Кіріспе

(CH2)2NH формуласы бар органикалық сақиналық қосылыс.
Chembox
| Watchedfields = өзгертілген
| verifiedrevid = 443409998
| ImageFileL1 = Aziridine.svg
| ImageFileR1 = Aziridine3d.png
| PIN = Азиридин
| SystematicName = Азациклопропан
| OtherNames = Азиран, этиленимин, аминоэтилен, диметиленимин, диметилен имине, этилимин
|Section1=
|Section2=Chembox қасиеттері
| C=2 | H=5 | N=1
| Appearance = Түссіз майлы сұйықтық
| Odor = аммиакқа ұқсас иіс
| MeltingPtC = −77.9
| BoilingPtC = 56
| Solubility = жақсы араласады
| VaporPressure = 160 мм рт.ст. (20°C)
| REL = Ca
| LC50 = 250 ppm (тышқан, 1 сағат) 250 ppm (қоян, 1 сағат) 62 ppm (тышқан, 4 сағат) 223 ppm (ешкіемшек, 2 сағат) 56 ppm (тышқан, 2 сағат) 2236 ppm (ешкіемшек, 10 минут) Бұл маңызды практикалық қолданысы бар түссіз, уытты, ұшқыш сұйықтық. Азиридин 1888 жылы химик Зигмунд Габриэль ашқан. Оның туындылары, сондай-ақ азиридиндер деп аталады, медициналық химияда кеңінен қызығушылық тудырады.

Құрылымы

Азиридиндегі байланыс бұрыштары шамамен 60°, бұл қалыпты көмірсутек байланысы бұрышынан (109,5°) айтарлықтай төмен, нәтижесінде циклопропан және этилен оксиді сияқты салыстыратын молекулалардағы бұрыштық кернеу пайда болады. «Банандық байланыс» моделі мұндай қосылыстардағы байланысты түсіндіреді. Азиридин, ациклді алифатикалық аминдерге қарағанда нашар базалық қасиетке ие, оның конъюгацияланған қышқылының pKa мәні 7,9-ға тең, бұл азоттың бос электрон жұбының s-сипатының артуымен байланысты. Азиридиндегі бұрыштық кернеу азот инверсиясының кедергісін де арттырады. Бұл кедергінің биіктігі жеке инвертомерлерді, мысалы, N-хлор-2-метилазиридиннің цис және транс инвертомерлерін бөліп алуға мүмкіндік береді.

Синтез және қолдану

Азиридин өнеркәсіптік түрде аминэтанолдан екі байланысты жолмен өндіріледі. Ниппон Шокубай процесі сусыздануды жүзеге асыру үшін оксид катализаторы мен жоғары температураны қажет етеді. Венкер синтезінде аминэтанол сульфат эфиріне айналады, ол негіздің әсерінен сульфатты жою реакциясына түседі. Ескі әдістер 1,2 дихлорэтанды аминдау және 2 хлорэтиламинды циклдеуді қамтыды.