Кіріспе

Жапон суретшісі (1967 жылы туған)
Жапон волейболшысы

Марико Мори (森 万里子) – жапон мультидисциплинарлық суретші. Ол өзінің болашақтағы гибридті бейнелерінің фотосуреттері мен бейнелерімен танымал, олар түрлі кейіпте және дәстүрлі жапон мотивтерімен ұсынылады. Оның туындылары көбінесе технология, руханият және асқандық тақырыптарын зерттейді. 2010 жылы ол Нью-Йорк қаласында орналасқан Faou Foundation атты коммерциялық емес өнер қорын құрды.

Ерте өмір және білім

Марико Мори 1967 жылы Токиода дүниеге келген. Ол бай отбасынан шыққан; әкесі өнертапқыш және техник, ал анасы еуропалық өнер тарихының маманы. 1980-ші жылдардың соңында Токиодағы Бунка мода колледжінде оқып жүргенде Мори модель болып жұмыс істеді. 1989 жылы ол Лондонға көшіп, Бям Шоу өнер мектебінде, содан кейін Челси өнер және дизайн колледжінде оқыды, оны 1992 жылы бітірді. Бітіргеннен кейін Нью-Йоркке көшіп, Америка өнері мұражайындағы Уитни тәуелсіз оқу бағдарламасына қатысты.

Мансап

Моридің алғашқы туындылары дәстүрлі жапон мәдениеті мен ежелгі тарихқа сілтеме жасайды, бірақ футуристикалық тақырыптар мен кейіпкерлермен ерекшеленеді. Оның алғашқы фотосуреттеріне косплейдің ықпалы зор. Видеолар мен фотосуреттерде суретшінің өзі жасаған түрлі костюмдермен әр түрлі кейіпкерлерде бейнеленген ғажайып құдайлар, роботтар, шетелдік жаратылыстар мен ғарыш кемелері орын алады. Оның мансабының басынан бері технология мен руханилыққа деген қызығушылық байқалады, технология – сана мен өзін-өзі асыру және өзгерту құралы ретінде қарастырылады. Моридің алғашқы жұмыстарының бірі – «Менімен ойна» (Play with Me, 1994) фотосуретінде өзінің денесін сюжет ретінде пайдаланады және күнделікті оқиғаларда өзін жыныстық тартымды, технологиялық шетелдік әйел ретінде көрсетеді. Оның туындылары фантастикалық және футуристикалық болғанымен, ол бейнелеген әйел кейіпкерлердің рөлі көбінесе дәстүрлі, гендерлік рөлдерді сомдайды, мысалы, «Шәй рәсімі» (Tea Ceremony, 1995) туындысындағы официантка, «Таза жер» (Pure Land, 1996-1998) туындысындағы буддалық әйел құдай Кичихотеннің футуристикалық нұсқасы немесе «Жұлдыз тууы» (Birth of a Star) туындысындағы жапондық поп-жұлдыз. Мори сана мен өлімге деген қызығушылығын жиырма жасында бірнеше сағатқа созылған ұйқы парализімен байланыстырады, ол оны тірі ме, өлген ме екеніне күмәндандырған. Шығыс мифологиясының Батыс мәдениетімен үйлесуі Моридің туындыларында жиі кездесетін тақырып, көбінесе фотосурет пен цифрлық бейнелеу арқылы, мысалы, 1995 жылғы «Жұлдыз тууы» (Birth of a Star) инсталляциясында. Кейінгі жұмыстарында, мысалы, «Нирвана» (Nirvana) туындысында ол құдай ретінде бейнеленеді, технология мен бейне арқылы бұрынғы рөлдерінен асып түседі және шынайы қалалық көріністерден шетелдік ландшафттарға көшеді. 47-ші Венеция биенналесінде (1997) Моридің екі туындысы көрсетілді: «Бос арман» (Empty Dream, 1995) атты фотоколлаж Жапон павильонында, ал «Нирвана» (Nirvana, 1997) атты 3D видео инсталляциясы – Нордикалық павильонында. Моридің туындылары көптеген қоғамдық мұражай коллекцияларында сақталған, оның ішінде Соломон Р. Гуггенхайм мұражайы, Чикаго қаласының Заманауи өнер мұражайы және тағы да басқалары бар.

Жеке өмір

Ол композитор Кен Икедаға үйленген. Олар бірлесіп жұмыс істейді, Икеда Моридің көптеген туындыларына музыка немесе дыбыс жасайды.

Метро (1994)

Мори Токио метросының вагонында ғарыштан келгендей киініп тұрды. Ол күміс металлдан жасалған костюм, құлаққап, микрофон және білегінде батырмалары бар еді. Осы трансформация, «Play With Me» жобасымен бірге, әртүрлі жасалған бейнелерді зерттеу мақсатында жасалған. Бұл образ, басқалармен қатар, биотехнология арқылы адамды жарату технологиясы мен философиясының дамуына сілтеме жасайды. «Oneness» ішінде сіз «Wave UFO» сияқты қосалқы туындыларды таба аласыз – бұл 6000 кг салмақты күмбез. Оның ішіндегі келуші компьютерлік графикамен өңделген және кейін «Wave UFO» күмбезінің ішкі бетіне фотосуреттер түрінде бейнеленген суреттерді көре алады.

Қайта тууы

"Қайта туу" – бірнеше жылдық жұмыстарды қамтитын көрме, ол алғаш рет 2012 жылы Лондондағы Корольдік өнер академиясында, ал 2013 жылы Нью-Йорктегі Жапон қоғамында көрсетілді. Мори ежелгі кельт практикаларынан, әсіресе "Трансциркл 1.1" (2004) туындысындағы тас шеңберлерінен шабыттанды – бұл мезгіл-мезгіл түсі өзгеретін LED шамдары бар бағаналар тобы. Тарихи дәуірлердің мәдениеттерімен осылай байланысуы, оның адамзаттың ортақ құндылықтарын іздеуінен туындайды.