Жан Цзунчан – Қытайдың 20 ғасырлық әскери сардары, Шаньдунды билеген. Қанды қатыгездігімен, есімдігімен және шаңқау өмірімен танымал. 1932 ж. өлтірілді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
20 ғасырдағы қытайлық соғыс әміршісі
20th century Chinese warlord
Жан Цончан (қытай тілінде: 張宗昌; пиньинь: Zhāng Zōngchāng; сондай-ақ Чан Цун Чан деп латынша жазылған; 1881 – 3 қыркүйек 1932), әдептік аты Сяокунь, 1925 жылдан 1928 жылға дейін Шаньдунды басқарған қытайлық соғыс әміршісі. Фэнтянь тобының мүшесі болған Жан қатыгез және аяусыз мінез-құлқымен, ерекше тұлғасымен және салтанатты өмір салтымен танымал болды, бұл оған «Ит еті генералы» сияқты лақап аттарды сыйлады; Time журналы оны Қытайдың «ең төменгі соғыс әміршісі» деп атады. 1928 жылы Солтүстік жорығы кезінде Жанның әскерлері Ұлттық революциялық армиядан жеңілді, ол Жапонияға қашып кетті, ал 1932 жылы Шаньдунға оралғаннан кейін жас офицер оны өлтірді.
Zhang Zongchang (Chinese: 張宗昌; pinyin: Zhāng Zōngchāng; also romanized as Chang Tsung chang; 1881 – 3 September 1932), courtesy name Xiaokun, was a Chinese warlord who ruled Shandong from 1925 to 1928. A member of the Fengtian clique, Zhang was notorious for his brutal and ruthless behavior, eccentric personality, and extravagant lifestyle, which earned him nicknames such as the "Dogmeat General"; Time dubbed him China's "basest warlord". Zhang's troops were defeated by the National Revolutionary Army during the Northern Expedition in 1928, and he fled to Japan before returning to Shandong in 1932, where he was assassinated by a young officer.
Ерте өмір және мансап
Жан 1881 жылы Шандоң провинциясының Иу округінде (қазіргі Лайчжоу) дүниеге келді. Оның отбасы кедей болған. Жанның әкесі шаш қырқушы және кернейші болып жұмыс істеген, сондай-ақ ол алкогольге тәуелді болған. Анасы болса, екзорцист және "шебер" ретінде танымал болған. Әкесі мен анасы ақырында ажырасып кетті. Жан анасымен бірге тұрды, оның жаңа сүйіктісі болған. Жасөспірім кезінде Жанның отбасы Маньчжурияға көшіп кетті, онда ол Харбинде ұсақ-көлгі қылмыстармен айналысты. Ол қалтақшы, қақпашы және алтын іздеуші болып жұмыс істеді. Кейін ол Сібірде жұмыс істеп, орыс тілін үйренді. 1904-1905 жылдардағы орыс-жапон соғысы кезінде Жан Ресей императорлық армиясының көмекші құрамында қызмет етті. Соғыстан кейін ол қайтадан қылмысқа оралып, өз бандиттік тобын басқарды. 1911 жылғы Синхай төңкерісі кезінде оның іс-әрекеттері нақты белгілі емес, бірақ ол сол кезде "революциялық қашқын" тобын жетекшілік еткен деген ақпарат бар. Алғашқыда ол Цзянсу провинциясына барып, "Жасыл стандарт" армиясының құрамына қосылды. Ол қолбасшысы Чэн Дэчуанға соншалықты әсер етті ki, Чжанды өзінің ізбасары етіп тағайындады. Кейіннен Жан және оның полкі дивизия командирі Лэн Юциннің басшылығымен бандиттік топтармен күресті. 1913 жылы Екінші революция басталғанда Лэн революционерлердің жағына шығып, қаза тапты, нәтижесінде Жан дивизия командирі болды. Алайда, дивизияның революционерлермен байланысы генерал Фэн Гочжанды бүкіл бөлімді таратуға және Жанды тек символдық рөлге дейін төмендетуге мәжбүр етті. 1916 жылы Шанхайда революционер Чэнь Цимэйді өлтіріп, Фэнге адалдығын және сенімділігін дәлелдеді. Соңғысы Қытай Республикасының вице-президенті болған кезде, ол Жанды жеке күзетшілер бригадасының командирі етіп тағайындады. 1922 жылы Жан Маньчжурияға оралып, жауынгер Жан Цзолиньнің Фэнтайлық тобына қосылды. Ол жақсы әсер қалдырды, бір оқиға бойынша, Жан Цзолиньнің туған күнінде ол ерекше көзге түсті: басқа қонақтардан айырмашылығы, ол соғыс әміршісіне қымбат сыйлықтар сыйлады, ал Жан Цзончан оған екі бос себет жіберді және өзі келмеді. Жан Цзолинь сыйлықтың мағынасын түсінгенше таң қалды: Жан Цзончанның бос себеті ол соғыс әміршісі жүктеген кез келген жауапкершілікті мойындауға дайын екенін білдірді. Ол осыдан кейін әскерінде басшылық лауазымға тағайындалды, бірақ тек шайқаста өзін дәлелдегеннен кейін ғана Жан Цзончан жоғары офицермен жеке кездесті. Жан Цзончан бронепоездарды тиімді пайдалана білген, ең қабілетті қолбасшылардың бірі екенін көрсетті. Орыс тілін білуінің арқасында ол Ресей азамат соғысынан мыңдаған ақ орыс босқындарын жұмысқа алды; ол оларды мамандандырылған бөлімшелерге біріктірді, оның ішінде казак күзетшілерінің бөлімшесі және оның бронепоездарының экипаждары болды. Ол сондай-ақ әйелдерді әскери қызметке кең көлемде енгізген алғашқы қытайлық генералдардың бірі болды, оның ішінде толығымен ақ орыс әйелдерінен құралған медбикелер полкі де болды. Олар қытайлық әріптестерін оқытты, нәтижесінде Жанның жарақат алған әскерлеріне көмек көрсету тиімділігі артты, бұл моральдық жағдайды жақсартты және жауынгерлік қабілетін арттырды. Сондай-ақ, ол өзінің шағын әуе күшін құрды, оның құрамында кем дегенде бір Caudron C.59 бомбалаушысы болды.
Zhang was born in 1881 in Yi County (now Laizhou) in Shandong. His family was poor. Zhang's father worked as a head shaver and trumpeter, and was an alcoholic. His mother was an exorcist and "practicing witch". His parents eventually separated. Zhang stayed with his mother who had taken a new lover. In his teens, Zhang's family moved to Manchuria, where Zhang became involved in petty crime in Harbin. He successively worked as a pickpocket, bouncer, and prospector. At some point, he worked in Siberia, learning Russian. Zhang eventually became a bandit in the Chinese countryside, though he served as auxiliary for the Imperial Russian Army during the Russo Japanese War in 1904–1905. Following the conflict, he returned to crime and rose to lead his own bandit gang. His activities during the Xinhai Revolution of 1911 are unclear, though he reportedly led a group of "revolutionary desperados" at the time. At first, he ended up in Jiangsu, where he joined a Green Standard Army regiment. He impressed his commanding officer Cheng Dechuan so much that he appointed Zhang his successor. Afterwards, Zhang and his regiment operated under Division Commander Leng Yuqin, battling bandit groups. When the Second Revolution broke out in 1913, Leng sided with the revolutionaries and was killed, resulting in Zhang becoming the division's commander. However, the division's connection with the revolutionaries caused General Feng Guozhang to disband the entire unit, reducing Zhang to a merely symbolic role. He responded by murdering the revolutionary Chen Qimei in Shanghai in 1916, proving himself loyal and reliable to Feng. When the latter became Vice President of the Republic of China, he appointed Zhang the commander of his personal guard. Zhang returned to Manchuria in 1922, and joined the Fengtian clique of warlord Zhang Zuolin. He made a good impression, with one story being that he rose in popularity one year at Zhang Zuolin's birthday party: in contrast to other guests who showered the warlord with expensive gifts, Zhang Zongchang sent him two empty coolie baskets and failed to turn up himself. Zhang Zuolin was baffled until the purpose of the gift was ascertained: Zhang Zongchang's empty basket implied he was a man willing to shoulder whatever heavy responsibilities the warlord entrusted him with. He was subsequently rewarded with a command position in his army, though only after proving himself in battle did Zhang Zongchang visit his superior in person. Zhang Zongchang proved to be one of the more capable warlord generals, making effective use of armored trains. Aided by his knowledge of the Russian language, he recruited thousands of White Russian refugees from the Russian Civil War; he organized the men into specialized units, including a unit of Cossack bodyguards, and crews for his armored trains. He was also one of the first Chinese generals to incorporate women into the military on a large scale, including using a regiment of nurses consisting entirely of White Russian women. They trained their Chinese counterparts, resulting in greater efficiency in taking care of Zhang's wounded troops, a significant boost for morale and combat capability. He also organized his own small air force, including at least one Caudron C.59 bomber.
Шаньдунның билігі мен беделінің көтерілуі
1924 жылы екінші Жили-Фенцян соғысына қатысып, Фэн Юсянның сатқындығынан кейін Жили тобының қорғанысы шатаққа түскен соң, маңызды Ленгкогуан өтегін басып алды. Бұл Чжанның Фэнти тобындағы беделін арттырды. Кейіннен ол Шанхайды қарсыласушы күштер арасында бөлуге көмектесті. 1925 жылдың сәуір айында Шанхайды, содан кейін Нанкинды басып алды, екеуі де Чжан Цуолиннің Фэнти тобының даңқы үшін жасалды. Осыдан бастап Чжан Шанхайда жұмыс істеуге де, демалуға да белсенді болды. Ол көбінесе қалада Чжан Цуолиннің ұлы, генерал Чжан Сюэлянмен бірге көңіл көтеріп отыратын. Шанхай контрабандалық сауданың ірі орталығы болды, ал Фэнти экономикасы есірткіге тәуелді болып кетті. Чжан Шанхайдың қылмыстық топтарымен және есірткі саудасымен тығыз байланыста болды. 1925 жылы Чжан мен оның әскерлері Шанхайдан қуылды. Содан кейін ол Шаньдунның әскери губернаторы болып тағайындалды және 1928 жылдың мамырына дейін соғыс әміршісі ретінде билік жүргізді. Чжанның Шаньдунды басқаруы парақорлық пен басқарудағы нашарлықпен әйгілі болды. Ол салықтарды артық көтеріп, провинциялық валютаны құнсыздандырып басып шығарды және мемлекеттік мекемелерді қаржыландырудан айырды. 1927 жылға қарай провинциялық білім беру жүйесі құлап, жергілікті экономика қирады. Кез келген қарсылық қатыгездікпен жанып-жабылды; газет оның режимін сынағанда, Чжан дереу оның редакторын атып тастауға бұйырды. Шаруалар Қызыл найза қоғамына бірігіп, елде Чжанның билігіне қарсы көтерілді. Жақсы қаруланбаған болса да, бұл көтерілісшілер Чжан армиясының кіші бөлімдеріне елеулі қауіп төндірді. Сонымен қатар, Чжан Цзиньаньдағы штаб-пәтерін "ортағасырлық сарай" сияқты безендіріп, әсем кештер мен тойлар ұйымдастырды. Ол сондай-ақ суретшілерге, жазушыларға, әртістерге, қару-жарақ сатушыларға, есірткі саудагерлеріне, дипломаттарға және батыс журналистеріне демеушілік жасады. Ұлттық революциялық армия (ҰРА) Гоминьданға (ҚХР) адал Солтүстік жорығын бастағанда, Чжан Фэнти тобына берік адал болды және армиясы солтүстікке қарай ығыстырылғанға дейін Шанхайды қысқа мерзімге қайтарып алды. Шаньдунды басып алу қаупі туғанда, Чжан Франц Остер деген неміс техникасынан әуе күштерін күшейту үшін көбірек ұшақтар жасауды сұрады. Остер бір ұшақ жасады, бірақ оны Чжанның штаб-пәтеріне жеткізгенде, конструкциясының нашарлығына байланысты тік ұша алмағаны анықталды. 1928 жылы Бай Чунси бастаған ҰРА әскерлері Чжан Цзунчанның армиясын жеңіп, жойды, оның 50 000 әскерінің 20 000-ын тұтқынға алды және Чжанның өзі Ұлы Қытай қорғаны артына, Маньчжурияға қашып құтылды. Дегенмен, ол және армиясының қалдықтары Шаньдуннан көп олжамен солтүстікке қашып үлкерді. Оның қашқаннан кейін провинцияда хаос орнады. Шаньдунды жоғалтқаннан кейін және Фэнти көшбасшысы Чжан Цуолиннің қазасынан кейін де Чжан Цзунчан ҰРА-ға қарсы тұруды жалғастырғысы келді. Фэнтидің жаңа басшысы Чжан Сюэлян (өлтірілген Чжан Цуолиннің ұлы) ҚХР-мен келісімге келуге ниеттенгенде, Чжан және оның ізбасары Чу Юпу көтеріліс жасап, оны құлатуға тырысты. Алайда, ҰРА мен Чжан Сюэлян күштері Чжан Цзунчанның армиясын талқандады. Соңында, тіпті оның орыс жалдамалы әскерлері де оған сатқындық жасады.
In 1924, he took part in the Second Zhili–Fengtian War, capturing the crucial Lengkouguan Pass after the Zhili clique's defenses were thrown into chaos due to Feng Yuxiang's betrayal. This boosted Zhang's reputation within the Fengtian clique. He later helped partition Shanghai between the opposing forces. In April 1925 he conquered Shanghai proper and then seized Nanjing, both for the glory of Zhang Zuolin's Fengtian clique. From then on, Zhang was very active in Shanghai for both work and pleasure. He often caroused in the city with Zhang Zuolin's son, Gen. Zhang Xueliang. Shanghai was a key site in the smuggling trade, and the Fengtian economy became increasingly reliant on the drug. Zhang became closely connected to Shanghai's criminal gangs and the drug trade. Later in 1925, Zhang and his forces were ousted from Shanghai. He was subsequently appointed military governor of Shandong, which he ruled as warlord until May 1928. Zhang's rule of Shandong was notoriously poor, dominated by graft and mismanagement. He implemented excessive taxes, printed so much provincial currency that it became worthless, and starved public institutions of funds. By 1927, the provincial educational system had collapsed and the local economy was in tatters. Any opposition was brutally suppressed; when a newspaper criticized his regime, Zhang promptly ordered its editor shot. Peasants banded together as part of the Red Spear Society, revolting against Zhang's reign in the countryside. Although poorly armed, these insurgents proved to be a major threat to smaller units belonging to Zhang's army. At the same time, Zhang set up his headquarters in Jinan like a "medieval court" with lavish entertainment and grand feasts. He also acted as benefactor for artists, writers, entertainers, arms dealers, drug kingpins, diplomats, and Western journalists. When the National Revolutionary Army (NRA) loyal to the Kuomintang (KMT) launched the Northern Expedition, Zhang remained firmly loyal to the Fengtian clique, briefly retaking Shanghai before his army was driven north. As his position in Shandong was threatened to be overrun, Zhang requested a resident German technician named Franz Oster to build more aircraft for his air force to counter the advancing KMT. Oster constructed a plane, but when it was shipped to Zhang's headquarters, it was found to be so badly designed that it could not even get off the ground. In 1928, NRA troops led by Bai Chongxi defeated and destroyed Zhang Zongchang's army, capturing 20,000 of his 50,000 troops and almost capturing Zhang himself, who escaped beyond the Great Wall to Manchuria. Regardless, he and the remnants of his army were able to escape northward with much loot from Shandong. The province was left in chaos following his flight. Even after the loss of Shandong and the murder of Fengtian leader Zhang Zuolin, Zhang Zongchang wanted to resist the NRA. When the succeeding Fengtian commander Zhang Xueliang (son of the former murdered leader Zhang Zuolin) intended to make peace with the KMT, Zhang and his follower Chu Yupu revolted and attempted to overthrow him. However, the combined NRA Zhang Xueliang forces crushed Zhang Zongchang's army. In the end, even his Russian mercenaries betrayed him.
Шөгеділіктегі қызмет
Армиясы ыдырағанда, Чжан жапондық қорғауға Даляньға қашып келді, бірақ төмендеген мәртебесін қабылдауға құштар емес еді. Даляньда ол бұрынғы аумақтарын қайтару үшін бірнеше жоспар жасады. Жапонияның құпия қолдауымен, Чжан, оның көп жылдық ізбасары Чу Юпу және тағы бір соғыс әміршісі Хуан Фэн чи 1929 жылы Шандоңға оралып, сол кездегі Шығыс Шандоңның де-факто билеушісі Лю Женьянға қарсы ірі көтеріліс ұйымдастырды. Үш әмірші оларға адал болған ондаған мың демобилизацияланған әскерлерді жинап, бірнеше ай бойы Людің жақтастарымен шайқасты, соның салдарынан азаматтық халық арасында зор қираушылық пен көптеген қаза болды. Чжан Пекинде де жылдам басылған көтеріліс ұйымдастырды. Ақырында Шандоң көтерілісі жеңіліске ұшырады, бірақ Чжан Даляньға қашып құтыла алды. Бірақ бұл жолы Квантун жалға алынған аймағының жапон билігі Чжанға Даляньға қайта кіруге рұқсат бермеді. Сондықтан ол Жапониядағы Модзиге сапарлады. Кейін сол жылы ол анасымен бірге Жапонияның Беппу қаласында тыныш өмір сүрді, бірақ тақтан түскен император Пуйидің туысы, ханзада Сианкайды (憲開) "сәке айқасынан" атып өлтіргенінен кейін қайтадан назар орталығына ілікті. Чжанның сөзінше, ол қонақүй терезесінде тұрғанда қолындағы қару кездейсоқ оқ атқан, жас ханзаданы артына қарап атып, дереу өлтірген. Бірақ ханзаданың Чжанның көптеген әйелдерімен араласуы салдарынан өлтірілгені де мүмкін. Ол айыпталып, жапон сотында кінәлі деп танылды және 15 күн түрмеге жабу немесе 150 АҚШ доллары айыппұл төлеу арасынан таңдау жасауға мүмкіндік берілді. Ол айыппұл төлеуді таңдады.
As his army disintegrated, Zhang fled to Japanese protection in Dalian, though remained unwilling to accept his reduced status. From Dalian, he hatched several plots to regain his former territories. Possibly enjoying covert support by Japan, Zhang, his long time follower Chu Yupu and another warlord, Huang Feng chi, returned to Shandong in 1929 and launched a major rebellion against Liu Zhennian, the Nationalist aligned de facto ruler of eastern Shandong at the time. Gathering tens of thousands of demobilized soldiers who were still loyal to them, the three warlords fought for several months against Liu's followers, thereby causing great destruction and many casualties among the civilian population. Zhang also instigated a parallel revolt in Beijing that was quickly suppressed. In the end, the Shandong rebellion was defeated, but Zhang managed to escape back to Dalian. This time, the Japanese authorities of the Kwantung Leased Territory did not allow Zhang to reenter Dalian. As a result, he travelled to Moji in Japan instead. Later that year, he was living quietly in Beppu, Japan, with his mother, though he was thrown into the spotlight again when he "accidentally" shot Prince Xiankai (憲開), a cousin of the deposed emperor Puyi. According to Zhang the gun he was holding while standing at his hotel window happened to go off and shoot the young prince in the back, killing him instantly, though it was more likely he killed the playboy prince for dallying with one of Zhang's many concubines. He was charged, found guilty by a Japanese court and given the choice between 15 days' imprisonment or a $150 (US) fine. He chose the fine.
Құрлық
Мукден оқиғасынан кейін жапон үкіметі Чжанның Қытайға оралуын ұйымдастырды, ол Бейян армиясының қалдықтарын жалдау үшін байланыстарын пайдаланатыны туралы келісімге келді. Бірақ, келген соң Чжан Маньчжурияны жапон басқыншылығына қарсы қытайлық қарсылыққа көмектесу ниетін білдірді және Шандоңның жаңа әскери губернаторы Хан Фуджумен кездесті. 1932 жылдың 3 қыркүйегінде Чжан Цзиньаньдағы ескі әріптестерімен, соның ішінде Ханның үйінде Ши Юсан ұйымдастырған банкетте болды. Ол Шидің пистолетіне ризашылық білдіргеннен кейін, оған пистолетін сыйға берді. Пекинге сапар үшін шамамен сағат 6-да қалалық теміржол станциясына оралғанда, Чжанды Чжэн Цзичэн өлімге ұшыратты. Чжэн Цзичэн – 1928 жылдың 6 қарашасында Лонгхай теміржолының бір бөлігіндегі жеңіліс шайқасында Чжан ұстап, атып тастаған әскери тәлімгер Фэн Юйсянның «Бес батыр генералынан» бірі болған Чжэн Цзишеннің немересі. Чжанның соңғы сөздері «Жаман!» болды. Чжэн билік органдарына бейбіт түрде берілді, жеті ай түрмеде отырды, содан кейін 1933 жылы Гоминьдан үкіметі оған кешірім жасап, толық түрде босатып жіберді. Кейіннен «ұлын өлтіру» Ханның Шидің көмегімен Чжанды жою жоспарының бөлігі болуы мүмкін деген болжамдар айтылды, Ши Чжанды өзін қорғау құралын беруге көндіріп, оны қорғанудан айырған болуы мүмкін, себебі Чжан оның саяси қарсыласы болуы мүмкін еді, сонымен қатар Хан әскери тәлімгерлер дәуірінде Чжэн Цзишеннің жақын досы болған.
After the Mukden Incident, the Japanese government arranged Zhang's return to China in agreement that he would use his connections to recruit remnants of the Beiyang Army for them. Instead, upon arrival, Zhang declared his intention to assist the Chinese resistance against the Japanese invasion of Manchuria, meeting with the new military governor of Shandong, Han Fuju. On 3 September 1932, Zhang visited some old comrades in Jinan, including a banquet hosted by Shi Yousan at Han's residence, where he gifted his pistol to Shi after he repeatedly complimented it. When he returned to the city's railway station to travel to Beijing at around 6 p. m., Zhang was fatally shot by %E9%83%91%E7%BB%A7%E6%88%90. Zheng Jicheng was the nephew of Zheng Jinsheng, an officer of warlord Feng Yuxiang's "Five Tiger Generals", whom Zhang had captured and executed on 6 November 1928, during a losing battle on a stretch of the Longhai railway. Zhang's last words were reportedly "No good!" Zheng, after peacefully surrendering to the authorities, was kept imprisoned for seven months before being granted clemency and receiving a full pardon by the Kuomintang government in 1933. Contemporary claims were made that the "filial murder" might have been part of a plan set up by Han to remove Zhang with assistance from Shi, who might have aimed to leave Zhang defenseless by flattering him into handing over his means of self protection, as a potential political rival, combined with the fact that Han was a personal friend of Zheng Jinsheng during the Warlord Era.
Мұра
Жанг Пекиннің жанындағы Батыс төбелеріне жерленді. Оның қосылу рәсіміне туыстары, бұрынғы қызметкерлері, қалың көпшілік және "көруге қызығушылар" келді; қосылу процесі 3 шақырымға созылды. Ол қайтыс болғаннан кейін, Лианг Зуою есімді дүкенші Чжанның денесінен Нанкин үкіметіне тиесілі 30 миллион долларлық чек тапқанын мәлімдеді. Қаржы министрі Т. В. Сунг Лиангқа бірінші класс пойыз билеті берді, ол чекпен Нанкиндегі мемлекеттік қазынаға жеке оралып қайтты. Бірақ Лианг санды "дұрыс оқымаған", себебі чек құны тек 300 000 доллар болатын. Осы оқиға үшін үкімет баспасөз тарапынан қынжылға ұшырады, ал дүкенші үлкен пайда тапты, себебі ол бірінші класс билетін үшінші классқа ауыстырып, қалған ақшаны өзіне алды. Оның көп байлығы туралы қауесет тарағандықтан, Жангтың қабіріне бірнеше рет қарақшылар шабуыл жасап, тонады. Оны Мәдени революция кезінде де Қызыл гвардияшылар ашты, бірақ коммунистер тек бір тақташа ғана тапты. Қазіргі Қытайда Жанг көбінесе өз дәуірінің зорлық-зомбылықтың шектен шығуының символы болған "жауыз әмірші" ретінде еске алынады.
Zhang was buried in the Western Hills near Beijing. His funeral attracted family members, ex retainers, paid mourners, and "the curious"; the funeral procession stretched for 2 mile (3 km). After his death, a shop clerk named Liang Zuoyou claimed to have found a $30 million check belonging to the Nanjing government on Zhang's body. Finance Minister T. V. Soong provided Liang with a first class train ticket to personally return the check to the state treasury in Nanjing. However, Liang had "misread" the number, as the check was only worth $300,000. The government was ridiculed by the press for the event, while the clerk greatly profited, as he had exchanged the first class ticket for a third class one and pocketed the difference. As a result of rumors of his great wealth, Zhang's tomb was repeatedly targeted and raided by grave robbers. It was also opened by Red Guards during the Cultural Revolution, but the communists found only a single tablet. In modern China, Zhang is still mainly remembered as a "wicked warlord" representing the violent excesses of his era.
Қасиет және қоғамның имиджі
Жан Цзончан – Қытайдың ең танымал және әйгілі әскери сардарларының бірі. Оның өміріне қатысты шындықты аңыз-ертегілер мен жаладан ажырату қиын. Еңілігімен және дене күшімен көзге түскендіктен, оны құрбандары қатыгез деп санап, жек көретін. Зерттеушілер Мэтью Портвуд пен Джон Даннның мәлімдемесінше, оның қарсыластары оны "жамандық пен ашкөздіктің символы" ретінде бейнелеген. Тарихшы Артур Уолдрон сол замандағы барлық сардарлардың ішінде Чжанды "ең көп жек көрілетін" деп атаған. Оның қарсыластары оның әскери жорықтарында "ақылсыз қатыгездік" көрсеткенін, "пиылдай денелі, шошқадай ақыл-ойы бар, жолбарыс мінезді" болғанын айтады. Жазушы Лин Ютанг Чжанды "қазіргі Қытайдың ең жарқын, аңызға толы, ортағасырлық және өкінішсіз билеушісі" деп сипаттаған. "Тайм" журналы оны "жаман аты бар, қатыгез, ашкөз" және көп әйелді деп жазған. Жартылай сауатты болғанымен, Чжан Цзончан поэзия жазумен де танымал болды, алайда оның туындылары ("Басбастар туралы өлең", "Дамин көлі", "Пенглай павильонына саяхат" және "Жаңбыр тілеу") көбінесе нашар деп есептеледі. Білімі туралы сұраққа ол "Жасыл ормандағы колледжге" (яғни қарақшылыққа) оқығанын айтуға ұнайтын. Діни сенімі нашар болғанымен, Чжанға даосты болжамшы Тонг Хуагудың ықпалы зор болды. Ол сардарды өзінің күшіне көндіргенін, соның нәтижесінде пойыз апатқа ұшырады деген әңгіме тарады. Аңыз бойынша, болжамшы шаруаларды паралап, рельстерді бүлдірген. 1927 жылдың жазында Шаньдунды қатты ашаршылық қамтыды, Чжан Цзончан жаңбыр тілеу үшін Аждаһа патшасының ғибадатханасына барды. Жағдай жақсарған жоқ, ол қайтадан ғибадатханаға оралды. Ашуға беріліп, ол Аждаһа патшасының мүсінін бірнеше рет тепті және артиллерияға бірнеше сағат бойы көкке оқ атуға бұйрық берді. Дамин көлінде өзіне арнап, үлкен қола мүсіні бар ғибадатхана салуды жоспарлады. Алайда, Чжан Шаньдунды тастап кеткенге дейін жоба аяқталмады. Ол ең қатыгез және бейсақты сардарлардың бірі ретінде танымал болғанымен, сонымен қатар ең ерекше тұлғалардың бірі де болды. Генерал Ву Пэйфудың әскерін жеңіп, оның күштерін дезертирлікке мәжбүрлегеннен кейін, ол дезертирлерге бұрынғы шендерін сақтап қалуға рұхсат берді. Содан кейін ол өз офицерлерін жоғарылатты, бірақ олардың атау белгілері үшін алтын мен күміс жұлдыздар жасауға жеткілікті металл болмағандықтан, жұлдыздарды темекі пакеттеріндегі алтын және күміс қағаздан жасауға бұйырды. Салтанатты шара кезінде офицерлер рәсім аяқталмас бұрын олардың белгілері жыртылғанына таң қалды. Ол әдетте жорықтарында көлігінің үстіне қойылған табытпен саяхаттады, бұл сол кездегі адамның шайқаста өлуге дайын екенін білдіретін әдетті тәсіл болды. Кейде Чжан саяхат кезінде табытта отырып, сигара тартатын, ол үлкен кубалық сигараларды көп тұтынуымен танымал болды. Чжан жеңілген жағдайда табутта үйіне оралатынын жариялады. Бір жорықта әскері кері шегінгенде, ол сөзіне адалдығын көрсетіп, табытта отырып, көшеде шулаған халыққа қош қол бұлғады. Ол өзінің қарт анасын әрдайым өзімен бірге алып жүргені де жұртшылықтың қызығушылығын тудырды. Тіпті жорықтарға шыққанда да ол оны қасында ұстап, әскерімен бірге жүретін жақсы жабдықталған вагонмен қамтамасыз етті. Сондай-ақ, ол ұлына басшылық ету үшін мыңдаған жасөспірім сарбаздардан жақсы қаруланған әскер құрды.
Zhang Zongchang was one of the most infamous and well known Chinese warlords, and is difficult to differentiate truth from slander and legends in regards to his life. Being of impressive height and physically strong, he was often regarded as a brute and loathed by his victims. According to researchers Matthew R. Portwood and John P. Dunn, his opponents portrayed him as "a poster boy for evil and avarice". Historian Arthur Waldron stated that of all warlords of the time, Zhang is "perhaps the one most generally held in contempt". His opponents stated that his behaviour was "mindlessly brutal" during his military campaigns and that he had "the physique of an elephant, the brain of a pig and the temperament of a tiger". Writer Lin Yutang called Zhang "the most colorful, legendary, medieval, and unashamed ruler of modern China". Time magazine called him "notorious, cruel, rapacious". and polygamist. Although only semi literate, Zhang Zongchang was also known for writing poetry, though his works (such as the "Poem about bastards", the "Daming Lake poem", "Visiting Penglai Pavilion" and "Pray for Rain") are generally considered to be quite bad. When asked about where he got his education, Zhang liked to say that he went to the " 'College of the Green Forest' (that is, banditry)". Though not very pious, Zhang was strongly influenced by a Daoist diviner, Tong Huagu, who had allegedly convinced the warlord of his powers by successfully prophesying that a train would derail. It was rumoured that the diviner had ensured this outcome by bribing some peasants to sabotage the tracks. In summer 1927, a famine struck Shandong particularly hard, and Zhang Zongchang was reported to have gone into a temple of the Dragon King to pray for rain. When this failed to improve the situation, Zhang returned to the temple. In his fury, he slapped the Dragon King's statue several times, and ordered his artillery to shoot into the sky for several hours. He also intended to build a shrine devoted to himself, including a large bronze statue, at Daming Lake. The project was not finished before Zhang's flight from Shandong. While having a reputation as one of the most brutal and ruthless warlords, he was also one of the most colourful. After defeating the army of general Wu Peifu by making his enemy's forces defect, he rewarded the defectors by allowing them to keep their original ranks. He then promoted his own officers, but since there was not enough metal to make the gold and silver stars for their rank insignia, he ordered the stars to be made from the gold and silver paper foil in cigarette packages. During the mass promotion ceremony, the officers were surprised to find their insignia already torn even before the ceremony had ended. He usually travelled with a coffin planted atop a car during his campaigns; this was a typical way at the time to signify one's willingness to die in combat. At times, Zhang would sit in the coffin during his travels and smoke a cigar; he was famous for his consumption of large Cuban cigars. Zhang publicly announced that he would come home in his coffin if he was defeated in battle. When his troops were forced back during one campaign he was true to his word—he was paraded through the streets, sitting in his coffin and waving to the cheering crowd. It was also a matter of public amusement that he kept his aged mother with him at all times. Even on campaign he often kept her close, providing her with a well appointed railway car to accompany his army. He also raised a well armed army of thousands of teenage soldiers for his son to command.