Кіріспе

USS Wasmuth (DD 338/DMS 15) - Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен «Клемсон» классы эсминец.

Есімдес

Генри Уасмут 1840 жылы шамамен Германияда дүниеге келген. Ол 1861 жылдың 11 маусымында АҚШ Теңіз жаяу әскеріне қатарына қосылды. Ақырында "Поухатан" дөңгелекті кемесінің теңізшілер бөліміне бекітілген Уасмут 1865 жылдың 15 қаңтарында Солтүстік Каролина штатындағы Фишер бекінісіне шабуылға қатысты. Шайқас барысында, прапорщик Робли Данглисон Эванс Конфедерация мергенінің оғынан жараланды. Қатардағы Уасмут ауыр жараланған жас офицерді көтеріп, оны жағажайдағы шұңқырға – салыстырмалы түрде қауіпті жерге жеткізді. Уасмут Эванспен бірге қалды, оның жасыруға шақыруын елемеді, сонда мергеннің оғы Уасмуттың мойнын тесіп, мойын тамырларын қиып тастады. Бірнеше минуттан кейін Уасмут толқындардың жиегіне құлап, көз жұмды. Эванс кейін былай деп жазды: "Ол өзінің формасына лайық болған".

Тарих

Васмут был заложен 12 августа 1919 года на Морской верфи острова Маре, Вальехо, Калифорния, и получил обозначение DD 338 17 июля 1920 года. Спонсором эсминца стала мисс Гертруда Э. Беннет, падчерица подполковника Р. Х. Дэвиса, морской пехоты США, офицера, несущего службу на острове Маре. "Васмут" был введен в эксплуатацию 16 декабря 1921 года. "Васмут" проходил оснащение на острове Маре до 27 февраля 1922 года, когда отплыл в Ричмонд, Калифорния, для начала ходовых испытаний. Действуя у Саусалито и острова Маре, новый эсминец завершил испытания 14 марта, в тот же день вернувшись на верфь строителя для послеходовых ремонтов. 1 мая он отплыл в Сан-Франциско, Калифорния, и калибровал свой гидроакустический аппарат в этом порту до 4-го числа, когда перешел в Сан-Педро. Затем "Васмут" провел следующий месяц, участвуя в торпедных учениях с линкорами, что было прервано 7 мая отправкой в Сан-Диего. Вернувшись в этот порт из Сан-Педро 8 июня, он вскоре начал подготовку к выведению из состава флота. "Васмут" был выведен из эксплуатации в Сан-Диего 26 июля 1922 года и оставался в резерве почти восемь лет в 1920-х годах, когда договорные ограничения и сокращение операционных фондов уменьшили активные морские силы флота. Введен в эксплуатацию повторно 11 марта 1930 года под командованием коммандера Инграма С. Соуэлла, "Васмут" служил эсминцем в течение следующего десятилетия, участвуя в интенсивных тактических учениях и маневрах, разнообразив эту рутину техническим обслуживанием и обучением. Он также действовал с 2-м эсминным флотом Сил боевого флота от западного побережья до Карибского моря. Лишь в течение короткого периода, осенью 1934 года, "Васмут" не был полностью активен, будучи назначенным в 10-ю резервную эскадрилью. С постройкой новых, более вооруженных и дальнобойных эсминцев потребность в старых "флюш-декерах" в их первоначальной роли эсминца уменьшилась. Хотя, конечно, многие из этих кораблей, санкционированных Первой мировой войной, находились в резерве на обоих побережьях, флот расширялся по мере развития 1930-х годов и, ввиду зловещих событий в Европе и на Дальнем Востоке, расширял свои операционные горизонты. Нужны были корабли, ориентированные на авиацию и минную войну – корабли снабжения гидросамолетами и быстроходные тральщики и миноносцы. Соответственно, некоторые из старых "флюш-декеров" были переоборудованы для других ролей. "Васмут", являвшийся частью флота в водах Гавайских островов с момента постоянного базирования кораблей там в апреле 1940 года, был одним из кораблей класса "Клемсон", выбранных для переоборудования в высокоскоростные тральщики класса "Чендлер". "Васмут", переклассифицированный как DMS 15 19 ноября 1940 года, прошел метаморфозу на Морской верфи Перл-Харбор. Сохранив свою полную четырехствольную главную артиллерию и зенитную артиллерию из пулеметов калибра .50, а также рельсы для глубинных бомб, корабль потерял свою торпедную способность, когда тральное оборудование заменило его дюжину торпедных аппаратов. По завершении этого переоборудования на Морской верфи Перл-Харбор 5 апреля 1941 года "Васмут" отплыл к острову Пальмира и действовал там до 19 апреля, когда он взял курс на возвращение в Перл-Харбор. Высокоскоростной тральщик впоследствии оставался в водах Гавайских островов до 10 июня, когда он отплыл к западному побережью Соединенных Штатов. Вернувшись на Гавайи в начале июля, "Васмут" действовал из Перл-Харбора в течение осени 1941 года, по мере нарастания напряженности на Дальнем Востоке. В это время он выполнял местные патрульные и тральные учения, поскольку флот поддерживал интенсивный график обучения.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылдың 7 желтоқсанында сағат 08:00-ден сәл бұрын алты жапондық авианосецтен шыққан ұшақтар Перл-Харбордағы флот бөлімшелеріне күтпеген шабуыл жасады. «Уасмут» (сол жексенбіде портта болған кемелердің бірі) Пёрл-Харбордың Ортаңғы шығанағының аузында және Пёрл-Ситидің жанында, D 7 және D 7S буйларында, 4-ші миналық дивизияның (MineDiv) үш бауырлас кемесімен бірге орналасқан: «Тревер», «Зейн» және «Перри». «Уасмут» дереу жалпы дабылға келді және командир мен штаб бастығының болмауына байланысты лейтенант (jg.) Дж. Р. Грей кемеге басшылықты қабылдады. Үш минут ішінде оның артиллериялық экипажы барлық .50 калибрлі «Браунинг» пулеметтерін дайын күйге келтірді, ал кеме тездетілген режимде шығуға дайындалды. Бірақ, ұядағы жоғары жылдамдықты мина тазартушы кеме тек қана артқы пулеметтерін жақындап келе жатқан ұшақтарға қарсы қолдана алды. 09:00-ден кейін, көлденең бомбалаушылардың шабуылының ортасында (Накадзима B5N бомбалаушыларымен жүзеге асырылған), «Айчи D3A» (кейін «Вальс» деп аталған) ұшақтары кемелерге және жағалаудағы нысандарға құлау және тік бомбалау шабуылдарын бастады, бұл шабуылдың төртінші кезеңін ашты. Батыстан келе жатқан ұшақтар Мидл-Лохта орналасқан мина тазартушы және мина орнатушы кемелердегі артиллериялық ұшақтардың мақсатына айналды. «Уасмуттың» артиллериялық экипажы ұшақтар оқ ату қашықтығына келгенде атыс ашты. Бір теңізші, 1-сыныпты матрос Джеймс П. Ханнон, Оахудың оңтүстік-орталық бөлігіндегі Мамала шығанағының солтүстігіндегі Мидл-Лохқа жақын Вайпио түбегінде құлаған «Айчи» ұшағын атып түсіргені үшін мақтау алды. Кеме бірнеше басқа ұшақтарға да зақым келтірді. MineDiv 4-тің аға офицері және «Зейн» кемесінің командирі лейтенант-коммандер Л. М. Лехарди кемелерге тездетілген режимде шығуға бұйрық берді, «Тревер» 09:32-де алдымен шықты. Бес минуттан кейін «Уасмуттың» штаб бастығы лейтенант Дж. В. Левертон кемесі Мидл-Лохтан шығып келе жатқанда келді және шабуыл басталғаннан бері кемемен күресіп келген лейтенант (jg.) Грейді босатып, басшылықты өз қолына алды. Содан кейін «Тревердің» командирі де кемеге келді, өйткені оның кемесі онысыз канал бойымен жүзіп кеткен еді. Порттан шығып, «Уасмут» каналдың кіреберісінде күзеттік қызметке кірісті. Шабуыл тоқтағанмен, теңізшілер, теңіз жаяу әскерлері мен сарбаздар әлі де алаңдады. Теңізде, жапондықтарды іздеп жүрген күштер жаудың су асты кемелерінің болуын күдіктенді, олар болған немесе болмаған. 10:23-те «Уасмут» «күмәнді суға» бір тереңдік зарядын тастады, бірақ ешқандай нәтижеге қол жеткізбеді. 10:36-да жоғары жылдамдықты мина тазартушы тағы бір тереңдік зарядын тастады, бірақ бірінші шабуыл сияқты ешқандай нәтиже болмады. «Көп мөлшерде май» шыққанмен, қираған кемелер табылған жоқ. Содан кейін сол күні «Уасмут» және «Зейн» Перл-Харбордың кіреберіс каналын тазартып, соңынан бұрынғысы көмір доктарына ішкі аспаптары бұзылғаннан кейін тоқтады. Тазарту жабдығын қайтарып алғаннан кейін, ол ашық теңізге қайтып, командирі лейтенант-коммандер Дж. Л. Уилфонг кемеге келді. «Тревердің» командирі лейтенант-коммандер Д. М. Агню 16:35-те өз кемесіне қайта қосылды. MineDiv 4 жақын арада күзеттік қызметін қайта бастады. «Уасмут» 1942 жылдың көктеміне дейін Джонстон аралы мен Перл-Харбор арасындағы Гавай тізбегінде жұмыс істеді. 1942 жылдың 31 мамырында Перл-Харбордан шығып, 4111 конвойын Сан-Францискоға сүйемелдеді, 10 маусымда мақсатына жетті. Шілде айының соңғы күні Сан-Францискодан шығып, «Уасмут» 2113 конвойымен бірге Перл-Харборға оралды, 12 тамызда келді. 14 тамызда Перл-Харбордан шығып, «Уасмут» Гавайиден соңғы рет Алеут аралдарына қарай жолға шықты. 20 тамызда Аляскадағы Кодиакқа жеткен жоғары жылдамдықты мина тазартушы өзінің қалған өмірін осы аймақта 8-ші жұмыс тобының құрамында өткізді, соғыс театрына «нан, оқ-дәрі және қара майды» жеткізуге қажетті жабдықтау кемелерін күзету және сүйемелдеу міндеттерін орындады. Осы күз және қыс аралығында кеме «Әйелдер шығанағы», «Голланд порты», «Ном» және «Кодиак» сияқты көркем есімдері бар жерлерге барды.

Тағдыр

1942 жылы Рождестводан кейін екі күн өткен соң, Уасмут Аляскадағы қатты дауылда конвойды сүйемелдеп келе жатқанда, теңіздің күшті соққысынан екі тереңдік бомбасы өз орнынан жылжып, кеменің қақпасынан құлап, кеменің кормасының астында жарылды. Жарылыс кеменің артқы бөлігінің бір бөлігін қиратты және кеме суға батуға бастады; дауылдың салдарынан, насостар судың көтерілуіне қарсы тұра алмады. Қатты теңізге қарамастан, Рамапо суға батып бара жатқан Уасмуттың қасына жақындады. Үш жарым сағат бойы танкер батып бара жатқан жоғары жылдамдықты мина іздеуші кеменің экипажы мен екі жолаушысын сәтті көшіріп, толқындармен күресті. Осы құтқару операциясын аяқтағаннан кейін Рамапо кете берді; Уасмут 1942 жылдың 29 желтоқсанында толығымен суға батты. 1943 жылдың 3 қыркүйегінде оның аты Әскери-теңіз күштерінің тізімінен шығарылды.

Құрмет пен марапаттар

Уасмут (DMS 15) 1941 жылдың 7 желтоқсанында Перл-Харбордағы флотты қорғаудағы рөлі үшін бір ұрыс жұлдызымен марапатталды.