірілген, тұрақсыз және қайғылы ерекшеліктерін түсінуге және бейнелеуге кең маддернисттік әрекетке кіріседі. Ол осы әлеуметтік тәжірибенің өзгермелі көптігін бейнелеуде сәтті болмаса да, бұл мәселе емес. Маңыздысы – бұл әрекет және осы тұрақсыз және қауіпті жерді картаға түсіруге тырысуымыз керектігін мойындауымыз, тіпті біздің күш-жігеріміздің сәтсіз аяқталуын алдын ала білсек те. Ғылыми фантастика және фэнтези Даңқы залы Воннегутты 2015 жылы қайтыс болғаннан кейін қабылдады. 25399 Vonnegut астероиді оның құрметіне аталды. Меркурий планетасындағы кратер де оның құрметіне аталды. 2021 жылы Индианаполистегі Курт Воннегут мұражайы мен кітапханасы Әдеби ескерткіштер қауымдастығымен Әдеби ескерткіш деп танылды. 1986 жылы Индиана штатының Эвансвилл қаласындағы Эвансвилл университетінің кітапханасы Воннегуттың құрметіне аталды, ол кітапхананың ашылу салтанатында сөз сөйледі.

In a 2006 Rolling Stone interview, Vonnegut sardonically stated that he would sue the Brown & Williamson tobacco company, the maker of the Pall Mall branded cigarettes he had been smoking since he was around 12 or 14 years old, for false advertising: "And do you know why? Because I'm 83 years old. The lying bastards! On the package Brown & Williamson promised to kill me." Vonnegut died in Manhattan on the night of April 11, 2007, as a result of brain injuries incurred several weeks prior, from a fall at his brownstone home. His death was reported by his wife Jill. He was 84 years old. At the time of his death, he had written fourteen novels, three short story collections, five plays, and five nonfiction books. A book composed of his unpublished pieces, Armageddon in Retrospect, was compiled and posthumously published by his son Mark in 2008. When asked about the impact Vonnegut had on his work, author Josip Novakovich stated that he has "much to learn from Vonnegut—how to compress things and yet not compromise them, how to digress into history, quote from various historical accounts, and not stifle the narrative. The ease with which he writes is sheerly masterly, Mozartian." Los Angeles Times columnist Gregory Rodriguez said that the author will "rightly be remembered as a darkly humorous social critic and the premier novelist of the counterculture", and Dinitia Smith of The New York Times dubbed Vonnegut the "counterculture's novelist". Vonnegut has inspired numerous posthumous tributes and works. In 2008, the Kurt Vonnegut Society was established, and in November 2010, the Kurt Vonnegut Museum and Library was opened in Vonnegut's hometown of Indianapolis. The Library of America published a compendium of Vonnegut's compositions between 1963 and 1973 the following April, and another compendium of his earlier works in 2012. Late 2011 saw the release of two Vonnegut biographies: Gregory Sumner's Unstuck in Time and Charles J. Shields's And So It Goes. Shields's biography of Vonnegut created some controversy. According to The Guardian, the book portrays Vonnegut as distant, cruel and nasty. "Cruel, nasty and scary are the adjectives commonly used to describe him by the friends, colleagues, and relatives Shields quotes", said The Daily Beasts Wendy Smith. "Towards the end he was very feeble, very depressed and almost morose", said Jerome Klinkowitz of the University of Northern Iowa, who has examined Vonnegut in depth. Vonnegut's works have evoked ire on several occasions. His most prominent novel, Slaughterhouse Five, has been objected to or removed at various institutions in at least 18 instances. In the case of Island Trees School District v. Pico, the United States Supreme Court ruled that a school district's ban on Slaughterhouse Five—which the board had called "anti American, anti Christian, anti Semitic, and just plain filthy"—and eight other novels was unconstitutional. When a school board in Republic, Missouri, decided to withdraw Vonnegut's novel from its libraries, the Kurt Vonnegut Memorial Library offered a free copy to all the students of the district. Tally, writing in 2013, suggests that Vonnegut has only recently become the subject of serious study rather than fan adulation, and much is yet to be written about him. "The time for scholars to say 'Here's why Vonnegut is worth reading' has definitively ended, thank goodness. We know he's worth reading. Now tell us things we don't know." Todd F. Davis notes that Vonnegut's work is kept alive by his loyal readers, who have "significant influence as they continue to purchase Vonnegut's work, passing it on to subsequent generations and keeping his entire canon in print—an impressive list of more than twenty books that [Dell Publishing] has continued to refurbish and hawk with new cover designs." Donald E. Morse notes that Vonnegut "is now firmly, if somewhat controversially, ensconced in the American and world literary canon as well as in high school, college and graduate curricula". Tally writes of Vonnegut's work:

Vonnegut's 14 novels, while each does its own thing, together are nevertheless experiments in the same overall project. Experimenting with the form of the American novel itself, Vonnegut engages in a broadly modernist attempt to apprehend and depict the fragmented, unstable, and distressing bizarreries of postmodern American experience That he does not actually succeed in representing the shifting multiplicities of that social experience is beside the point. What matters is the attempt, and the recognition that we must try to map this unstable and perilous terrain, even if we know in advance that our efforts are doomed. The Science Fiction and Fantasy Hall of Fame inducted Vonnegut posthumously in 2015. The asteroid 25399 Vonnegut is named in his honor. A crater on the planet Mercury has also been named in his honor. In 2021, the Kurt Vonnegut Museum and Library in Indianapolis was designated a Literary Landmark by the Literary Landmarks Association. In 1986, the University of Evansville library located in Evansville, Indiana, was named after Vonnegut, where he spoke during the dedication ceremony.

Көзқарастар

Мен қорғауым керек сенімдер өте нәзік және күрделі, шындығында, ал оларды талдап қарасаң, ешқандай айырмасы жоқ, жұмсақ массаға айналады. Мен бейбітшілдік жақтасымын, анархистпін, планеталық азаматпын және т.б.

Соғыс

"Бейітхана бес" кітабының кіріспесінде Воннегут кинопродюсері Харрисон Старрмен кездесуін еске алады. Старр: «Неге мұздыққа қарсы роман жазбасқа?» деп сұрады. Романда Воннегуттың кейіпкері былай дейді: «Оның айтқысы келгені, соғыс әрқашан болады, оларды мұздықтар сияқты тоқтату мүмкін емес. Мен де соған сенемін. Егер соғыстар мұздықтар сияқты тоқтамаса, өлім-жітім де жалғаса береді». Воннегут пацифист болған. Ол Исаның Таудағы уағызын, әсіресе «Бақыттылықтар» деп аталатын бөлімін жоғары бағалап, оны өз іліміне енгізген. Ол көптеген шығармаларында да осы уағызға сілтеме жасаған. 1991 жылы жарық көрген «Өлімнен де жаман тағдыр» кітабында Воннегут Рейган әкімшілігі кезінде «Таудағы уағызға ең болжамды ұқсас нәрсе социалистік немесе коммунистік болып саналды, демек, Америкаға қарсы болды» деген пікірін білдіреді. «Шынжырлы жексенбіде» ол былай деп жазды: «Таудағы уағыз ешқашан әлсіремейтін, солмайтын мейірімділік туралы айтады». Дегенмен, Воннегут христиан дінінің кейбір аспектілерін жек көретін, оқырмандарына крест жорықтарының қанды тарихын және діннен туған зорлық-зомбылықты еске салып отыратын. Ол 20 ғасырдың соңындағы теледидар арқылы уағыз оқыған ділдердің тар көзқарастылығына наразылық білдірді. Діни тақырыптар Воннегуттың шығармаларында, романдары мен басқа да жазбаларында жиі кездеседі. Ол көптеген сөздерін дінге қатысты риторикамен толықтырып, «Құдай сақтасын» және «Құдайға шүкір» сияқты сөздерді жиі қолданды. Бірде ол «Реквием» мессасының өзіндік нұсқасын жазып, оны латын тіліне аударып, музыкаға қойды. Воннегут либерализм мен консерватизмге ерекше мән бермеді және американдық саясаттың қарапайымдылығы туралы ойланып, әжуалықпен былай деді: «Егер сіз менің қаруымды алып қойғыңыз келсе, сіздер ұрықтарды өлтіруді жақсы көресіздер және гомосексуалдардың некелесуіне қуанасыздар, онда сіздер либералсыз. Егер сіз осы «бұзылыстарға» қарсы және байлардың жақтасы болсаңыз, сіз консерваторсыз. Бұдан артық не болуы мүмкін?» Саяси партиялар туралы Воннегут: «Америкадағы нағыз саяси партиялар екі – Жеңімпаздар мен Жеңілгендер. Адамдар мұны мойындамайды. Олар екі ойдан туған партияға, республикашылар мен демократтарға мүше екендерін айтады» деді. Воннегут американдық қоғамдағы «ең күштінің тіршілік етуі» принципі мен әлеуметтік дарвинизмге балама бола алатын социализмді жақтады, «социализм қарапайым адам үшін жақсы болады» деп сенді. Воннегут социалист және бес рет президенттікке кандидат болған Юджин В. Дебстің сөзін жиі қайталап айтқан: «Төмендегі тап бар болғанша, мен оның ішіндемін. Қылмыстық элемент бар болғанша, мен оның мүшесімін. Түрмеде бір жан болса, мен бостандыққа ие емеспін». Воннегут коммунизм мен социализмнің орташа американдық үшін жағымсыз тақырып болып көрінгеніне өкініш білдірді және олар қазіргі әлеуметтік және экономикалық жүйелерге пайдалы балама ұсынады деп санады.

In the introduction to Slaughterhouse Five, Vonnegut recounts meeting the film producer Harrison Starr at a party, who asked him whether his forthcoming book was an anti war novel—"Yes, I guess", replied Vonnegut. Starr responded: "Why don't you write an anti glacier novel?" In the novel, Vonnegut's character continues: "What he meant, of course, is that there would always be wars, that they were as easy to stop as glaciers. I believe that, too. And even if wars didn't keep coming like glaciers, there would still be plain old death". Vonnegut was a pacifist. Vonnegut was an admirer of Jesus' Sermon on the Mount, particularly the Beatitudes, and incorporated it into his own doctrines. He also referred to it in many of his works. In his 1991 book Fates Worse than Death, Vonnegut suggests that during the Reagan administration, "anything that sounded like the Sermon on the Mount was socialistic or communistic, and therefore anti American". In Palm Sunday, he wrote that "the Sermon on the Mount suggests a mercifulness that can never waver or fade". However, Vonnegut had a deep dislike for certain aspects of Christianity, often reminding his readers of the bloody history of the Crusades and other religion inspired violence. He despised the televangelists of the late 20th century, feeling that their thinking was narrow minded. Religion features frequently in Vonnegut's work, both in his novels and elsewhere. He laced a number of his speeches with religion focused rhetoric and was prone to using such expressions as "God forbid" and "thank God". He once wrote his own version of the Requiem Mass, which he then had translated into Latin and set to music. Vonnegut did not particularly sympathize with liberalism or conservatism and mused on the specious simplicity of American politics, saying facetiously: "If you want to take my guns away from me, and you're all for murdering fetuses, and love it when homosexuals marry each other you're a liberal. If you are against those perversions and for the rich, you're a conservative. What could be simpler?" Regarding political parties, Vonnegut said: "The two real political parties in America are the Winners and the Losers. The people don't acknowledge this. They claim membership in two imaginary parties, the Republicans and the Democrats, instead." Vonnegut disregarded more mainstream American political ideologies in favor of socialism, which he thought could provide a valuable substitute for what he saw as social Darwinism and a spirit of "survival of the fittest" in American society, believing that "socialism would be a good for the common man". Vonnegut would often return to a quote by socialist and five time presidential candidate Eugene V. Debs: "As long as there is a lower class, I am in it. As long as there is a criminal element, I'm of it. As long as there is a soul in prison, I am not free." Vonnegut expressed disappointment that communism and socialism seemed to be unsavory topics to the average American and believed that they offered beneficial substitutes to contemporary social and economic systems.

Технология

"Елсіз адам" романында Воннегут: "Мені люддит деп атады. Мен оны құптаймын. Люддит дегенді білесіз бе? Жаңадан шыққан құрылғыларды жек көретін адам". Технологияның дамуының теріс әсерлері Воннегуттың шығармаларындағы тұрақты тақырып болып табылады, "Player Piano"-дан бастап, оның соңғы эсселер жинағына дейін. Саяси теоретик Патрик Денен технологиялық прогреске деген күмәнданушылықты Воннегуттың романдары мен әңгімелерінің тақырыбы ретінде анықтады, соның ішінде "Player Piano", "Харрисон Бержерон" және "Келесі күні және ертең және ертең". Воннегутты либерализмді сынға тартқан ғалымдар оның технологиялық прогреске деген пессимизмін ескереді. Воннегут "Player Piano" романын жарықтанғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң "адамдар мен машиналар туралы роман деп сипаттады, және көбінесе машиналар үстемдік танытты, себебі машиналар солай істейді". Машиналық жаңаруларға байланысты жұмыс орындарының жоғалуы, соның салдарынан өмірдің мәні мен мақсатын жоғалту – романның маңызды сюжеттік желісі. Воннегут жек көретін "жаңадан шыққан құрылғыларының" ішінде теледидар бар, ол өзінің көркем және ғылыми-публицистикалық шығармаларында оны жиі сынады. Мысалы, "Уақыт сілкінісі" романында Воннегут "Бубулингтер" туралы айтады, олар адамзаттың аналогтары, олар қиялы арқылы моральдық тұрғыдан жетіледі. Бірақ Бубулингтер планетасындағы бір зұлым әпке ақылсыз адамдардан теледидар жасауды үйренеді. Ол былай деп жазады: "Жас кезінде, жаман әпке мен ақымақтар теледидар камераларының, хабар таратушылардың және қабылдағыштардың жобаларын жасады. Содан кейін ол өте бай анасынан осы шайтандық құрылғыларды жасауға ақша алды, ол қиялды қажетсіз етті. Олар бірден танымал болды, өйткені бағдарламалар өте тартымды болды және ойлау қажеттілігі болмады". Бубулингтердің ұрпақтары қиялсыз өсті. Бірақ қиялы болмаса, олар ата-бабаларының істегенін істей алмады, яғни бір-бірінің бет-әлпетінен қызықты, жылы әңгімелерді оқуға болмайтын. Сөйтіп, Бубулингтер галактикалар отбасындағы ең қатыгез жандардың біріне айналды. Қиялды өлтіретін құрылғыларға, мысалы, теледидарға, және денелі қоғамның орнына электрондық алмастырушыларға қарсы Воннегут: "Электрондық қоғамдастықтар ештеңе құрмайды. Сіздің қолыңызда ештеңе қалмайды. Біз би билеуші жануарлармыз. Қандай әдемі, тұрып, шығып, бір нәрсе жасау!" деді.

In A Man Without a Country, Vonnegut quipped "I have been called a Luddite. I welcome it. Do you know what a Luddite is? A person who hates newfangled contraptions." The negative effects of the progress of technology is a constant theme throughout Vonnegut's works, from Player Piano to his final essay collection A Man Without a Country. Political theorist Patrick Deneen has identified this skepticism of technological progress as a theme of Vonnegut novels and stories, including Player Piano , "Harrison Bergeron", and "Tomorrow and Tomorrow and Tomorrow". Scholars who position Vonnegut as a critic of liberalism reference his pessimism toward technological progress. Vonnegut described Player Piano some years after its publication as "a novel about people and machines, and machines frequently got the best of it, as machines will." Loss of jobs due to machine innovation, and thus loss of meaning or purpose in life, is a key plot point in the novel. The "newfangled contraptions" Vonnegut hated included the television, which he critiqued often throughout his non fiction and fiction. In Timequake, for example, Vonnegut tells the story of "Booboolings", human analogs who develop morally through their imaginative formation. However, one evil sister on the planet of the Booboolings learns to build televisions from lunatics. He writes: When the bad sister was a young woman, she and the nuts worked up designs for television cameras and transmitters and receivers. Then she got money from her very rich mom to manufacture these satanic devices, which made imaginations redundant. They were instantly popular because the shows were so attractive and no thinking was involved Generations of Booboolings grew up without imaginations. . Without imaginations, though, they couldn't do what their ancestors had done, which was read interesting, heartwarming stories in the faces of one another. So . Booboolings became among the most merciless creatures in the local family of galaxies. Against imagination killing devices like televisions, and against electronic substitutes for embodied community, Vonnegut argued that "Electronic communities build nothing. You wind up with nothing. We are dancing animals. How beautiful it is to get up and go out and do something."

Әсерлер

Воннегуттың шығармашылығына алуан түрлі көздер әсер етті. Жастығында Воннегут арзан фантастика, ғылыми фантастика, қиял және оқиғалы шығармаларды оқығанын айтқан. Ол сонымен қатар классикалық туындыларды да оқыды, мысалы Аристофанның пьесаларын – Воннегуттың өзінің шығармалары сияқты, заманауи қоғамды әжуалай сынға алатын туындылар. Воннегуттың өмірі мен шығармашылығы Марк Твеннің «Хаклберри Финннің баяулы» авторымен де ұқсастықтарды бөліседі. Екеуі де адамзатқа деген пессимистік көзқарас пен дінге күмәнмен қарады және, Воннегут айтқандай, екеуі де «ірі соғыста жаумен байланысты болған», себебі Твен Азамат соғысы кезінде қысқа мерзімге Оңтүстік жағына қосылған, ал Воннегуттың неміс тегі мен әулеті екі дүниежүзілік соғыста да оны АҚШ-тың жауымен байланыстырды. Ол сондай-ақ Амброз Биерстің ықпалын мойындап, «Сиқырлы көпірдегі оқиға» ең ұлы американдық әңгіме деп атады және оған келіспегендерді немесе оқымағандарды «ақымақтар» деп атады. Воннегут Джордж Оруэллді өзінің сүйікті жазушысы деп атады және Оруэллге еліктеуге тырысқанын мойындады. «Маған оның кедейлерге деген қайырымдылығы, социализмі және қарапайымдылығы ұнайды», – деді Воннегут. Воннегут сондай-ақ Оруэллдің «1984» және Олдус Хакслидің «Жаңа әлем» романдарының 1952 жылғы «Пианиношы» атты тұңғыш романына зор әсер еткенін айтты. Романға математик Норберт Винердің «Кибернетика: немесе жануарлар мен машиналардағы басқару және байланыс» кітабынан алынған идеялар да енді. Воннегут Роберт Луис Стивенсонның әңгімелерін оның өзінің туындыларында қайта жасай алмаған ойлы және зерделі туындылардың үлгісі деп атады. Воннегут драматург және социалист Джордж Бернард Шоуды «өзінің батыры» және «зор ықпал етуші» деп мақтап айтты. Отбасының ішінде Воннегут өзіне ең зор әсер еткені анасы Эдит екенін айтты. «Анам жылтыр журналдарға жазып, жаңа байлық табуға тырысты. Ол кешке қысқа әңгімелер курсына қатысты. Ол жазушыларды, құмар ойыншылар жылқыны зерттейтіндей зерттеді». Мансабының басында Воннегут өзінің стилін Генри Дэвид Тородан үлгі алуға шешім қабылдады, ол баланың көзқарасынан жазғандай, Тороның туындыларын түсінуді жеңілдетті. Жастық дауысты қолдану Воннегутқа ұғымдарды қарапайым және түсінікті түрде жеткізуге мүмкіндік берді. Воннегутқа әсер еткендердің қатарында «Әлемдер соғысы» авторы Х.Г. Уэллс және сатирик Джонатан Свифт те бар. Воннегут американдық журналист және сыншы Х.Л. Менкенді журналист болуға шабыттандырғанын айтты.

Vonnegut's writing was inspired by an eclectic mix of sources. When he was younger, Vonnegut stated that he read works of pulp fiction, science fiction, fantasy, and action adventure. He also read the classics, such as the plays of Aristophanes—like Vonnegut's works, humorous critiques of contemporary society. Vonnegut's life and work also share similarities with that of Adventures of Huckleberry Finn writer Mark Twain. Both shared pessimistic outlooks on humanity and a skeptical take on religion and, as Vonnegut put it, were both "associated with the enemy in a major war", as Twain briefly enlisted in the South's cause during the American Civil War, and Vonnegut's German name and ancestry connected him with the United States' enemy in both world wars. He also cited Ambrose Bierce as an influence, calling "An Occurrence at Owl Creek Bridge" the greatest American short story and deeming any who disagreed or had not read the story "twerps". Vonnegut called George Orwell his favorite writer and admitted that he tried to emulate Orwell. "I like his concern for the poor, I like his socialism, I like his simplicity", Vonnegut said. Vonnegut also said that Orwell's Nineteen Eighty Four and Brave New World by Aldous Huxley heavily influenced his debut novel, Player Piano, in 1952. The novel also included ideas from mathematician Norbert Wiener's book Cybernetics: Or Control and Communication in the Animal and the Machine. Vonnegut commented that Robert Louis Stevenson's stories were emblems of thoughtfully put together works that he tried to mimic in his own compositions. Vonnegut also hailed playwright and socialist George Bernard Shaw as "a hero of [his]" and an "enormous influence". Within his own family, Vonnegut stated that his mother, Edith, had the greatest influence on him. "[My] mother thought she might make a new fortune by writing for the slick magazines. She took short story courses at night. She studied writers the way gamblers study horses." Early on in his career, Vonnegut decided to model his style after Henry David Thoreau, who wrote as if from the perspective of a child, allowing Thoreau's works to be more widely comprehensible. Using a youthful narrative voice allowed Vonnegut to deliver concepts in a modest and straightforward way. Other influences on Vonnegut include The War of the Worlds author H. G. Wells and satirist Jonathan Swift. Vonnegut credited American journalist and critic H. L. Mencken for inspiring him to become a journalist.

Стил және техника

"Оқырманға жанашырлық: Стильмен жазу туралы" атты Курт Воннегут пен оның көп жылғы досы және бұрынғы студенті Сюзанн Макконнеллдің 2019 жылы Rosetta Books және Seven Stories Press баспаларынан жарық көрген кітабы Воннегуттың стилі, юморы және әдістемелерін, соның ішінде "Адам сияқты жазыңыз. Жазушы сияқты жазыңыз" деген сенімін зерттейді. Майкл Д. Шарп өзінің "Қазіргі заманғы жазушылар" атты кітабында Воннегуттың тілдік стилін тікелей, сөйлемдерін қысқа, тілін қарапайым, абзацтарын қысқа және оның әдеттегі үнін әңгімелі деп сипаттаған. Воннегут осы стильді әдетте күрделі мәселелерді көптеген оқырмандарға түсінікті ету үшін қолданды. Ол журналист ретіндегі тәжірибесін қабілетінің кілті деп атады және Чикаго қалалық жаңалықтар бюросындағы жұмысын, онда одан оқиғаларды телефон арқылы жеткізу талап етілгенін айтты. Воннегуттың шығармаларында оның өміріне ерекше сілтемелер бар, атап айтқанда "Slaughterhouse Five" және "Slapstick". Воннегут идеялардың және оларды оқырманға жеткізудің сенімділігінің әдеби өнер үшін маңызды екенін сенді. Ол әрқашан ойларын жұмсақ қылып көрсеткен жоқ: "Player Piano" романының көп бөлігі Пауыл сотталып, өтірік анықтағышқа қосылғанда, одан жалған айтуын сұрауға әкеледі. Пауыл: "Ғылыми білімнің кез келген жаңа бөлігі адамзат үшін жақсы нәрсе" дейді. Роберт Т. Тэлли кітабында "Воннегут жиырмасыншы ғасырдағы американдық орта таптың өмірінің иконаларын бұзып, жоюдың орнына, олардың негізгі нашарлығын жұмсақ түрде ашады" деп жазды. Воннегут американдық қоғамның кемшіліктеріне утопиялық шешімдер ұсынбады, бірақ мұндай жоспарлар қарапайым адамдарға мұқтаждық пен алаңдаушылықтан азат өмір сүруге мүмкіндік бермейтінін көрсетті. "Slapstick" романындағы үлкен, жасанды американдық отбасылар тез арада тайпалық сезімге себеп болады. Адамдар өз тобына жатпағандарға көмектеспейді; әлеуметтік иерархиядағы кеңейтілген отбасының орны маңызды болады. "Курт Воннегут және юмор" атты эсселерінің кіріспесінде Тэлли мен Питер Кунце Воннегуттың "қара юморист" емес, "көңілі қалып қойған идеалист" екенін айтады. Ол оқырманға абсурдты, ащы немесе үмітсіз шындықтарды үйрету үшін "комикалық мысалдарды" қолданды. Оның қатал әзілдері оқырманды жылатудың орнына күлдірді. "Воннегут юмор арқылы түсінікті болады, автордың пікірінше, бұл ақылсыз әлемді картаға түсірудің басқа да стратегиялар сияқты жарамды тәсілі". Воннегутты қара юморист деп атаудан жиіркенді, өйткені көптеген әдеби жазбалар сияқты, бұл оқырмандарға жазушының шығармасының белгісіне сәйкес келмейтін аспектілерін елемеуге мүмкіндік береді. Воннегуттың шығармалары ғылыми фантастика, сатира және постмодернизм деп белгіленген. Ол мұндай жазбаларға қарсы болды, бірақ оның шығармаларында осы жанрлардағы жалпы троптар бар. Воннегут кітаптарында шетелдік қоғамдар мен өркениеттерді суреттейді, бұл ғылыми фантастикада жиі кездеседі. Воннегут абсурдтылық пен ерекшеліктерді баса көрсетеді немесе арттырады. Сонымен қатар, Воннегут сатира сияқты мәселелерді мазақтайды. Алайда әдебиет теорияшысы Роберт Скоулз "Фабулация және метафикция" еңбегінде Воннегуттың "сатираның реформалау құралы ретінде тиімділігіне сенетін сатирашылардың дәстүрлі сенімін жоққа шығаратынын" атап өтті. [Ол] күлкінің адамгершілік құндылығына әлдеқайда жасырын сенім білдіреді". Постмодернизм ғылым шындықты ашады деген теорияға жауап береді. Постмодернистер шындықтың объективті емес, субъективті екенін мәлімдейді. Шындыққа жеке адамның сенімдері мен дүниеге көзқарасының ықпалы кіреді. Постмодернист жазушылар сенімсіз, бірінші тұлғалық баяндауды және баяндаудың фрагментациясын қолданады. Бір сыншы Воннегуттың ең танымал романы "Slaughterhouse Five" метафикциялық, Янус басты көзқарасты көрсетеді және тарихи оқиғаларды бейнелеуге тырысады, бірақ тарихты бейнелеу қабілетіне күмән келтіреді деп мәлімдеді. Романның алғашқы жолдарында күмән білінеді: "Бәрі шамамен солай болды. Соғыс туралы айтылғандар, әрине, шындық". "Бәрі осылай болды" деген жарқын ашылу толық мимезистің декларациясы сияқты оқылады", ол цитатаның қалған бөлігінде түбегейлі сұраққа тартылады және "бұл романның мәтіндік және қалыптасқандығын бір уақытта тақырыптаған кезде экстратекстуалдық тақырыптарды [соғыс және травма сияқты] іздейтін интеграцияланған көзқарасты жасайды". Воннегут кейбір шығармаларында фрагментация мен метафикцияны қолданғанымен, ол субъективті шындықтарды табудың, оларды объективті шындықтар деп қате түсінудің және осы шындықтарды басқа адамдарға таңудың қаупіне көбірек назар аударады.

The book Pity the Reader: On Writing with Style by Kurt Vonnegut and his longtime friend and former student Suzanne McConnell, published posthumously by Rosetta Books and Seven Stories Press in 2019, delves into the style, humor, and methodologies Vonnegut employed, including his belief that one should "Write like a human being. Write like a writer." In his book Popular Contemporary Writers, Michael D. Sharp describes Vonnegut's linguistic style as straightforward, his sentences concise, his language simple, his paragraphs brief, and his ordinary tone conversational. Vonnegut uses this style to convey normally complex subject matter in a way that is intelligible to a large audience. He credited his time as a journalist for his ability and pointed to his work with the Chicago City News Bureau, which required him to convey stories in telephone conversations. Vonnegut's compositions include distinct references to his own life, notably in Slaughterhouse Five and Slapstick. Vonnegut believed that ideas, and the convincing communication of those ideas to the reader, were vital to literary art. He did not always sugarcoat his points: much of Player Piano leads to the moment when Paul, on trial and hooked to a lie detector, is asked to tell a falsehood. Paul states: "every new piece of scientific knowledge is a good thing for humanity". Robert T. Tally Jr., in his volume on Vonnegut's novels, wrote: "rather than tearing down and destroying the icons of twentieth century, middle class American life, Vonnegut gently reveals their basic flimsiness". Vonnegut did not simply propose utopian solutions to the ills of American society but showed how such schemes would not allow ordinary people to live lives free from want and anxiety. The large, artificial U. S. families in Slapstick soon serve as an excuse for tribalism. People give no help to those not part of their group; the extended family's place in the social hierarchy becomes vital. In the introduction to their essay "Kurt Vonnegut and Humor", Tally and Peter C. Kunze suggest that Vonnegut was not a "black humorist", but a "frustrated idealist" who used "comic parables" to teach the reader absurd, bitter or hopeless truths, with his grim witticisms serving to make the reader laugh rather than cry. "Vonnegut makes sense through humor, which is, in the author's view, as valid a means of mapping this crazy world as any other strategies." Vonnegut resented being called a black humorist, feeling that, as with many literary labels, it allows readers to disregard aspects of a writer's work that do not fit the label. Vonnegut's works have been labeled science fiction, satire and postmodern. He resisted such labels, but his works do contain common tropes in those genres. In his books, Vonnegut imagines alien societies and civilizations, as is common in science fiction. Vonnegut emphasizes or exaggerates absurdities and idiosyncrasies. Furthermore, Vonnegut makes fun of problems, as satire does. However, literary theorist Robert Scholes noted in Fabulation and Metafiction that Vonnegut "reject[s] the traditional satirist's faith in the efficacy of satire as a reforming instrument. [He has] a more subtle faith in the humanizing value of laughter." Postmodernism entails a response to the theory that science will reveal truths. Postmodernists contend that truth is subjective, rather than objective. Truth includes bias toward individual beliefs and outlooks on the world. Postmodernist writers use unreliable, first person narration, and narrative fragmentation. One critic has argued that Vonnegut's most famous novel, Slaughterhouse Five, features a metafictional, Janus headed outlook and seeks to represent historical events while doubting the ability to represent history. Doubt is evident in the opening lines of the novel: "All this happened, more or less. The war parts, anyway, are pretty much true." The bombastic opening—"All this happened"—"reads like a declaration of complete mimesis," which is radically called into question in the rest of the quote and "[t]his creates an integrated perspective that seeks out extratextual themes [like war and trauma] while thematizing the novel's textuality and inherent constructedness at one and the same time." Although Vonnegut does use fragmentation and metafiction in some of his works, he more distinctly focuses on the peril of individuals who find subjective truths, mistake them for objective truths, and proceed to impose these truths on other people.

Тақырыптар

Воннегут американдық қоғамның өткір сынышысы болды, және бұл оның жазбаларында айқын көрінді. Воннегуттың туындыларында байлық, оның жетіспеушілігі және қоғамдағы тең емес таралуы сияқты бірнеше маңызды әлеуметтік тақырыптар қайта-қайта кездеседі. "Титан сиреналары" романында, романның басты кейіпкері Малахия Констант, зор байлығының нәтижесінде Сатурнның Титан серігіне жер аударылады, ол оны мақтаншы және жолдан жаңылған етеді. "Құдай сені жарылқасын, Роузвотер мырза" романында оқырманға байлардың немесе кедейлердің жағдайы нашар екенін анықтау қиын болуы мүмкін, себебі екі топтың да өмірін олардың байлығы немесе кедейлігі бақылайды. Сонымен қатар, "Hocus Pocus" романында басты кейіпкер Юджин Дебс Хартке деп аталады, бұл атақты социалист Юджин В. Дебске және Воннегуттың социалистік көзқарастарына құрмет көрсету болып табылады. Томас Ф. Марвиннің "Курт Воннегут: Сынақ серігі" еңбегінде: "Воннегут капитализмнің тежелмесе, Америка Құрама Штаттарының демократиялық негіздерін құлатуы мүмкін екенін көрсетеді". Марвин Воннегуттың туындылары байлық отбасылық жолмен мұрагерлікпен берілетін "мұрагерлік аристократия" қалыптасқанда не болатынын көрсетеді: кедей американдықтардың жағдайларын жеңу мүмкіндігі күрт төмендейді немесе толығымен жоғалады. Воннегут социалдық дарвинизмді және қоғамдағы "ең мықтысы тірі қалады" деген көзқарасқа жиі қарсы шығады. Ол социалдық дарвинизмнің кедейлерді өздерінің бақытсыздықтары үшін айыптайтын және "олар өз тағдырларына лайық" деп, кедейліктен шығуға көмектеспейтін қоғамға әкелетінін атап көрсетеді. Ғылым және ғалымдардың этикалық міндеттері де Воннегуттың туындыларындағы маңызды тақырыптардың бірі болып табылады. Оның алғашқы жарияланған "Барнхаус эффекті туралы есеп" әңгімесі, оның көптеген ерте әңгімелері сияқты, өзінің өнертабысының қолданылуына алаңдайтын ғалым туралы баяндайды. "Player Piano" және "Cat's Cradle" романдары ғылыми жетістіктердің адамдарға тигізетін әсерін зерттейді. 1969 жылы Воннегут Америка физика мұғалімдері қауымдастығы алдында "Адал физик" деген тақырыпта сөз сөйледі. Кейіннен адал ғалым дегеніміз не деген сұраққа Воннегут "қару жасаудан бас тартқан" деп жауап берді. Воннегут көптеген туындыларында ерік бостандығы идеясына қарсы шығады. "Slaughterhouse Five" және "Timequake" романдарының кейіпкерлері не істеу керектігін таңдауға құқығы жоқ; "Breakfast of Champions" романында кейіпкерлер ерік бостандығынан айырылады және тіпті оны сыйлық ретінде алады; ал "Cat's Cradle" романында Бокононизм ерік бостандығын еретикалық деп санайды. Воннегуттың кейіпкерлерінің көпшілігі өздерінің туған отбасыларынан шеттеулі және алмастыруға немесе кеңейтілген отбасы құруға тырысады. Мысалы, "Player Piano" романындағы инженерлер менеджерінің әйеліне "ана" деп тіл қатады. "Cat's Cradle" романында Воннегут жалғыздықпен күресудің екі әдісін ұсынады: "Карасс" – бұл Құдайдың еркін орындау үшін тағайындалған адамдар тобы және "Гранфаллон" – Марвиннің түсіндіруінше, "мағынасыз адамдардың қауымдастығы, мысалы, бауырластық топ немесе ұлт". Сол сияқты, "Slapstick" романында АҚШ үкіметі барлық американдықтардың үлкен отбасылардың бір бөлігі екенін заңдастырады. Өмірдегі мақсатты жоғалтудан қорқу – Воннегуттың туындыларындағы маңызды тақырып. Ұлы депрессия Воннегутты көптеген адамдар жұмысынан айырылған кездегі күйзеліске куә болуға мәжбүр етті, ал General Electric компаниясында жұмыс істеген кезде Воннегут адам еңбегінің орнын басатын машиналардың жасалғанына куә болды. Ол өз туындыларында автоматтандырудың кеңінен қолданылуы мен оның адамзат қоғамына тигізетін әсері туралы айта отырып, осы мәселелерге қарсы тұрады. Бұл оның алғашқы романы "Player Piano" романында ең айқын көрінеді, онда көптеген американдықтар жұмыс таба алмай, мақсатсыз қалады, өйткені машиналар жұмысшыларды алмастырады. Мақсатты жоғалту "Galápagos" романында да бейнеленеді, онда гүл сатушы өзінің жұмысын атқара алатын робот жасағаны үшін күйеуіне ашуланады, ал "Timequake" романында архитектор компьютерлік бағдарламамен ауыстырылғаннан кейін өзіне-өзі қол жұмсайды. Өртпен өзін-өзі өлтіру – Воннегуттың туындыларындағы тағы бір жиі кездесетін тақырып; автор жиі "көптеген адамдар өмірді ұнатпайды" деген теорияны қайталайды. Ол мұны адамдар өздерінің қоршаған ортасына қатты зиян келтіріп, өздерін құртуға мүмкіндік беретін ядролық қару сияқты құрылғыларды жасағанының себебін түсіндіру үшін пайдаланады. "Deadeye Dick" романында Воннегут адамдарды өлтіруге арналған, бірақ ғимараттар мен құрылымдарды зақымдамауға арналған нейтронды бомбаны таныстырады. Ол осы тақырыпты сондай-ақ апокалипсиске әкелетін қуатты құралдарды саясаткерлердің қолына берудің ойсыздығын көрсету үшін пайдаланады. "Өмірдің мәні неде?" деген сұрақ Воннегуттың туындыларында жиі ойландырады. Оның кейіпкерлерінің бірі, Килгор Траут, әдеміханада "Өмірдің мақсаты неде?" деген жазуды көріп, былай деп жауап береді: "Күнінің әйелі, сендер ғаламның жаратушысының көзі мен құлағы және санасы болуларың керек". Марвин Трауттың бұл теориясын қызықты деп санайды, өйткені Воннегут дінсіз болған, сондықтан оның пікірінше, есеп беруге жаратушы жоқ, және "[Траут] мағынасыз өмірлерді бірінен кейін бірі баяндағанда, оқырмандар мұндай баяндар келіп тұрғанда, мейірімді жаратушы қалай тыныш қала алатынын ойлайды". "Bluebeard" романының эпиграфында Воннегут ұлы Марктан цитата келтіреді және өмірдің мәніне жауап береді: "Біз бұл нәрседен өтуге бір-бірімізге көмектесу үшін келдік, ол не болса да".

Vonnegut was a vocal critic of American society, and this was reflected in his writings. Several key social themes recur in Vonnegut's works, such as wealth, the lack of it, and its unequal distribution among a society. In The Sirens of Titan, the novel's protagonist, Malachi Constant, is exiled to Saturn's moon Titan as a result of his vast wealth, which has made him arrogant and wayward. In God Bless You, Mr. Rosewater, readers may find it difficult to determine whether the rich or the poor are in worse circumstances, as the lives of both groups' members are ruled by their wealth or their poverty. Further, in Hocus Pocus, the protagonist is named Eugene Debs Hartke, a homage to the famed socialist Eugene V. Debs and Vonnegut's socialist views. In Kurt Vonnegut: A Critical Companion, Thomas F. Marvin states: "Vonnegut points out that, left unchecked, capitalism will erode the democratic foundations of the United States." Marvin suggests that Vonnegut's works demonstrate what happens when a "hereditary aristocracy" develops, where wealth is inherited along familial lines: the ability of poor Americans to overcome their situations is greatly or completely diminished. Vonnegut also often laments social Darwinism and a "survival of the fittest" view of society. He points out that social Darwinism leads to a society that condemns its poor for their own misfortune and fails to help them out of their poverty because "they deserve their fate". Science and the ethical obligations of scientists are also a common theme in Vonnegut's works. His first published story, "Report on the Barnhouse Effect", like many of his early stories, centered on a scientist concerned about the uses of his own invention. Player Piano and Cat's Cradle explore the effects on humans of scientific advances. In 1969, Vonnegut gave a speech to the American Association of Physics Teachers called "The Virtuous Physicist". Asked afterwards what a virtuous scientist was, Vonnegut replied, "one who declines to work on weapons." Vonnegut also confronts the idea of free will in a number of his pieces. In Slaughterhouse Five and Timequake the characters have no choice in what they do; in Breakfast of Champions, characters are very obviously stripped of their free will and even receive it as a gift; and in Cat's Cradle, Bokononism views free will as heretical. The majority of Vonnegut's characters are estranged from their actual families and seek to build replacement or extended families. For example, the engineers in Player Piano called their manager's spouse "Mom". In Cat's Cradle, Vonnegut devises two separate methods for loneliness to be combated: A "karass", which is a group of individuals appointed by God to do his will, and a "granfalloon", defined by Marvin as a "meaningless association of people, such as a fraternal group or a nation". Similarly, in Slapstick, the US government codifies that all Americans are a part of large extended families. Fear of the loss of one's purpose in life is a theme in Vonnegut's works. The Great Depression forced Vonnegut to witness the devastation many people felt when they lost their jobs, and while at General Electric, Vonnegut witnessed machines being built to take the place of human labor. He confronts these things in his works through references to the growing use of automation and its effects on human society. This is most starkly represented in his first novel, Player Piano, where many Americans are left purposeless and unable to find work, as machines replace human workers. Loss of purpose is also depicted in Galápagos, where a florist rages at her spouse for creating a robot able to do her job, and in Timequake, where an architect kills himself when replaced by computer software. Suicide by fire is another common theme in Vonnegut's works; the author often returns to the theory that "many people are not fond of life". He uses this as an explanation for why humans have so severely damaged their environments and made devices such as nuclear weapons that can make their creators extinct. In Deadeye Dick, Vonnegut features the neutron bomb, which is designed to kill people, but leave buildings and structures untouched. He also uses this theme to demonstrate the recklessness of those who put powerful, apocalypse inducing devices at the disposal of politicians. "What is the point of life?" is a question Vonnegut often pondered in his works. When one of Vonnegut's characters, Kilgore Trout, finds the question "What is the purpose of life?" written in a bathroom, his response is: "To be the eyes and ears and conscience of the Creator of the Universe, you fool." Marvin finds Trout's theory curious, given that Vonnegut was an atheist, and thus for him, there is no Creator to report back to, and comments that, "[as] Trout chronicles one meaningless life after another, readers are left to wonder how a compassionate creator could stand by and do nothing while such reports come in". In the epigraph to Bluebeard, Vonnegut quotes his son Mark and gives an answer to what he believes is the meaning of life: "We are here to help each other get through this thing, whatever it is."

Шығармалары

Егер басқаша көрсетілмесе, осы тізімдегі мәліметтер Томас Ф. Марвиннің 2002 жылғы «Курт Воннегут: Сыни серік» кітабынан алынған, ал жақшадағы жыл – туынды жарық көрген жыл: