Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытай генерал және мемлекет қайраткері (1841–1903)
Chinese general and statesman (1841–1903)
Тан Цзиньсон (1841–1903) – қытай генерал және мемлекет қайраткері. Ол Қытай-Француз соғысында (1884 жылдың тамызынан 1885 жылдың сәуіріне дейін) Юньнань армиясына қолбасшылық етті және Тонкиндегі (Солтүстік Вьетнам) Цинь әулетінің әскери күш-жігеріне маңызды үлес қосты, қара тулылардың басшысы Лю Юнфуды қытай басшылығына бағынуға көндірді. Оның ақылды, бірақ нәтижесіз Тюен-Квангты қоршауын (1884 жылдың қарашасы – 1885 жылдың наурызы) басқаруы кеңінен мақтауға ие болды. Кейіннен ол Қытайдың Тайвань провинциясының губернаторы болды. Бірінші Қытай-Жапон соғысының (1894–1895) соңында Қытай Тайваньды Жапонияға өткізгеннен кейін, ол қысқа ғұмырлы Формоза Республикасының президенті болды.
Tang Jingsong (; 1841–1903) was a Chinese general and statesman. He commanded the Yunnan Army in the Sino French War (August 1884–April 1885), and made an important contribution to Qing dynasty China's military effort in Tonkin (northern Vietnam) by persuading the Black Flag leader Liu Yongfu to serve under Chinese command. His intelligent, though ultimately unsuccessful, direction of the Siege of Tuyên Quang (November 1884–March 1885) was widely praised. He later became governor of the Chinese province of Taiwan. Following China's cession of Taiwan to Japan at the end of the First Sino Japanese War (1894–1895) he became president of the short lived Republic of Formosa.
Формоза Республикасы
1894 жылы Тан Шао Юлианды (邵友濂) Тайвань губернаторы ретінде алмастырды. Бірінші Қытай-Жапон соғысы (1894–95) басталғанда ол ескі досы Лю Ёнфуны Тайваньдың оңтүстігіндегі Цин әскерлеріне басшылық етуге шақырды. Қытайдың Бірінші Қытай-Жапон соғысында жеңіліске ұшырағаннан кейін Тайвань 1895 жылғы сәуірде Шимоносеки шарты бойынша Жапонияға өткізілді. Тайваньдағы бірқатар қытай шенеуніктері жапондарға қарсы тұруға шешім қабылдады және Тайваньды тәуелсіз Формоза Республикасы деп жариялады. Тан 1895 жылғы 25 мамырда республика президенті болып тағайындалды. Республика жапондардың Тайваньға басып кіруі мен оны жаулап алуына кеткен уақыттан аспады. Жапондар 1895 жылғы 29 мамырда Тайваньның солтүстігін басып алып, 3 маусымда Килунгте қытай әскерлерін жеңді. Килунгтегі жеңіліс туралы жаңалық Тайбэйге 4 маусымда жеткенде, республика жетекшілері дереу қашып кетті. 4 маусым күні түні Тан Цзиньсонг Тамсуиге қашып, 6 маусым күні кешке "Артур" пароходымен материкке бет бұрды. Оның кешігуі Тамсуидегі тәртіпсіздік салдарынан бір күнге созылды. Тан қашқаннан кейін республикалық күштер Лю Ёнфу басшылығымен Тайваньда жапондарға қарсы күресін жалғастырды. Дегенмен, республикалық күштер жапондармен теңесе алмады, республика 1895 жылғы 21 қазанда Тайнань жапондар тарапынан басып алынғаннан кейін құлады. Тан сияқты Лю Ёнфу да әскерін тастап, тұтқынға түспеу үшін материкке қашып кетті.
Tang succeeded Shao Youlian (邵友濂) as governor of Taiwan in 1894. Upon the outbreak of the First Sino Japanese War (1894–95) he invited his old friend Liu Yongfu to assume command of Qing forces in southern Taiwan. Following China's defeat in the First Sino Japanese War, Taiwan was ceded to Japan in April 1895 under the Treaty of Shimonoseki. A number of Chinese officials in Taiwan decided to resist the Japanese, and proclaimed Taiwan an independent Republic of Formosa. Tang was inaugurated as the republic's president on May 25, 1895. The republic lasted no longer than the time it took the Japanese to invade and occupy Taiwan. The Japanese invaded northern Taiwan on May 29, 1895 and defeated Chinese forces at Keelung on 3 June. When the news of the defeat at Keelung reached Taipei on 4 June, the republican leaders promptly abandoned ship. During the night of 4 June Tang Jingsong fled to Tamsui, and from there sailed for the mainland on the evening of 6 June aboard the steamship Arthur. His departure was delayed for a day because of disorder in Tamsui. After Tang's flight, the republican forces continued to resist the Japanese in Taiwan under the leadership of Liu Yongfu. The republican forces were no match for the Japanese, however, and the republic eventually collapsed with the Japanese occupation of Tainan on 21 October 1895. Like Tang, Liu Yongfu also abandoned his soldiers and fled to the mainland to escape capture.
Өлім
Тан 1903 жылы Гуйлиньдегі үйінде 63 жасында қайтыс болды.
Tang died in 1903 at his home in Guilin, at the age of 63.