Кіріспе

Institut national de l'origine et de la qualité (бұрынғы Institut National des Appellations d'Origine) (INAO) – қорғалған аталымды шығу тегі бар (ҚАШТ) француз ауыл шаруашылығы өнімдерін реттеуге жауапты француз ұйымы. Франция үкіметінің бақылауында болады және Ауыл шаруашылығы министрлігінің құрамына кіреді. Ұйымның негізін Шатонеф-дю-Пап өндірушісі Барон Пьер Ле Рой бірлесіп құрды. Барлық бақыланатын аталымды шығу тегі (AOC) – ҚАШТ-тың француз тіліндегі атауы – INAO ережелері бойынша өндіріледі. Оның басты мақсаты – ерекше атауларды пайдалануды реттеу болғандықтан, оның маңызды міндеттерінің бірі – белгілі бір өнімді өндіруге құқығы бар географиялық аумақты белгілеу. Шарап үшін бұл жүзімдіктерді білдіреді, бірақ INAO өңдеу және пісіру орындарын да реттейді. INAO, көптеген ұйымдар сияқты, өндірушілерді реттеумен және оларға көмек көрсетумен айналысатындықтан, көбінесе қарама-қайшылық жағдайға түседі. Жеке фермер өз шаруашылығын шектеулі аумаққа қосуды қалап, бірақ бұл аумақтың орташа сапасын нашарлатуы мүмкін. Мұндай жағдайлар көбінесе дау тудырады және мұқият тепе-теңдікті сақтауды қажет етеді.

Тарих

Ауыл шаруашылығы өнімдерін мемлекеттік бақылау 1905 жылғы 1 тамыздағы заңмен басталды, бұл заңда белгілі бір ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірудің ресми шекараларын белгілеуге үкіметке өкілеттік берілді. Бастапқыда атаулар өнімнің сапасын бағау мақсатында жасалмаған және шараптың артық өндірісі мәселесін шеше алмады, бұл мәселе бүгінге дейін де сақталып тұр. 1919 жылғы 6 мамырда қабылданған екінші заң соттарға егер ережелер сақталмаса, іс қозғау құқығын берді. Бұл да бастапқыда сәтсіз аяқталды, себебі одан кейін болған сот процестері ұзақ және қиындықтарға толы болды. Шарап өнеркәсібіндегі мәселелерді шешу үшін Жозеф Капус бастамасымен декрет қабылдалып, 1935 жылғы 30 шілдеде INAO құрылды. Осы заң бойынша Comité National des Appellations d'Origine (CNAO) шарап сапасына қатысты мәселелерді шешу бойынша толық құқыққа ие болды. Комитет құрамына ауыл шаруашылығы, қаржы және әділет министрліктерінің өкілдері, сондай-ақ жүзім шаруашылығы синдикаттарының президенттері кірді. Олар әр аймақтағы ірі шарап өндірушілермен ақылдасып, атаулардың шекараларын және шараптың талаптарға сай болу ережелерін анықтады. CNAO өндірушілер төлейтін жарна есебінен қаржыландырылды. Көптеген шағын шарап өндірушілер ірі өндірушілерге қатысты мемлекеттік шектеулерден құтылуды үміттене отырып, оған қосылуға тырысты. Дегенмен CNAO жоғары стандарттарды сақтап, CNAO құрылғаннан кейінгі алғашқы жылдары AOC деп танылған француз шараптарының үлесі азайды. Алғашқы AOC заңдары 1936 жылы қабылданды, ал Бордо, Бургундия, Шампан және Рона аймақтарының классикалық шараптарының көпшілігі 1937 жылдың соңына дейін AOC ережелерінің бастапқы жиынтығын алды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін комитет мемлекеттік-жекеше Ұлттық тектік атаулар институты (INAO) болып қайта құрылды. 1990 жылы атаулардың экономикалық сәттілігі парламентті 2 шілдедегі заң арқылы INAO өкілеттіктерін барлық ауыл шаруашылығы өнімдеріне кеңейтуге итермеледі. 2007 жылғы 1 қаңтардан бастап институт Ұлттық тектік және сапа институты болып аталды және сонымен қатар органикалық және Label Rouge сертификаттарына кепілдік береді. Аты өзгергеніне қарамастан, INAO аббревиатурасын сақтап қалды.