Кіріспе
Пол Скотттың төрт томдық романдар сериясы "Радж квартеті" - Пол Скотттың Үндістандағы Британдық Радждың соңғы жылдары туралы жазған төрт томдық романдар сериясы. Серия 1965-1975 жылдар аралығында жазылған. "Таймс" газетінде бұл "соғыстан кейінгі көркем әдебиеттің ең маңызды көріністерінің бірі" деп аталды.
The Raj Quartet is a four volume novel sequence, written by Paul Scott, about the concluding years of the British Raj in India. The series was written during the period 1965–75. The Times called it "one of the most important landmarks of post war fiction."
Сюжет
"Радж квартетінің" тарихы 1942 жылы басталады. Екінші дүниежүзілік соғыс қарқынды жүріп жатыр, ал Оңтүстік-Шығыс Азияда одақтас әскерлер үлкен шығынға ұшырады. Бирма құлдырап, Жапонияның Үндістан субконтинентіне шабуыл жасауы жақын арада басталады. 1942 жылы Үндістанның ұлтшыл көшбасшысы Махатма Ганди Үндістанның британдық билеушілеріне "Үлкен Үндістаннан кету" қозғалысын шақырды. "Радж квартеті" британдық монархтың "тажындағы інжу-маржан" деп аталатын Британ империясының осы бөлігін басқару міндеті жүктелген Үндістанда орналасқан британдық сарбаздар мен азаматтар үшін осы дүрбелеңді астарында орналасқан. Бір қайталанатын тақырып - жас ұрпақтың аномиясына қарама-қарсы ескі ұрпақтың моральдық сенімділігі. Тағы бір тақырып - Үндістанда тұратын британдықтардың үндістерге деген қарым-қатынасы. Осы тақырыптардың көрінісі ретінде. британдықтар "өздерін қорқыныш пен күмәндандыру үшін қолданылатын ережелер мен принциптерге" берілді. Негізгі кейіпкерлердің көпшілігі қиындықтарға ұшырайды, ал кейбіреулері ескірген кодтарға (Әхмед Касим, Меррик, Тедди Бингем) немесе кодтарды қабылдамай, аутсайдектерге айналғандықтан (Кумар, Леди және Дафни Маннерс, Сара Лейтон) өлді. Кейбір сыншылар "Радж квартетын" Пруст пен Толстойдың эпикалық романдарымен салыстырды. Кейбір сыншылар Квартетті он тоғызыншы ғасырдағы стильдік реализмнің тікелей үлгісі деп санаса да, басқалары оның сызықтық емес баяндау стилі мен кез-келген "ұйқы, галлюцинация және рухани аян" оған қосымша өлшем береді деп дәлелдеді. Бірінші романдағы басты кейіпкерлер - жақында Үндістанға келген жас ағылшын әйел Дафни Мэннерс және оның ағылшын білімді үнділік сүйіктісі Хари Кумар. Рональд Меррик, Үндістан полициясына жататын британдық полиция қызметкері, тағы бір басты кейіпкер.
Қабылдау
Салман Рушди былай деп жазды: "Квартеттер формасы бізге Радждың соңының тарихы негізінен офицерлер класы мен оның әйеліне байланысты болды. Үндістердің өздері жүріп-тұруды алады, бірақ көбінесе өздерінің тарихында кішкене ойыншылар болып қалады". Керісінше, Тарик Али кітаптарды Үндістандағы британдықтардың және Радж кезінде британдықтарға қызмет еткен, кейін тәуелсіздік пен бөліністен кейін елге билік жүргізген ағылшындық үнді жоғары сыныптарының сыныптық талдауын жасағаны үшін мақтады.
Кино, теледидар немесе театрлық бейімделулер
1984: The Jewel in the Crown - төрт кітаптың бір бөлігіне негізделген теледидар мини-сериалы. Драмаға айналатын бөліктерді таңдау серияның ағылшын кейіпкерлерінің тәжірибесіне қарағанда, ағылшын кейіпкерлері көрген және түсінген оқиғаға көбірек көңіл бөлуге әкелді. Сериалды ITV үшін Granada Television шығарды. Оның кейіпкерлері: Сьюзан Вулдридж, Арт Малик, Ом Пури, Джеральдин Джеймс, Саид Джаффри, Каран Капур, Пегги Эшкрофт, Джуди Парфитт, Тим Пигот Смит және Чарльз Дэнс. 2005: 9 бөлімді BBC Radio 4 адаптациясы түпнұсқа атаумен, кітап атауларын субтитр ретінде пайдаланады.