Кіріспе

Солтүстік Дакота штатындағы көктемгі демалыс кезіндегі тәртіпсіздік АҚШ Ұлттық гвардиясы тарапынан таратылды.

1969 жылдың 9-11 мамырындағы Зип-Зап төңкерісі, Солтүстік Дакота штатының Зап қаласында бастапқыда көктемгі демалысқа арналған шара ретінде жоспарланған. Солтүстік Дакота мемлекеттік университетінің (NDSU) студенттік газеті «The Spectrum»-да жарияланған, кейіннен Associated Press агенттігі тарапынан таратылған мақаланың нәтижесінде 2000-3000-ға жуық адам штаттың батыс-орталық бөлігіндегі Мерсер округіне қарасты Зап қаласына, NDSU кампусынан шамалы қашықтықта жиналды. Бұл бастапқы жиынды кейде «Зап фестивалі» деп атайды. Қатысушылар көп мөлшерде алкоголь ішіп, қаланың ресурстарын тез жұмсады. Бұрынғы жағымды атмосфера нашарлап, Зап тұрғындары қонақтарды кетуге шақырды. Кейбіреулері орындады, бірақ көптегендері қалды. Оқиға толыққанды тәртіпсіздікке айналды. Ұлттық гвардия шақырылып, халық таратылды. «Zip to Zap» Солтүстік Дакота тарихында Ұлттық гвардия күшімен тоқтатылған алғашқы (және бүгінгі күнге дейін жалғыз) ресми тәртіпсіздік болып табылады.

Өмірбаян

Zip to Zap идеясы Фаргодағы Солтүстік Дакота мемлекеттік университетінің (NDSU) студенті Чак Строупқа тиесілі болды. Строуп Флорида штатының Форт-Лодердейл қаласындағы дәстүрлі көктемгі демалысқа қатыса алмайтын болды. Бұл туралы түрлі колледж газеттерінде және Associated Press агенттігі арқылы бүкіл елдегі газеттерде кеңінен жарияланды. 1969 жылы АҚШ-тағы колледжтерде студенттердің көпшілігі билікке қарсы шығып, Вьетнам соғысындағы АҚШ-тың әрекеттеріне және ядролық қарудың таралуына наразылық білдіргендіктен, жағдай хаостыққа ұшырады. Жергілікті және ұлттық БАҚ студенттер наразылығының күшеюін және одан туындаған зорлық-зомбылықты оқырмандар мен көрермендерді мәдени, нәсілдік және ұрпақтар аралық "азамат соғысы" болып жатыр деген ойға жетелеуі мүмкін болды. Зап тұрғындары бұл идеяны қуана қабылдады. Олар бұл арқылы жарнама жасап, ақша табуға мүмкіндік алды. Екі жергілікті бар сыраны көптеп жинады, ал жергілікті дәмханалар шараға дайындық күтіп "Запбургерлерді" сатуға кірісті. "Біз өзімізді картаға түсіруді жоспарладық", - деп еске алды 1969 жылы Зап қаласының мэрі Норман Фукс. Шараға байланысты жариялылық өте кең болды. Wham O компаниясы бұл мүмкіндікті пайдаланып, Zip Zap деп аталатын ойыншықты шығарды. Мэр Фукс тіпті сол ойыншықпен ойнап тұрған суреті де түсірілді. Zip to Zap ұйымдастырушылары, Зап үкіметі мен тұрғындары жариялылықтың қызына қалып, шараны ұйымдастыруға немесе жақсы көңіл күймен келген мыңдаған студентке қалай қарайтынына көп мән бермеді. Жариялылықтың артуы Zip to Zap шарасының қызығушылығын одан әрі арттырды. The Spectrum газеті Зап пен айналасындағы аймақтың картасын, сондай-ақ Заптың барлары мен кафелері және Найф өзені аңғарының көркем табиғаты туралы мақала жариялады. Мақаланың соңында болашақты болжағандай сөздер айтылды: "Осы шаралардан басқа, ұрыс-керіс, тәртіпсіздік, тұтқындаулар мен ойсыраулар да жоспарланып отыр. Осыны қалып қоюға батылыңыз бар ма?"