Кіріспе

Швейцарияның вакуумдық пойыз тасымал жүйесі

Swissmetro – вакуумдық пойыз (сонымен қатар vactrain деп те аталады) технологиясына негізделген, ұсынылып отырған швейцариялық көлік жүйесі. Оны 1974 жылы швейцариялық инженер Родольф Ниет ойлап тапқан және қазіргі уақытта SwissMetro NG («NG» – Жаңа буын) ретінде насихатталып, дамытылуда.

Технология

Swissmetro жобасы 1980 жылы Родольф Нит, Мартин Штейгер және Жан Франсуа Брайлард жасаған арнайы баяндамада ұсынылды. Онда жер асты туннельдер желісінде өте жоғары жылдамдықпен қозғалатын көліктер қарастырылды. Германияның Transrapid жүйесіндегідей, магниттік левитация арқасында дөңгелектердің үйкелісі жойылды, ал туннельдердегі ауа қысымын қалыпты атмосфералық қысымның шамамен 10%-ына дейін төмендету арқылы ауа кедергісі азайтылды. Жетекке беру электр энергиясымен (сызықтық моторлар) жүзеге асырылатын еді. Swissmetro арқылы Берн мен Цюрих арасындағы сапар уақыты қалааралық пойызбен немесе автокөлікпен жүретін 1 сағаттан 12 минутқа дейін азаяр еді.

Мақсаттар

Мақсаты – швейцариялық қалаларды жылдам, заманауи, экологиялық тұрақты көлік жүйесімен байланыстыру, сондай-ақ швейцариялық автомобиль жолдары мен темір жолдардағы қаусырауды азайту немесе толығымен жою, бұл ретте швейцарияның табиғат көріктері мен қалаларына зиян келтірмеу.

Тарих

Жүйені Swissmetro Ltd. әзірледі, оның президенті Тичино кантонының швейцариялық сенаторы, доктор Серджио Сальвиони болды. Ғылыми-зерттеу және әзірлеу жұмыстарын EPFL профессоры Марсель Юфер жетекшілік етті. Бұл жұмысты Швейцарияның Федералды Технологиялық институттары (EPFL және ETHZ) мен швейцариялық инженерлік және өнеркәсіптік компаниялар Швейцария Федералды Үкіметінің біршама қаржылық қолдауымен жүзеге асырды. Жоба іске асырылуға дайын болды және 1998 жылы Женева мен Лозанна арасындағы сынақ жолағына концессия алу үшін өтінім берілді. Алайда, сол кезде Швейцария Федералды Үкіметі ірі ұлттық инфрақұрылымдық жобалармен (Rail 2000, Gotthard AlpTransit және т.б.) толығымен айналысып жатқан еді. Сонымен қатар, Швейцария Федералдық Көлік басқармасы (BAV EVED) бірқатар мәселелер көтерді (үйірме, қуаты, қауіпсіздік, сынақ жолағының таңдалуы, қаржылық концепциялар және т.б.).

Swissmetro-NG

SwissMetro NG - бастапқы жобаның қазіргі заманғы нұсқасы. Бұл, шартты түрде айтқанда, Швейцария көлік зерттеу институты ұсынған 2.0 нұсқасы. Туннельдердегі ауаны толығымен шығару арқылы ауа кедергісі мен аэродинамикалық мәселелер толыққанды жойылады. Туннель диаметрі, демек, жалпы құны едәуір төмендейді (шамамен 50%). Жаңа ауыстырғыш тоқтамай жүруге мүмкіндік береді. Үлкен сыйымдылығы бар (1200 орыннан астам) және өте жоғары жылдамдығы бар (дыбыс жылдамдығынан жоғары) ұзын пойыз құрамы мүмкін болады. BAV EVED ескертпелері шешілді. Швейцария жобасын қайта бастау үшін жағдайлар қазір өте қолайлы (Rail 2000 және Gotthard Alptransit аяқталды, төмен пайыздық ставкалар, жаңа технологиялық жетістіктер және т.б.). Сонымен қатар, SwissMetro NG CO2 эмиссиясы, ландшафтты қорғау, жылдамдық, тұрақтылық, туризм, сыйымдылық, қауіпсіздік, құн, желілік үйлесімділік, экономикалық тиімділік және т.б. тұрғысынан барлық талаптарға жауап береді. Оның барлық саяси бағыттардан және елдің түкпір-түкпірінен қолдаушылары бар. Бұл жобаны SwissMetro NG коммерциялық емес қауымдастығы ілгерілетуде. 2017 жылы Люцерн кантонының швейцариялық сенаторы Конрад Грабер SwissMetro NG жобасын Парламент назарына жеткізді. Ол жағымды қабылданды және оны қолдайтын шешімдер қабылдануда. SwissMetro NG іске асырылу мүмкіндігі артып келеді. Жоғары өнімділігі мен сыйымдылығының арқасында жүйе қысқа қашықтықтағы әуе және қалааралық тасымалдардан трафик тартып, осылайша CO2 эмиссиясын төмендетіп, көлік қызметін жақсарта алады. Мысалы, Женевадан Бернге немесе Берннен Цюрихке дейінгі сапар уақыты 12 минутқа дейін қысқартылады. Қазіргі уақытта Швейцарияны кез келген көлік түрімен жүріп өтуге 3 сағаттан астам уақыт қажет, елдің кішкентайлығына қарамастан. Жүйені және оның компоненттерін экспорттау арқылы Швейцария қалааралық және континенттер аралық тасымалдардағы CO2 эмиссиясын азайтуға көмектесе алады.