Кіріспе

Жапырақты өсімдіктер түрлері Trifolium subterraneum, жер асты клемпасы (көбінесе sub clover деп қысқартылады), жер асты үшбұрышты, Еуропа, Оңтүстік-Батыс Азия, Солтүстік-Батыс Африка және Макаронезияда өсетін клемпа түрі. Өсімдіктің аты оның жер асты тұқымының дамуынан (геокарпия) алынған, бұл басқа клейверлерге тән емес. Ол басқа клейверлер тіршілік ете алмайтын сапасыз топырақта дами алады және коммерциялық мақсатта мал азығы ретінде өсіріледі. Ауыл шаруашылығында қолданылатын үш түрлі тұқым түрі бар, олардың әрқайсысының өзінің идеалды климаты мен топырағы бар, бұл өсімдіктің әр түрлі ортада кең таралуына мүмкіндік береді. T. subterraneum subsp. (жер астындағы тұқым) subterraneum - жалпылаушы түр, оны кең ауқымды ортада өсіруге болады. T. subterraneum subsp. (жер астындағы тұқым) Яниник су басуы мүмкін ылғалды жерлерде өсіріледі. T. subterraneum subsp. (жер астындағы тұқым) Brachycalycinum - бұл көбірек сезімтал өсімдік, оның өсіп-өнуі үшін құрғақ, жарылған топырақ қажет. Кейбір жүйелілер үш өсімдікті бөлек түр деп санайды. Бұл тұқымның көптеген тұқымдары мен түрлері бар, бірақ олардың аз бөлігі кеңінен қолданылады. Бір егістіктегі тұқымның екі түрін араластыру әдісі егіннің мол болуын қамтамасыз етудің әдісі ретінде кең тараған. Сонымен қатар, жер астындағы түлік кейде асқабақпен араластырылып, жайылымға ұзағырақ пайдаланылады. Бұл түр өздігінен тыңайтқыш болып табылады, бұл көпшілік балдырлар мен басқа да кловерлер сияқты балдырлар сияқты жемшөп дақылдарынан айырмашылығы, олар жәндіктермен, әсіресе бал араларымен тозаңданады. Субкловердің гүлдері көбінесе жапырақтарының астында орналасқан және нектарында аз, бұл бал араларына кіруді қиын және тартымды емес етеді. Бұл қасиеттер өсімдіктің зиянкес жәндіктердің кейбір түрлеріне тартымдылығын төмендетеді. Жер астындағы жалпақ - Австралияда ең көп өсірілетін жемдік дақылдардың бірі. Ол малға жоғары сапалы жем-шөп береді. Сондай-ақ, Калифорния мен Техас сияқты жерлерде өсіріледі, онда топырақ түрі мен сапасының, жауын-шашынның және температураның шекті диапазондары суб-трофильдің өзгермелі толеранттылығын ерекше пайдалы етеді. Жер астындағы жалпақ өскіндерде эстрогендік қосылыстардың жоғары деңгейі болуы мүмкін, олар оны жейтін жануарлардың денсаулығы мен ұрпақ алу қабілетіне әсер етуі мүмкін.

Ашылу

Жер астындағы жалпақ егіс Орталық және Оңтүстік Еуропада ұзақ уақыт бойы белгілі болғанмен, ол жол жиегіндегі арамшөп ретінде қарастырылды. Оның жем-шөп өнімі ретінде құндылығын Оңтүстік Австралиядағы Маунт Баркерден Амос Уильям (А. В.) Говард алғаш рет ашқан, дәлелдеген және танытқан. Говард климаты орташа кейбір топырақ түрлерінде үшбұрыш бағалы жемшөп өсімдігі екенін дәлелдеді. Жер астындағы жалпақ өсіруші шаруашылықты өзгертіп, көптеген қиындыққа тап болған фермаларды табысты мал шаруашылығына айналдырды. Бұл жаңалық Австралия мен басқа да көптеген елдерге тарады. Бұл Хауардтың кеңпейілділігімен байланысты, ол бұта туралы мақалалар жариялап, бүкіл әлемге тұқымдарды тегін жеткізіп, оны қалай ұстау керектігі туралы кеңес берді. 1930 жылы 2 наурызда қайтыс болған кезде Оңтүстік Австралияда мыңдаған гектар жер асты үшбұрышты алып жүретін. Ол сондай-ақ Австралияның барлық штаттарында да өсіп жатты, ал тұқым мен ақпарат туралы сұраныс әлемнің барлық елдерінен, климатты орташа климатты елдерден көптеп келіп түсті. Говардтың еңбегі жол жиегіндегі тақташамен, Маунт-Баркер аудандық кеңесінің қаруына кловер жапырағын қосумен және Говард жүзімдігімен және шарап зауытымен еске алынады. 1936 жылы Мельбурн университетінің ауыл шаруашылығы ғылымының түлегі Ивонн Эйткен, Мельбурн университетінің тағы бір түлегі Джим Харрисонмен бірге түрді зерттеуді қолға алды. Екі үлкен тәжірибелер, соның ішінде төрт жылдық егіс тәжірибелері арқылы олар гүлдену уақыты күн сәулесі мен температураның өзгеруіне байланысты реттелетінін анықтады.