Рамон де Кампоамор: Испан ақыны және философы

Кіріспе

Рамон де Кампоамор – испандық ақын, Рамон Мария де лас Мерседес Перес де Кампоамор и Кампоосорио (1817 жылдың 24 қыркүйегі – 1901 жылдың 11 ақпаны), испандық реалист ақын және философ.

Өмір

Ол 1817 жылдың 24 қыркүйегінде Навияда (Астурия) дүниеге келді. Иезуит орденіне кіру ниетінен бас тартып, Мадридте медицина оқыды, саясатқа Модеративтік партияны қолдаушы ретінде қатысты және бірнеше төменгі лауазымдарды иеленгеннен кейін Кастельон-де-ла-Плана, Аликанте және Валенсия губернаторы болды. Кампоамор заманының орташа либерализмімен келісім тапты, революция мен реакцияны теңдей мойын бұрды. Ақын ретінде алғаш рет 1840 жылы Мадридтегі өнер мен әдебиет лицейі оның «Тернезалар мен гүлдер» жинағын жариялағанда көзге түсті. Оның «Айес дель Альма» (1842) және «Фабула мораль және саясат» (1842) шығармалары оның беделін нығайтты, бірақ шеберлік пен күштің айқын артуын көрсетпеді. Он алты әннен тұратын «Колон» (1853) эпосы қазіргі эпостарға тән сәттілікке жете алмады. Кампоамордың «El Palacio de la Verdad» (1871), «Die Irae» (1873), «El Honor» (1874) және «Glorias Humanas» (1885) сияқты театрлық туындылары қызықты тәжірибелер, бірақ оларда драмалық рух мүлдем жоқ. Ол метафизикалық және философиялық мәселелерге үлкен қызығушылық танытты және «Заңдар философиясы» (1846), «Тұлға, философияға очерктер» (1855), «Таза метафизика, тілді бекітеді және жарқыратады» (1862), «Абсолют» (1865) және «Идеализм» (1883) еңбектерінде өз ұстанымын қалыптастырды. Бұл зерттеулер, ең алдымен, өзін-өзі тану фрагменттерін қамтиды және ақынның жанкүйерлері жаңа поэтикалық түр деп санайтын долоралар, гуморадалар мен кішкентай өлеңдердің құралуына әкелді. Долоралардың алғашқы жинағы 1846 жылы жарық көрді, содан бері әрбір келесі басылымға жаңа үлгілер қосылды. Долораны анықтау қиын. Бір сыншы оны эпиграмманың жеңілдігі мен әдемілігін, эндеханың қайғысын, балладаның қысқаша повествосын және апологтың философиялық мақсатын біріктіретін дидактикалық, символдық строфа деп сипаттады. Ақынның өзі долораны «драматикалық гуморада» деп, ал «кішкентай өлеңді» үлкен масштабтағы долора деп атады. Бұл анықтамалар толыққанды емес. Юмористикалық, философиялық эпиграмма – Кампоамор жаңа атау берген ежелгі поэтикалық форма; оның өнертабысы одан әрі дамымады. Долораларда Кампоамордың ирония, әдемілік және қайғыға толы ерекше қабілеттері ең жақсы көрініс тапқанын жоққа шығаруға болмайды. Ол қарапайым тақырыпты алып, төрт, сегіз немесе он екі жолмен конденсирленген сезімнің толыққанды миниатюрасын ұсынады. Ол өзінің таңдауымен испан ақындарының көптегенін құлдырауға әкелген мүмкіндік пен шектен тыс байлықтан сақтады. Ол қайғылы көңіл-күйді көрсетуді ұнатты, және бұл әсер оның ізбасарлары тарапынан қайталанды. Ол 1901 жылдың 12 ақпанында Мадридте қайтыс болды.

He was born at Navia (Asturias) on September 24, 1817. Abandoning his first intention of entering the Jesuit order, he studied medicine at Madrid, found an opening in politics as a supporter of the Moderate party, and, after occupying several subordinate posts, became governor of Castellón de la Plana, of Alicante and of Valencia. Campoamor identified with the moderate liberalism of his day, repudiating both revolution and reaction equally. His first appearance as a poet dated from 1840, when the Madrid Lyceum of Art and Literature published his Ternezas y flores, a collection of idyllic verses, remarkable for their technical excellence. His Ayes del Alma (1842) and his Fábulas morales y politicas (1842) sustained his reputation, but showed no perceptible increase of power or skill. An epic poem in sixteen cantos, Colón (1853), is no more successful than modern epics usually are. Campoamor's theatrical pieces, such as El Palacio de la Verdad (1871), Dies Irae (1873), El Honor (1874) and Glorias Humanas (1885), are interesting experiments; but they are totally lacking in dramatic spirit. He always showed a keen interest in metaphysical and philosophic questions, and defined his position in La Filosofia de las leyes (1846), El personalismo, apuntes para una filosofía (1855), La metafísica limpia, fija y da esplendor al lenguaje (1862), Lo Absoluto (1865) and El Ideísmo (1883). These studies are chiefly valuable as embodying fragments of self revelation, and as having led to the composition of those doloras, humoradas and pequenos poemas, which the poet's admirers consider as a new poetic species. The first collection of Doloras was printed in 1846, and from that date onwards new specimens were added to each succeeding edition. It is difficult to define a dolora. One critic has described it as a didactic, symbolic stanza which combines the lightness and grace of the epigram, the melancholy of the endecha, the concise narrative of the ballad, and the philosophic intention of the apologue. The poet himself declared that a dolora is a "dramatic humorada", and that a "pequeño poema" is a dolora on a larger scale. These definitions are unsatisfactory. The humoristic, philosophic epigram is an ancient poetic form to which Campoamor has given a new name; his invention goes no further. It cannot be denied that in the Doloras Campoamor's special gifts of irony, grace and pathos find their best expression. Taking a commonplace theme, he presents in four, eight or twelve lines a perfect miniature of condensed emotion. By his choice of a vehicle he has avoided the fatal facility and copiousness which have led many Spanish poets to destruction. It pleased him to affect a vein of melancholy, and this affectation has been reproduced by his followers. He died at Madrid on February 12, 1901.