Афғанстандағы будда реликвиясы: Бімаран сандығы – ежелгі буддалық қазына. Тарих, монеталар, археологиялық жаңалықтар мен Британ мұражайындағы экспонат туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ауғанстанның Бимаран сандығы – Будда реликвиялары сақталған шағын алтын сандық, ол Ауғанстанның шығысындағы Жалалабад маңындағы Бимарандағы №2 ступаның ішінен табылған.
Buddhist reliquary in Afghanistan
The Bimaran casket or Bimaran reliquary is a small gold reliquary for Buddhist relics that was removed from inside the stupa no.2 at Bimaran, near Jalalabad in eastern Afghanistan.
Ашылу
1833-1838 жылдар аралығында Ауғанстанда жұмыс істеген археолог Чарльз Массон тапқанда, сандықта Индо-Скиф патшасы Азес II-нің монеталары болған. Алайда, Роберт Сениордың жақындағы зерттеулері Азес II ешқашан болмаған және оның үкіміне жатқызылған археологиялық табыстар, ықтимал, Азес I-ге қайта жатқызылуы керек екенін көрсетеді. Дегенмен, соңғы зерттеулер (2015) монеталарды Индо-Скиф патшасы Харахостес немесе оның ұлы Муджатрияға жатқызады, олар Азес есімімен қайтыс болғаннан кейін монета шығарған. Бимаран реликвиялық ыдысы кейде монеталардың талдауына сүйене отырып, біздің заманымыздың 0-15 жылдарына (Фуссман), көбінесе 50-60 жылдарына (Британ мұражайы) дейін, ал кейде суретшілік болжамдарға негізделген, одан да кейінірек – біздің заманымыздың 2-ғасырына дайындалады. Қазіргі уақытта ол Британ мұражайының қорында сақталуда. Бұл бірегей өнер туындысының мерзімі буддалық өнердің хронологиясына және Будда бейнесінің жасалуына маңызды әсер етеді, себебі оның дамыған иконографиясы ертеректегі формалардың бұрыннан бар болғанын көрсетеді.
When it was found by the archaeologist Charles Masson during his work in Afghanistan between 1833 and 1838, the casket contained coins of the Indo Scythian king Azes II, though recent research by Robert Senior indicates Azes II never existed and finds attributed to his reign probably should be reassigned to Azes I. The most recent research however (2015) attributes the coins to Indo Scythian king Kharahostes or his son Mujatria, who minted posthumous issues in the name of Azes. The Bimaran reliquary is sometimes dated, based on coinage analysis, to 0–15 CE (Fussman), more generally to 50–60 CE (British Museum), and sometimes much later (2nd century CE), based on artistic assumptions only. It is currently in the collections of the British Museum. The dating of this unique piece of art has a strong bearing on the chronology of Buddhist art and the creation of the Buddha image, as its advanced iconography implies that earlier forms had probably been existing for quite some time before.
Сипаттама
Бұл сандық – классикалық әлемдегі Пиксисті еске түсіретін шағын ыдыс. Ол қақпағысыз табылған. Төменгі жағында лотос суреті бейнеленген. Сандықтың ішінде Будданың эллинистік бейнелері (контраппосто позасы, грек гимационы, жиналған шашы, мұрты және реалистік орындалуы) көрсетілген, ал оның айналасында үнді құдайлары Брахма мен Шакрa арка тәрізді нишаларда (грек-рим архитектурасындағы "homme arcade" немесе цайтья деп аталады) орналасқан. Барлығы сегіз мүсін бар (Брахман, Будда, Индрадан екі бірдей топ, олардың арасында екі жақтас немесе Бодхисаттва) және Бадахшандан келген екі қатар рубин. Олардың мойын әшекейлері, білезіктері, жүзікшелері мен нимбтері болғандықтан, екі жақтас Бодхисаттваларды бейнелейді деп болжануда. Олар қолдарын құрметпен біріктіріп, дұға етеді – Аньджали Мудра. Сандық алтыннан соғылып жасалған, өте кішкентай, биіктігі – 1,5 метр. Ол Гандхараның грек-будда өнерінің шедеврі саналады.
The casket is a small container reminiscent of the Pyxis of the Classical world. It was found without its lid. There is a lotus decorating the bottom. The casket features hellenistic representations of the Buddha (contrapposto pose, Greek himation, bundled hairstyle, wearing a moustache, realistic execution), surrounded by the Indian deities Brahma and Śakra, inside arched niches (called "homme arcade", or caitya) of Greco Roman architecture. There are altogether eight figures in high relief (two identical groups of Brahman Buddha Indra, and two devotees or Bodhisattvas in between) and two rows of rubies from Badakhshan. Owing to their necklace, bracelets, and armbands, and halo, the two devotees are most probably representations of Bodhisattvas. They hold their hands together in a prayerful gesture of reverence, Añjali Mudrā. The casket is made in gold repoussé and is very small, with a height of It is considered as a masterpiece of the Greco Buddhist art of Gandhara.
Будда: сирек кездесетін иконография
Будда бүйірінен басып бара жатқандай көрінеді. Оның оң жақ алқызы көкірегінің үстінен өтіп, Абхая мудрасын жасайды. Сол қолы мұңқасымен жамбасына тиеді. Шакьямуни Будданың киімі, тұрған Будданың басқа белгілі бейнелерімен (Токио ұлттық мұражайындағы Тұрған Будданы қараңыз) салыстырғанда, әлдеқайда жеңіл, дене контурын жақсы ұстап, икемді. Бұл, әдетте, монахтардың ең алғашқы екі қабаты – антаравасака мен уттарасанга, ал сангати – ауыр сырт киім, ол тізеге дейін жетеді және жиырылып тұрады. Сондай-ақ, оның киімі оң және сол қолдарына оралған (классикалық Будда бейнесіндегідей сол қолында ұсталмай), бұл уттария сияқты шарфты білдіреді. Басында үлкен түйін, одан жоғарыда ушнишасы, ал басын қарапайым нимб қоршап тұр. Иконографияның (позасы мен киімі) осы жиынтығы сирек кездеседі және тек Канишканың монеталарында (шамамен 150 ж.) ғана белгілі, онда "Шакьямуни Будда" деген жазу бар, бұл оның ауыр сырт киім киген "Будда" монеталарынан өзгеше. Бұл поза Гандара өнерінде Будданың Бодхисаттва ретіндегі мүсіндерінде жақсы танымал, бірақ олар Үнділік ханзаданың дхотиі мен патшалық тюрбанын киеді.
The Buddha seems to walk sideways. His right forearm goes across his chest to form the Abhaya mudra. His left fist is clenched on his hip. The gown of the Shakyamuni Buddha is quite light compared to that of the other known representations of the standing Buddha (see Standing Buddha (Tokyo National Museum)), tending to follow the outline of the body, in a rather light way. These are probably the first two layers of monastic clothing the antaravasaka and the uttarasanga, without the heavier overcoat, the sangati, which would only go as low as the knees and be more markedly folded. Also, his gown is folded over the right and left arm (rather than being held in the left hand as in the classical Buddha image), suggesting some kind of scarf like uttariya. He has an abundant topknot covering the ushnisha, and a simple halo surrounds his head. This combination of details of the iconography (posture and clothing) is rare and only otherwise known in the coins of Kanishka (c. 150 CE), where they bear the inscription "Shakyamuni Buddha", in apparent contrast to his coins of the "Buddha" where he wears the heavy overcoat. The posture itself is well known in the art of Gandhara in sculptures of the Buddha as a Bodhisattva, but in these cases, he wears the Indian princely dhoti and the royal turban.