Кіріспе

Яһуди қаржыгерлер мен меценаттар отбасы Камондо отбасы Еуропа мен Осман империясында белсенді болған қаржыгерлер мен меценаттардан тұратын белгілі яһуди отбасы болды.

Тарих

Камондолар отбасы Испаниядағы сефардтар қауымының бір бөлігі болған, бірақ 1492 жылы Испанияның католицизмге кіруден бас тартқан барлық яһудилерді қуып шығару туралы жарлығы шыққаннан кейін отбасы Венецияда қоныстанды. Сол жерде оның кейбір мүшелері өздерінің білімдерімен және өздерінің қабылдаған елдеріне көрсеткен қызметтерімен танымал болды. 1798 жылы Венецияның австриялықтармен қоныстанғаннан кейін Камондо отбасы мүшелері Вена мен Стамбул арасында саяхат жасады. Мұсылман еместерге салынған көптеген шектеулер мен байлық заңдарына қарамастан, отбасы қала сыртындағы Галатадағы сауда бөлімінде саудагер ретінде өркендеді. Олар 1802 жылы өзінің Isaac Camondo & Cie деп аталатын жеке банкін құру арқылы қаржы саласына кірісті. Исаак Камондо 1831 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның ағасы Абрахам Соломон Камондо банкке мұрагерлік етті. Ол өте табысты болды және 1863 жылы Императорлық Осман банкі құрылғанға дейін Осман империясының бас банкірі болды. 1865 жылы ол Австрия азаматтығынан бас тартып, жаңадан құрылған Италия Корольдігінің азаматы болды. Венецияны Австрия империясынан азат етуге қосқан үлесі мен қаржылық көмегін мойындау үшін Абрахам Соломон Камондо 1867 жылы Италия королі Виктор Эммануэль II мұрагерлік граф ретінде атанды. Камондо банкі операциялары Константинополдегі және одан тыс жерлердегі еврей қауымының және Осман қаржы жүйесінің өзгеруін көрсетті. Оның жылжымайтын мүлік операциялары туралы кітабы бастапқыда 1833 жылдан 1858 жылға дейін еврей тілінде, содан кейін 1866 жылға дейін итальян тілінде, содан кейін француз тілінде сақталған. 1869 жылы Абрахам Соломон Камондоның немерелері Абрахам Бехор Камондо (1829-1889) және Ниссим Камондо (1830-1889) Франциядағы Парижге көшіп барды. Ыбырайым Соломон көп ұзамай соларға еріп, 1873 жылы Парижде қайтыс болды, бірақ оның тілегіне сәйкес оның сүйегі Истанбулға оралып, Истанбулдың Алтын мүйіз ауданындағы Хаскойдағы еврей зиратына жерленді. Оның екі немересі Парижде қалып, 1889 жылы қайтыс болғанға дейін банк бизнесін табысты кеңейтуді жалғастырды, сонымен бірге өздерінің туған Константинопольмен тығыз байланысты сақтады. Келесі ұрпақ, Парижде тұратын ағайынды ағайындылар Исаак пен Моиз Камондо отбасылық бизнесті одан әрі дамытуға қызығушылық танытпады. 1894 жылы Исаак Камондоның шешімімен Константинополдегі банктік операциялар жабылды. Бұл отбасының банктік саласы соңғы ұрпақтары қайтыс болғаннан кейін жойылып кетті. Ниссим де Камондо 1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әуе шайқасында қаза тапты, оның әкесі Мозэ де Камондо 1935 жылы қайтыс болды, содан кейін оның әпкесі Беатрис де Камондо, оның екі баласы (Фанни мен Бертран) және бұрынғы күйеуі 1944 жылы Аушвицте өлтірілді. Алайда, банк негізін қалаушы және Абрахам Соломонның ағасы болған Исаак Камондоның бірнеше ұрпағы бар.

Париж

Ниссим Камондо мұражайы Париждің 8-ші округінде, 63-ші Монсо көшесіне орналасқан. Бұл жерде Ниссим Камондо 1870 жылдан бастап 1889 жылы қайтыс болғанға дейін, содан кейін оның жесірі Элис 1910 жылға дейін өмір сүрген. Мұнан кейін мүлікті Мұз де Камондо мұра етті, ол оны қиратып, архитектор Рене Серженттің Версальдегі Петти Трианоннан шабыт алған дизайнына қайта салдырды. Ғимарат пен оның құрамы 1935 жылы Моиз де Камондо қайтыс болған кездегі күйінде сақталған. 1870-ші жылдардың соңынан бастап Абрахам Бехар Камондо 61-ші Монсо көшесіне, ағасы Ниссимнің қасында тұрды. Ол 1870 жылы жерді сатып алып, архитектор Денис Луис Десторс жобасына үй салдырды, ол сонымен қатар Ниссимнің 63-ші үйін қайта жаңғыртты. Оның ұлы Исаак де Камондо 1893 жылы қожалықты өнеркәсiпшi д. 1946 жылы ол "Социе дес хаутс фунеокс, форгс и ацери де Помпей" компаниясының штаб-пәтері болды, оны Менье отбасынан сатып алды. Оның ішкі құрылымы 1970-ші жылдардың соңында бұзылған. 2005 жылы ол Morgan Stanley-дің Париж кеңсесі болды. Камондо банкінің Париждегі кеңсесі Ла-Файет көшесі, 31-үйде орналасқан.

Стамбул

Камондо отбасының теңіз жағалауындағы сарайы, Камондо сарайы (Kamondo Sarayı) деп аталады. Ол Галатаның батысында (Каракой) Алтын мүйіздің солтүстік жағалауында, Беёглу ауданының Касымпаша тобына орналасқан. Кейіннен ол Әскери-теңіз министрлігінің (Бахрие Незарети) штаб-пәтері болды, ал жаңасы Фелек көшесі мен Хаджи Али көшесі арасындағы бұрышта орналасқан және 1881 жылы салынған; ол кейіннен жоғары дәрежелі Галата резиденция қонақ үйіне айналдырылды. Камондо баспалдағы (немесе Камондо баспалдағы) - нео-барокко және ерте модерн стильдерінің бірегей қоспасымен жасалған әйгілі жаяу жүргінші баспалдағы, оны шамамен 1870-1880 жылдары Абрахам Соломон Камондо салған. Саты Берекетзаде медресесі сокасының (Берекетзаде медресесі көшесі) бөлігін құрайды, ол Банкалар көшесін (Банк көшесі) Стамбулдың Галата (Каракой) ауданындағы Банкер сокасымен (Банкер көшесі) байланыстырады.