Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дәнді қабықтылар отбасы
Family of crustaceans
Кит құсы – Cyamidae отбасының бірқатар шаян тәрізділерге жататын жәндік. Атауына қарамастан, ол нағыз құс емес (құстар), ал көбінесе жағалау суларында кездесетін қаңқалы шаянмен туыс. Кит құсы – теңіз сүтқоректілерінің (Cetacea отряды) тері зақымдануларында, жыныс мүшелерінің бүктемелерінде, мұрын тесіктерінде және көздерінде кездесетін сыртқы паразиттер. Бұлар киттер ғана емес, дельфиндер мен порпоизалар да бар.
A whale louse is a crustacean of the family Cyamidae. Despite the name, it is not a true louse (which are insects), but rather is related to the skeleton shrimp, most species of which are found in shallower waters. Whale lice are external parasites, found in skin lesions, genital folds, nostrils and eyes of marine mammals of the order Cetacea. These include not only whales but also dolphins and porpoises.
Сыртқы келбеті
Кит құйрығының денесі ерекше жазық және артқы жағына қарай айтарлықтай кішірейеді. Оның аяқтары, әсіресе артқы үш жұп аяқтары, икемді тырнақтарға айналған, олардың көмегімен ол иесіне жабысады. Оның ұзындығы түрлеріне қарай өзгереді.
The body of a whale louse is distinctly flat and considerably reduced at the rear. Its legs, especially the back three pairs of legs, have developed into claw like protuberances with which it clings to its host. Its length ranges from depending on the species.
Өмірлік цикл
Киттің түкпіршіктерінің көпшілігі бір ғана кит түрімен байланысты. Олар даму барысында өз қожайындарымен бірге қалады және еркін жүзу кезеңін бастан өткізбейді. Тісті киттерге қарағанда, мұртты киттерде (балық құйрықты киттерде) белгілі бір кит түрі мен кит түкпіршігі арасындағы байланыс анық байқалады, бірақ киттің әр түріне дерлік өзіне тән түкпіршік түрі тән. Сперматозоидты киттерде паразиттердің байланысы жынысқа қарай ерекшеленеді. Cyamus catodontis түкпіршігі тек ата киттердің терісінде ғана тіршілік етеді, ал Neocyamus physeteris тек аналық киттерде және бұзауларда кездеседі. Киттің түкпіршіктері қожайынның денесіне су ағындарынан қорғалған жерлерге жабысады, сондықтан оларды табиғи дене тесіктерінде және жараларда кездестіруге болады; мұртты киттерде олар негізінен басында және қабыршақты жиырыңқыларында (ventral pleats) кездеседі. Бір китте 7500-ге жуық түкпіршік тіршілік етеді. Кейбір кит түкпіршіктерінің түрлері үшін кит қарапайымдылары (whale barnacles) маңызды рөл атқарады. Оң китте паразиттер негізінен қалың тері бөліктерінде (callosities - киттердің басындағы тері сынықтары сияқты көтерілген бөліктерде) тіршілік етеді. Ақ түсті түкпіршіктердің жиынтығы киттің қара терісімен сәйкес келеді және олардың ерекше пішіндері зерттеушілерге жеке киттерді анықтауға көмектеседі. Түкпіршіктер негізінен қожайынның денесіне жабысқан балдырларды жейді. Олар көбінесе қожайынның қабыршақтанған терісімен және жаралармен немесе ашық жаралармен қоректенеді. Олар теріге аз ғана зақым келтіреді, бірақ бұл ауыр науқасқа әкелмейді. Кит түкпіршігінің дамуы киттердің өмір салтымен тығыз байланысты. Әртүрлі түкпіршік түрлерінің таралуы киттердің қоныс аудару жолдарына байланысты.
Most species of whale louse are associated with a single species of whale. They remain with their host throughout their development and do not experience a free swimming phase. Although the relationship between a specific species of whale louse and a specific species of whale is more pronounced with baleen whales than with toothed whales, almost every species of whale has a louse species that is unique to it. With the sperm whale, the parasitic relationship is sex specific. The whale louse Cyamus catodontis lives exclusively on the skin of the male, while Neocyamus physeteris is found only on females and calves. Whale lice attach themselves to the host body in places that protect them from water currents, so they can be found in natural body openings and in wounds; with baleen whales they are found primarily on the head and in the ventral pleats. Around 7,500 whale lice live on a single whale. With some species of whale louse, whale barnacle infestations play an important role. On the right whale, the parasites live mainly on callosities (raised callus like patches of skin on the whales' heads). The clusters of white lice contrast with the dark skin of the whale, and help researchers identify individual whales because of the lice clusters' unique shapes. The lice predominantly eat algae that settle on the host's body. They usually feed off the flaking skin of the host and frequent wounds or open areas. They cause minor skin damage, but this does not lead to significant illness. The development of the whale louse is closely connected with the life pattern of whales. The distribution of various louse species reflects migratory patterns.