Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
3=Нео (айқындау) Жасанды тіл
3=Neolanguage (disambiguation)Artificially constructed language
Нео – итальян тегін бельгиялық дипломат Артуро Альфандари жасаған халықаралық қосымша тіл. Ол эсперанто, идо, новиал және волапюк тілдерінің ерекшеліктерін үйлестіреді. Нео тілінің түбірлік негізі француз тілімен тығыз байланысты, сонымен қатар ағылшын тілінен де әсер алған.
Neo is an international auxiliary language created by Arturo Alfandari, a Belgian diplomat of Italian descent. It combines features of Esperanto, Ido, Novial, and Volapük. The root base of Neo is closely related to French, with some influence from English.
Тарих
Нео тілінің негізгі нұсқасын 1937 жылы Артуро Альфандари жариялады. Ол 1961 жылы Альфандари өзінің "Cours Pratique de Neo" және "The Rapid Method of Neo" кітаптарын жариялағанда назар аударды. Бұл еңбектерде қысқаша және толық грамматика, 44 лекциядан тұратын оқу курсы, әдеби шығармалардың аудармалары, ғылыми және техникалық мәтіндер, идиомалар, француз және ағылшын тілдерінің екі бағытты сөздіктері қамтылған. Басылымдардың жалпы көлемі 1304 бетке жеткен, ал сөздіктерде 75000 сөз болған. Бұл тіл Эсперанто немесе Идо тілдерінің ерекшеліктерін біріктіреді, мақсаты – барлығына оңай, бейтарап және үйренуге ыңғайлы екінші тіл болу. Нео тілі Халықаралық тілдік шолу айналасындағы адамдардың қызығушылығын тудырды, бұл IAL жақтастары үшін шығарылатын мерзімдік басылым, оның баспагерлері Альфандаримен бірлесіп Халықаралық Нео достары (Amikos de Neo) ұйымын құрды; бұл ұйым өз бюллетенін – Neo бюллетенін де жариялады. Бірнеше жыл бойы Нео тілі Эсперанто мен Интерлингуаға лайықты бәсекелестік жасай алады деп күтілді. Альфандаридің денсаулығы нашарлаған кезде, тілінің жоғалып кетуіне жол бермеу үшін ол екінші, одан да маңызды ұйым құрды: Нео академиясын (Akademio de Neo), оның міндеті – тілді реттеу, дамыту және тарату болды; алайда, бұл ұйым аса сәтті болмады. Альфандаридің 1969 жылы қайтыс болуымен бірге жұмыстар тоқтап, тіл көбінесе ұмытылды.
The basic version of Neo was published in 1937 by Arturo Alfandari. It attracted attention in 1961 when Alfandari published his books Cours Pratique de Neo and The Rapid Method of Neo. The works included both brief and complete grammars, learning course of 44 lectures, translations of literary works, scientific and technical texts, idioms, detailed bidirectional French and English dictionaries. The total volume of the publications was 1,304 pages, with dictionaries numbering some 75,000 words. The language combines the features of Esperanto or Ido, with the same goal: a simple, neutral and easy to learn second language for everybody. Neo attracted the interest of the circle around the International Language Review, a periodical for IAL proponents whose publishers co founded the international Friends of Neo (Amikos de Neo) with Alfandari; the organization also published its bulletin, the Neo bulten. For a few years it looked like Neo could give some serious competition to Esperanto and Interlingua. As Alfandari's health worsened, to avoid disappearance of his language, he founded a second, more serious organization: the Academy of Neo (Akademio de Neo), with the task of regulating, nurturing and spreading the language; but the organization was not very successful. Progress was cut short by Alfandari's death in 1969 and the language was mostly forgotten.
Шолу
Грамматикалық тұрғыдан, тілге көбінесе Идо және Эсперанто тілдері әсер етеді; алайда, кейбір ерекшеліктері, мысалы, көпше түріндегі "s" жұрнағы және табиғи дыбыстық есімдіктер Интерлингва және Интерлингв сияқты жаратылыстағы IAL тілдерінен алынған. Сөздік құрамын жасау тәсілі және қысқа, бір буынды сөздерге басымдық беру Волапук тілінің айқын ықпалын көрсетеді, бірақ соңғысының түбірлері жиі өзгеріп, танылмайтын болса, нео түбірлері роман тілдерінен оңай танылады. Бұл тіл өте лаконизмділігімен де ерекшеленеді, ол ағылшын тілінен немесе кез келген халықаралық қосымша тілден (IAL) артық, бұл оны өте жинақты және қысқа сөзбен жеткізеді, ал оның грамматикасының қарапайымдығына шолу екі бетке сыяды.
Grammatically, the language is mostly influenced by Ido and Esperanto; though some characteristics such as a plural s and natural appearing pronouns come from naturalistic IALs like Interlingua and Interlingue. The way of forming the vocabulary and the preference for short, monosyllabic words show a substantial Volapük influence but, unlike the latter's roots which are often changed and mutilated beyond recognition, the Neo roots are easily recognizable as Romance. It is also notable for its terseness, which exceeds that of English or any International auxiliary language (IAL) of the a priori type, which makes it very compact and brief in expression, and for the facility of its grammar whose overview occupies only two pages.
Есімнің жазылуы
Барлық сөздер, есімдер мен сөйлемнің бірінші сөзінен басқа, кішкентай әріптермен (минускул) жазылады.
All words are written with initial small letters (minuscules), except for proper nouns and the first word of a sentence.