Кіріспе

Ирландиялық миссионер (шамамен 495–589)

Финниан Мовиллалық (шамамен 495–589) – ирландиялық христиан миссионері. Оның мереке күні 10 қыркүйек.

Шығуы мен өмір сүруі

Финниан (кейде Финбарр деп аталады, "ақ бас" – оның ақ шашына байланысты), ортағасырлық Ирландияда христиан миссионері болған. Оны Клонардтық Финнианмен шатастыруға болмайды, сондай-ақ Даун графтығындағы Мовилланы (Майх Биле) Донегал графтығындағы Мовиллмен шатастыруға болмайды. Дәстүрлі зерттеулер бойынша, ол Фьятах Жақсының ұрпағы және Ольстерде дүниеге келген, бірақ америкалық кельт зерттеушісі Томас Оуэн Клэнси оның тегін жақында күмәндандырды. Ол Дроморлық Колман мен Нендрумдық Мохаоиден, содан кейін Кандида Касада (Уитхорн) оқыды, одан кейін білімін толықтыру үшін Римге сапар шекті. Аңыз бойынша, Кандида Касадада болғанда, ол Пикт патшасының қызы, принцесса Друстицияға (қандай ойын екені белгісіз) әдемі әзіл жасады, ол монастырьдың әйелдер бөлімінде болған. Егер ол жақсы байланыстарға ие болмағанда, оның діни мансабы құлап кеткен болар еді. Бірақ Римде жеті жыл өткізгеннен кейін, ол дін қызметкеріне бекітіліп, Ирландияға Киелі Жеромның "Вулгатасының" көшірмесімен оралды. Ол өз монастырын құру үшін қайтып келді, кітаптардың сирек кездесетін дәуірінде бұл мәтін мекемеге құрмет пен бедел әкелді. Аббатхана 1542 жылы монастырлар таратылғанға дейін мың жылдан астам уақыт бойы христиандық куәлік орны ретінде сақталды.

Колумбаның ұстазы

Финианның Мовилладағы ең көрнекті шәкірті Колумба болды. Дәстүр бойынша, Колумбаның құпия түрде псалтирьді көшіруі оның Ионаға жер аударылуына себеп болды. Көшірменің қалған бөлігі Дублиндегі Корольдік Ирланд академиясында сақталады. Оны сақтаған сандық қазір Ирландияның Ұлттық мұражайында. Ол Қасиетті Колумбаның Cathach, Cathach немесе Battler деп аталады және О'Доннеллдер оны әдетте шайқаста алып жүретін. Ішкі жағын 1084 жылы Кэтбар О'Доннелл жасаған, ал сыртқы жағы он төртінші ғасырдың туындысы.

Ереже және кодекс

Финн монахтары үшін ереже, сондай-ақ күнәһарлық кодекс жазды.