Кіріспе
Ресейлік философ және заңгер (1828–1904)
Борис Николаевич Чичерин (Бори́с Никола́евич Чиче́рин; 1828 – 1904) – Ресейдің либералдық реформаларды жүзеге асыру үшін күшті, авторитетті үкімет қажет деген теорияны жасаған орыс заңгері және саяси философы. Ресей революциясы кезінде Чичерин, шамасы, Ресейдегі ең беделді құқық философы және тарихшы болған.
Өмірбаян
Чичерин Тамбовта дүниеге келді, онда оның асыл тегінің ата-бабалары көп ғасырлар бойы тұрған. 1849 жылы ол Мәскеу университетінің құқық факультетін бітірді. Доктор Тимофей Грановскийдің ұсынысымен ол университетте орыс құқығының профессоры болып жұмыс істеуін жалғастырды. Досы Константин Кавелинмен бірге ол Лондонда Александр Герцен басып шығарған орыс либерализмінің толыққанды бағдарламасын жазды. Чичерин 1860 жылдардағы Александр II реформаларын ынталы түрде қолдады, оларды "ресейлік заңнаманың ең ұлы ескерткіші" деп атады. Ол патшаның: автократ билеушіге жүктелетін ең ауыр міндеттердің біріне – оның қамқорлығына берілген алып мемлекетті түгелдей қайта құруға, құлдыққа негізделген көне тәртіпті жоюға, оны азаматтық қадір-қасиет пен бостандықпен алмастыруға, заңдылықтың мәнін білмеген елде әділдік орнатуға, бүкіл басқару жүйесін жаңартпаға, шексіз билік шеңберінде баспасөз бостандығын енгізуге, әр қадамда жаңа күштерді оятуға және оларды берік құқықтық негізге қоюға, ұнатпаған және кемсінтілген қоғамды көтеріп, бұлшық еттерін кернеуге мүмкіндік беруге шақырылғанын айтты. 1856 жылы Чичерин "17 ғасырдағы Ресейдің аймақтық басқаруы" еңбегін жариялады, одан кейін 10 жыл өткен соң "Халық өкілдігі туралы" трактаты жарық көрді. Гегельдің ойларымен сіңген Чичериннің есейген еңбектері Ресей үшін конституциялық монархияны үкіметтің идеалды түрі деп жақтады. 1868 жылы Чичерин үкіметтік репрессияға наразылық білдіріп, университеттегі лауазымынан кетіп, Тамбов маңындағы өз иелігіне көшті. Дәл сол жерде ол өзінің "Саяси теориялар тарихы" атты ауыр еңбегінің бірнеше томын жазды. Оның көркем әдеби стилі Иван Тургенев пен Лев Толстой сияқты шеберлер тарапынан жоғары бағаланды. Кейін Чичерин Мәскеуге оралып, 1882 жылы қала әкімі болып сайланды. Сол кезде ол Польшадағы Александрдың қатал шараларын және патшаның радикалды революционерлерге қарсы күресін қолдады. Алайда, Александр III-нің Кремльдегі тәж кию рәсіміндегі сөйлеген сөзі тым либералды деп есептелді, сондықтан ол отставкаға кетуге мәжбүр болды. Өмірінің соңғы жылдарында ол 4 томдық естеліктер мен химия, зоология және геометрия бойынша бірнеше кітап жазды. 1974 жылы "Ориенталдық зерттеулер серіктестігі" (Ньютонвилл, Массачусетс штаты) Чичерин өміріне арналған жаңа кіріспемен Индиана университетінің профессоры Д. Хаммердің естеліктерін қайта басып шығарды. Кеңес Одағының болашақ сыртқы істер министрі, революционер Георгий Чичерин – Борис Чичериннің сіңілі баласы болды.
called upon to execute one of the hardest tasks which can confront an autocratic ruler: to completely remodel the enormous state which had been entrusted to his care, to abolish an age old order founded on slavery, to replace it with civic decency and freedom, to establish justice in a country which it never known the meaning of legality, to redesign the entire administration, to introduce freedom of the press in the context of untrammeled authority, to call new forces to life at every turn and set them on firm legal foundations, to put a repressed and humiliated society on its feet and to give at the chance to flex its muscles. Chicherin published the Regional Administration of 17th century Russia in 1856, followed by the treatise On Popular Representation 10 years later. Chicherin's mature works, imbued with Hegel's thought as they were, advocated the constitutional monarchy as an ideal form of government for Russia. In 1868, Chicherin resigned his position at the university as a protest against government repressions and settled in his estate near Tambov. It was here that he wrote several volumes of his bulky History of Political Theories. Its magnificent literary style was acclaimed by such masters as Ivan Turgenev and Leo Tolstoy. Later, Chicherin returned to Moscow, where he was elected the city mayor in 1882. At that period, he supported Alexander's harsh measures in Poland and the tsar's struggle against radical revolutionaries. His speech at Alexander III's coronation in the Kremlin was interpreted as too liberal, however, and he was forced to resign. He spent his last years writing 4 volumes of memoirs and some books on chemistry, zoology, and geometry. The memoirs have been reprinted by Oriental Research Partners (Newtonville, MA) in 1974 with a new introduction on Chicherin's life by Prof. D. Hammer, Indiana University. The revolutionary Georgy Chicherin, later Soviet Foreign Minister, was Boris Chicherin's nephew.