Лестовка: Ескі Орыс дәстүрі мен діни мағынасы бар дұға жолы
Lestovka
Лeстовка – ескі орыс дұға розариясы. 109 қадамнан тұрады, қағазға жазылған Исус дұғасымен. Ескі сендірушілерде қолданылады. Материалы – былғары немесе мата.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лестовка (лeстовка) – бұрынғы Ресейде кеңінен қолданылған, былғарыдан жасалған ерекше доға арқаны, және бүгінде ресейлік старообрядшылар, соның ішінде ресейлік православие христиандары, ресейлік православие олдритуалистік шіркеуі, Поморье ескі православие шіркеуі және эдиноверлер қолданады.
Lestovka (лeстовка) is a special type of prayer rope made of leather, once in general use in old Russia, and is still used by Russian Old Believers today, such as the Russian Orthodox Christians and Russian Orthodox Oldritualist Church, Pomorian Old Orthodox Church and edinoverians.
Пішін және символика
Лестовка дәстүрлі түрде былғарыдан жасалады, онда Иса дұғасы жазылған қағаздар оралған кішкентай бұтақтарға былғары оралады. Оның барлығы 109 «қадамнан» тұрады – кішкентай ілмектер немесе түйіндер, біркелкі топтастырылмаған: 3/12/38/33/17/3 қадам. Дәстүр бойынша, Лестовкалар нағыз былғарыдан жасалады, бірақ жағдайы төмен адамдар матадан немесе басқа материалдардан Лестовка жасайды. Лестовканың төменгі жағында төрт лапостка ілінген, олар әдетте үшбұрышты пішіндес, бірақ қоңырау немесе емен жапырағы сияқты пішіндер де кездеседі. Бұл төрт Евангелияны көрсетеді және кейде оларға иконалар, кресттер, діни символдар немесе Киелі Жазу үзінділері басылып немесе тігіліп қойылады, ал осы жапырақтардың тігісі Евангелияның үйретімін білдіреді. Жақсы жасалмаған Лестовкаларда лапосткалар жібек брокатпен немесе барқытпен жабылады, бұл шіркеу маталарын қайта пайдаланудың дәстүрлі тәсілі болып табылады, яғни дін қызметкерлері кие алмайтын киімдер немесе алтарь жамылғылары және осыған ұқсас маталар. Осы лапосткалардың жанында жеті кішкентай жылжымалы бөлік орналасқан. Олар передвицки деп аталады. Кейбір шеберлер оларды 7 крест немесе моншақ түрінде жасайды. Бұл жеті бөлік Шіркеутің жеті құпиясын (сакраменттерін) көрсетеді, ал олардың лапостка жапырақтарының жанында орналасуы олардың Евангелиямен байланысын және одан туғанын көрсетеді. Ескі сенімдегі дәстүрде жеті кішкентай жылжымалы бөлік көрінбейді. Бірақ ерекше дағдылы шеберлер оларды лифт жүйесімен жасайды, оларды созып, содан кейін орнына қоюға болады. Содан кейін негізгі ілмектің екі жағында лапосткаларға қосылатын үш үлкен қадам болады (бір-біріне қосылған Лестовкаларда), ал Лестовканың өзінде тағы үш үлкен қадам болады, барлығы тоғыз, бұл Мәсіхтің Құдай Анасының (Бақытты Мариямның) құрсағында болған тоғыз айды және сонымен қатар тоғыз періштелер хорын көрсетеді. Екі жақтағы үш үлкен қадамнан кейін аспан мен жерді көрсететін кеңістік болады. Басты санауға келгенде, он екі кішкентай бабочка (қадамдар, сатылар) бар, олар Он Екі Апостолды білдіреді. Содан кейін отыз сегіз кішкентай санаушы, Құдай Анасы Мәсіхті құрсағында отыз алты апта мен екі күн көтеріп жүрген кезеңді көрсетеді. Одан кейін Мәсіхтің жер бетінде өмір сүрген жылдарының санына сәйкес отыз үш кішкентай санаушы, содан кейін Мәсіхтің келуі туралы пайғамбарлық айтқан Жақия пайғамбар және Ескі Ұстаздағы он жеті пайғамбарды көрсететін он жеті кішкентай санаушы.
The Lestovka is traditionally constructed of leather, with "steps" made by looping leather around small twigs sections on which paper scrolls with Jesus prayer are wound. It has a total of 109 "steps" – small loops or knots, unevenly grouped: 3/12/38/33/17/3 steps. Traditionally, Lestovki are made from genuine leather, but poorer people make Lestovki from fabric or other materials. At the bottom of the lestovka hang four lapostki, which are flaps, usually triangular, but such variations as bell or oak leaf shapes are not uncommon. These represent the four Gospels, and sometimes have icons, crosses, religious symbols or scripture verses printed or stitched on them, the stitching around these leaves symbolising the teaching of the Gospels. Simpler lestovkas will have the lapostki covered with silk brocade or velvet, and this is a traditional way of reusing church fabrics, either of vestments that have become too worn out for clergy to wear, or of altar coverings and similar fabrics. Near these lapostki are seven small movable pieces. They are called peredvizki. Some masters make them in the form of 7 crosses or beads. These seven pieces represent the seven Mysteries (Sacraments) of the Church, their location near the leaves of the lapostki indicating their origin in and central relation to the Gospels. In the Old Believer tradition, seven small moving parts are made invisible. But especially skilled craftsmen make them with an elevator system they can be extended and then put back in place. Next, the main loop will have three large steps on either side where it joins the lapostki (in lestovkas that are joined together), and on the Lestovka itself are three more large steps, giving a total of nine, representing the nine months in which Christ was in the womb of the Theotokos (Blessed Virgin Mary), and also for the nine choirs of angels. After the three large steps on either side is a space, representing the heavens and the earth. Coming to the main set of counters, one finds twelve small babochki (rungs, steps), signifying the Twelve Apostles. Then are thirty eight small counters, representing the thirty six weeks and two days during which the Theotokos carried Christ in her womb. Next, thirty three small counters for the number of years Christ lived on earth, followed by seventeen small counters for the seventeen Old Testament prophets plus St John the Baptist who prophesied about the coming of Christ.
Ескі ұғымнан тыс
Лестовка көбінесе Ескі діншілердің діни ғұрыптарын сақтайтын қауымдардың сыртында кездеседі. Византиялық ғұрыптың славян дәстүрлерін жақсы білетін Шығыс католиктері мен Шығыс православие христиандары оларды сатып алып, пайдалануды ұнатады. Бүгінде Ресей православие шіркеуінің мүшелері лестовканы жиірек қолдануда. Лестовкамен бейнеленген Ресей православие әулиелерінің мысалдары – Саровтық Серафим, Радонеждік Сергий, Киев Печерск әулиелері және Ресей православие шіркеуінің тағы көптеген әулиелері.
Lestovka is often found outside communities that adhere to the liturgical practices of the Old Believers. Eastern Catholic and Eastern Orthodox Christians who are knowledgeable about Slavic traditions of the Byzantine rite love to own and use them. Members of the Russian Orthodox Church today are increasingly using lestovka. Examples of Russian Orthodox saints depicted with a lestovka are Seraphim of Sarov, Sergius of Radonezh, Kiev Pechersk Saints and many other saints of the Russian Orthodox Church.
Ақпарат көздері мен сілтемелері
С.Г. Вургафт, И.А. Ушаков. Ескі нақылшылар. Тұлғалар, оқиғалар, заттар мен символдар. Энциклопедиялық сөздік тәжірибесі. Мәскеу, 1996 ж.
Вургафт С.Г., Ушаков И.А. Старообрядчество. Лица, события, предметы и символы. Опыт энциклопедического словаря, Москва 1996 (Vurgaft S. G., Ušakov I. A. Old Believers. Persons, Events, Objects and Symbols. Attempt to an Encyclopedian Dictionary. Moscow, 1996)