Жюль Патенотр де Нуайер: Француз дипломатының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Француз дипломаты Жюль Патенотр дес Нойерс (1845 жылдың 20 сәуірі – 1925 жылдың 26 желтоқсаны) – француз дипломаты.

Өмір

Патенотр Баяда (Марна) қаласында дүниеге келген. École Normale Supérieure-де білім алған ол, 1871 жылы дипломатиялық қызметке кірмес бұрын бірнеше жыл Алжир лицейінде сабақ берді. 1873-1876 жылдары Солтүстік Парсыда қызмет атқарды. 1880 жылы Стокгольмде (Швеция) толық өкілетті министр болды. 1883 жылдың қыркүйегінде Қытайға француз министрі болып тағайындалды және 1884 жылы ең маңызды миссиясын орындады – Вьетнамның Аннам протекторатындағы француз үстемдігін реттеу үшін жіберілді. 1883 жылдың 25 тамызындағы Харманд шарты француз парламентімен бекітілмеді және қытай үкіметін ашуландырды. Патенотр 1884 жылдың сәуір айының соңында Аннам королінің қол қоюы үшін Орсей департаменті дайындаған шарттың өңделген нұсқасымен Марсельден аттанды. Мамыр айының соңында ол Кап-Сен-Жак маңындағы әскери кемеге көшіп, қытай-француз соғысының аяқталғаны және 11 мамырдағы Тяньцзинь келісімі туралы хабардар болды, сондай-ақ Парижден қосымша нұсқаулар алды. Ол 26 мамырда Хайфонға, 30 мамырда Хуэге келді және регент Нгуен Ван Туонгпен келіссөздер бастады. 1884 жылдың 6 маусымында Гья Лонгқа берілген, Аннамның вассалдық статусының символы болған императорлық қытай мөрі балқытылып, Патенотр шартына қол қойылды. Содан кейін ол Шанхайға келді, 1 шілдеде қытай әскерлерін Тонкиннен шығару мәселесін Қытаймен шешуге кірісті. Келіссөздер сәтсіз аяқталып, француз адмиралы Себастьен Леспе 1884 жылдың тамызында Қытайға қарсы әрекеттерді қайта бастады. Келесі жылы Патенотр Ли Хунчжанмен Тяньцзинде бейбітшілік шартына қол қойды, ол Аннам мен Тонкиндегі француз протекторатын мойындады және екі тарап та болашақта өз шекараларында қалуға келісті. Мароккода (1888-1891) толық өкілетті министр болғаннан кейін, Патенотр Вашингтонға жіберілді, онда 1893 жылы елші дәрежесіне көтерілді. 1897-1902 жылдары Мадридте елші қызметін атқарды. 1902 жылы Құрметті Легион орденінің үлкен офицері болып тағайындалды.

Patenôtre was born in Baye (Marne). Educated at the École Normale Supérieure, he taught for some years in the Algiers lycée before he joined the diplomatic service in 1871. He took service from 1873 to 1876 in the North of Persia. In 1880, he was minister plenipotentiary in Stockholm, Sweden. In September 1883 he was named French minister to China and could conduct his most important mission in 1884, when he was sent as to regularize the French dominion in the Vietnamese protectorate state of Annam. The Harmand Treaty of 25 August 1883 had not been ratified by the French parliament and had upset the Chinese government. Patenôtre left Marseille at the end of April 1884 with a modified version of the treaty drafted by the Quai d'Orsay for signature by the king of Annam. At the end of May, he moved to a military vessel near Cap Saint Jacques, learnt about the end of the Sino French war and the Tientsin Accord of 11 May and received additional instructions from Paris. He arrived in Hải Phòng on 26 May and in Huế on 30 May, and started discussions with Nguyễn Văn Tường, the Regent. On 6 June 1884, the imperial Chinese seal a symbol of the vassal status of Annam which had been given to Gia Long was melted and the Patenôtre Treaty was signed. He then proceeded to Shanghai where he arrived on 1 July to settle with China the difficulties which had arisen over the evacuation of the Chinese troops from Tongking. The negotiation failed, and the French admiral Sébastien Lespès resumed hostilities against China in August 1884. The next year Patenôtre signed with Li Hongzhang a treaty of peace at Tientsin, by which the French protectorate in Annam and Tongking was recognized, and both parties agreed to remain within their own borders in the future. After serving as minister plenipotentiary in Morocco (1888–1891), Patenôtre was sent to Washington, D. C., where he was raised to the rank of ambassador in 1893. He was ambassador at Madrid from 1897 to 1902. He was appointed a Grand Officer of the Order of Legion d'Honneur in 1902.

Отбасы

Жюль Патенотре дес Нойерс Элеонора Элверсонға үйленді, ол Джеймс Элверсон кішінің (– 1929) қарындасы және баспагер Джеймс Элверсон ағаның (1838 – 1911) әйелі Салли Дуваллдан туған қызы болды (үшеуі де «The Philadelphia Inquirer» газетінің иелері). Олардың бір қызы болды:
Ивонна Патенотр, Бонифаций, Кастеллан маркизіне (1896–1946) үйленді, ол Бони де Кастеллан мен Анна Гоулдтың ұлы және балалары болды.