Жағажай шеңбері (Strandkorb) – жағажайда күннен, желден қорғайтын ыңғайлы орындық. Тоқудан, ағаштан жасалған, туристерге арналған. Солтүстік және Балтық теңізінде кең таралған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Strandkorb (неміс тілінен аударғанда, әліпбиі. мағынасы: "жағажай себеті"; дания тілінде: strandkurv; ағылшын тілінде: "құбақшалы жағажай креслосы") – демалыс және теңіз жағалауындағы курорттарда қолданылатын арнайы құбақшалы желден қорғайтын отыру жиһазы, қайыс, ағаш панельдер мен кенептен жасалған, әдетте екі адамға дейін отыратын, жатқан кезде арқасын кернеуге болатын. Ол туристер көп баратын жағажай курорттарында жел, жаңбыр, құмның шашырауынан және күннің күйдіруінен қорғау үшін жасалған, ыңғайлы отыру және баспана беру мақсатында қолданылады. Сонымен қатар, кеңейтілетін аяқ тіреуіштер, күннен қорғайтын шатыр, бүктелетін жақынғы үстелдер және заттар сақтауға арналған бөлімдер сияқты қосымша мүмкіндіктер пайдаланушыға қосымша ыңғайлы жағдайлар жасайды. Strandkörbe Төменгі Саксония, Шлезвиг-Гольштейн және Мекленбург-Ворпомерн штаттарындағы Солтүстік және Балтық теңіздерінің жағажай курорттарында, сондай-ақ ауа райының күрт өзгеруіне және желдің күшті соғуына бейім жағажайларда кездеседі. Strandkorb жағажай креслосы – неміс халқының Gemütlichkeit (жайлылық, үйтіршілік) сезімінің құлшылық нысаны саналады, ол екі дүниежүзілік соғыстан, әлеуметтік және өнеркәсіптік революциялардан, сондай-ақ Германияның Шығыс пен Батысқа бөлінуінен аман қалды. Көктемнен күзге дейін оларды әдетте жағажай күзетшілері (неміс тілінде Strandkorbwärter) жалға береді. Екі түрлі пішінге бөлінеді: тік бұрышты Солтүстік теңізі үлгісі және дөңгелек, жылдам жылға қабілетті Балтық теңізі үлгісі.
A Strandkorb (from German, lit. meaning: 'beach basket'; Danish: strandkurv; English: 'hooded beach chair') is a special hooded windbreak seating furniture used at vacation and seaside resorts, constructed from wicker, wood panels and canvas, usually seating up to two people, with reclining backrests. It was designed to provide comfort seating and shelter from wind, rain, sand gusts and sunburn on beach seafront resorts frequented by tourists. Other built in details, like extendable footrests, sun awning, side folding tables and storage space, provide the user with several comforts. Strandkörbe are found at nearly all beach seafront resorts of the North Sea and Baltic Sea in Lower Saxony, Schleswig Holstein and Mecklenburg Vorpommern, as well as other beach seafronts where sudden fluctuations in adverse weather conditions and wind gusts can prevail. The Strandkorb beach chair is considered a cult object of German Gemütlichkeit, which has survived two world wars, social and industrial revolutions and the East West divide of Germany. From spring to autumn, they can usually be rented from beach chair wardens (German Strandkorbwärter). Two different shapes can be distinguished, the straight angular North Sea variety and the round rolling Baltic Sea variety.
Шығу тегі
"Strandkorb" жағажай креслосын 1882 жылы Росток қаласында неміс себетші Вильгельм Бартельман ойлап тапты. Ол бастапқыда ревматизммен ауырған және шеберханасында "күн мен желден қорғайтын жағажайға арналған отыруға ыңғайлы орын" сұраған Эльфриде Мальцхан үшін жасалды. Бартельманның отбасы Любек қаласынан шыққан себетшілер еді. 25 жасында Вильгельм Росток қаласында жеке себет тоқу шеберханасын ашты, сонымен қатар ол Мекленбург-Шверин герцогінің сарай себетшісі болып тағайындалды. Бартельманның "жағажай креслосы" жағажайға келген басқа да адамдардың қызығушылығын тудырды, олар да жағажайда жайлы отыруды қалады, сондықтан оның "Strandkorb" креслосына сұраныс арта түсті. 1883 жылы Бартельманның әйелі Элизабет Варнемунде маягының жанында, Варнемундеде алғашқы "Strandkorb" жалға беру қызметін ашты. Алғашқы прототиптер бір орындықтан тұрды және бір жыл ішінде Германияның басқа да жағалау аймақтарында пайда болды, кейін Бартельман екі орындық үлгіні де жасады. Шамамен 1910 жылдан бері стандартты "Strandkorb" жағажай креслосы екі орындық болып келеді, оның дизайны мен құрылысы сол кезден бері көп өзгерген жоқ. Томас Манн 1901 жылғы "Будденбрукс" романында "Strandkorb" (Strandkorb және Sitzkorb сөздерін пайдалана отырып) туралы айтады, оқиғаны 1840 жылдардағы Травемунде жағажайына орналастырады.
The "Strandkorb" beach chair was invented in 1882 by German basket maker Wilhelm Bartelmann in Rostock, originally for his customer Elfriede Maltzahn, who suffered from rheumatism and had requested in his workshop a "seating accommodation for the beach that would provide shelter from the sun and wind". Bartelmann's family were basket makers from Lübeck. At age 25, Wilhelm opened his own basket weaving workshop in Rostock, where he also became court appointed basket maker to the Grand Duke of Mecklenburg Schwerin. Bartelmann's "beach chair" caused such great sensation among other beach visitors, who also wanted to sit comfortably at the beach, that demand for his "Strandkorb" soared. In 1883, Bartelmann's wife Elisabeth, opened the first "Strandkorb" rental service near Warnemünde Lighthouse in Warnemünde. The first prototype models were single seaters and appeared quickly on other parts of the German coast, a year later Bartelmann also developed a two seater version. Since about 1910, the standard Strandkorb beach chair model, is a two seater, its design and construction has changed little since. Thomas Mann refers to Strandkorbs (using the words Strandkorb and Sitzkorb) in his 1901 novel Buddenbrooks, anachronistically setting the context in the 1840s on the beach at Travemünde.
Тарих
16 ғасырдың соңынан бері қақпақтары жабылатын, биік қалқаншалары бар тоқудан жасалған кресло жиһаздары еуропалық себетшілердің қолөнерінде белгілі болып, ұрпақтан-ұрпаққа жетіп келген. Бұл жиһаз көбінесе үлкен, суық бөлмелерде және желдеткішсіз жабық кеңістіктерде қолданылған. Оның қолданылуы Нидерланды мен Германиядағы қала және шаруашылық үйлерде кең таралған, ал 18 ғасырда мұндай отыру жиһаздары Англия, Шотландия және Ирландия сарайларында да кездесетін болған.
The manufacture of wicker armchair furniture with covered high rising hoods have been known and handed down in the European basket makers craft work since the late 16th century. The furniture was used mainly for large cold rooms and draughty indoor settings. Its use is known in both town and farm houses in the Netherlands and Germany, in the 18th century such seating furniture were also found in palaces in England, Scotland and Ireland.
Арнайы үлгілер
2007 жылы маусымда Хейлигендаммда өткен G8 саммиті кезінде Мекленбург-Ворпомерн штатының маркетинг департаменті сегіз қатысушы мемлекеттің басшылары мен Еуропалық Комиссияның президенті үшін арнайы жасалған, ерекше жағажай креслосын ұсынды. 2007 жылдың 8 маусымында түсірілген осы фотосуреттер халықаралық деңгейде белгілі болды. Жағажай креслосының биіктігі шамамен екі метр, ал ұзындығы алты метрге жуық. Оны Балтық теңізіндегі Узедом аралында орналасқан дәстүрлі Korb GmbH компаниясы (Херингсдорф) өндірді. Компанияның барлық қызметкерлері үш апталық жұмысқа қатысты. Креслоны жасауға екі километрлік тоқу, бір куб метрлік отандық қарағайдан алынған ағаш және 35 шаршы метрлік көк-ақ мата қолданылды. Күн қорғағыш шатырға әр елдің туы басылды. Іс-шарадан кейін жағажай креслосы бірнеше ай бойы туристер мен жергілікті тұрғындардың қызығушылығын оятып, әртүрлі орындарда көрсетілді. Оның ішінде Берлиндегі Канцлер кеңсесінің алдында, Бранденбург қақпасы және 2007 жылғы 3 қазандағы Германияның бірігу күні Шверинде де қойылды. 2007 жылдың қараша айында жағажай креслосы «Балаларға бір жүрек» (Ein Herz für Kinder) қайырымдылық қорына көмек көрсету мақсатында аукционға шығарылды. Deutsche Vermögensberatung AG (DVAG) негізін қалаушы Рейнфрид Поль оны бір миллион еуроға сатып алды. 2008 жылдан бері ол қосымша қаржы жинау үшін пайдаланылуда.
When the 2007 G8 summit in Heiligendamm met in June 2007, the Marketing Department of the State of Mecklenburg Vorpommern provided a special beach chair manufactured specifically for the leaders of the eight participating states and the President of the European Commission to use for a final photo. These photographs taken on June 8, 2007 have gained some international notoriety. The beach chair is a good two meters high and almost six meters long. It was produced by the traditional Korb GmbH of Heringsdorf on the Baltic island of Usedom. All employees of the company were involved in the production of the chair, which lasted three weeks. It needed two kilometres of interlace, a cubic meter of timber, sourced from domestic pine, and 35 square meters blue and white cloth. The sun awning was printed with the respective country flags. After the event the beach chair was transported to different locations over some months as an item of interest for tourists and locals. Among other things, it was displayed in Berlin in front of the Chancellor's Office, at the Brandenburg Gate, and the day of German unity on October 3, 2007 in Schwerin. In November 2007 the beach chair was auctioned off in aid of the charity Ein Herz für Kinder ('A heart for children'). The founder of the Deutsche Vermögensberatung AG (DVAG), Reinfried Pohl, purchased it for the price of one million Euro. Since 2008 it is used for further fund raising.