Кіріспе

Британ этнологы және филологы (1812–1888)

Роберт Гордон Латем FRS (24 наурыз 1812 – 9 наурыз 1888) – ағылшын этнологы және филологы.

Ерте өмір

Томас Лэтамның, Линкольнширдегі Биллингбороу шлютерінің үлкен ұлы болып, 1812 жылдың 24 наурызында сол жерде дүниеге келді. 1819 жылы Итон колледжіне қабылданды, ал 1829 жылы Кембридж университетіндегі Кингс колледжіне оқуға түсті, онда 1832 жылы бакалавр дәрежесін алды және көп ұзамай ғылыми қызметкер (Fellow) болып сайланды.

Филолог

Латем континентте, Гамбургке жақын жерде бір жыл бойы филологияны оқыды, содан кейін Расмус Кристиан Раскпен Копенгагенде және ақырында Кристианияда (қазіргі Ослода) оқыды. 1839 жылы ол Лондон университетінің колледжінде ағылшын тілі мен әдебиеті профессоры болып сайланды.

Медициналық мансап

Латем медицина мамандығына түсуге шешім қабылдады және 1842 жылы Корольдік дәрігерлер колледжінің лицензиаты болды; кейіннен ол Лондон университетінде М. Д. дәрежесін алды. Латем Джеймс Коулз Причардтың ізбасары болды, және Причард сияқты этнологияны негізінен, тілдердің генеалогиялық байланыстары арқылы нәсілдердің тегін іздеген тарихи филологияның бір бөлігі деп санады. Ол осы салада жиі дәріс оқыды. Ол негіз ретінде Жорж Кувьедің үш нәсіл теориясын пайдаланды. Бірақ, Причардпен бірге Латем Кувьедің «кавказдық нәсіл» тұжырымын қолдануын сынады; және ол 1850 жылдар шамасында полигенез теориясының күшеюіне жауап ретінде «нәсіл» терминінен аулақ болып, «адамның түрлеріне» сілтеме жасауды ұсынды. Дегенмен, 1854 жылы «Ресей империясының туған нәсілдері» деген еңбегін жазды. Латем, алайда, Причардтың (қазір кейде «тілдер мен ұлттар» деп аталатын) тілдердің тарихи байланыстары оларды сөйлейтін топтардың байланыстарымен толық сәйкес келеді деген пікірінен бас тарды. 1862 жылы ол арий нәсілінің шығу тегіне қатысты Орталық Азиялық теорияға қарсы күшті наразылық білдірді. Ол кейіннен Теодор Бенфей, Паркер, Исаак Тейлор және басқалар қолдаған көзқарастарды жақтады. Латемнің «Салыстырмалы филология» (1862) еңбегінен кейін индоевропа тілдеріне қатысты пікірлері төңірегіндегі дау оның ғылыми беделіне қайырсыздан нұқсан келтірді.