Кіріспе

Джон О'Брайен (20 қаңтар 1922 – 21 қыркүйек 1982) – британдық ағымдық оңшыл саясаткер, 1970 жылдардың басында ағымдық оңшыл қозғалыстың жетекші тұлғасы ретінде белгілі болған.

Өмірбаян

Джон О'Брайен 1922 жылы Шропширде дүниеге келген. Ол Бирмингемдегі Санкт-Петер колледжінде білім алып, кейін жарнамалық копирайтер болып жұмыс істей бастады және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде REME-де бес жыл қызмет етті. Соғыстан кейін ол Шропширге оралғанға дейін өнеркәсіпте біраз уақыт өткізді, онда өзінің бау-бақша бизнесін жүргізді. Кәсібі бойынша жеміс өсіруші О'Брайен бастапқыда Шрусберидегі Консервативтік партияның мүшесі болған. Энох Пауэллдің жақтасы, ол "Қан өзендері" сөзінен кейін "Премьер үшін Пауэлл" қозғалысын ұйымдастыруға тырысты. Бұл іске аспай қалғанда ол Ұлттық Демократиялық партияға қысқа уақытқа қосылып, кейін Ұлттық майданның мүшесі болып шықты. О'Брайен оңшылдардың бірлігін қамтамасыз ету үшін жұмыс істеді, ол тек қана NDP-мен ғана емес, сонымен қатар "Дүйсенбі клубы", "Одақ қозғалысы", ақ ресейлік Джордж Кнупфер басқарған интегралистермен және иммиграцияға қарсы бірқатар жергілікті топтармен байланыстар орнатты, NF-мен осындай топтардың бірқатарын сіңіріп алды. Партияның ішкі дау-дамайларынан кейін О'Брайен 1970 жылы А. К. Честертонның (О'Брайенді NF кеңсесінің менеджері етіп әкелген) отставкасынан және босатылғаннан кейін NF басшысы болып тағайындалды. Бастапқыда ол келісімдік кандидат ретінде көрінді (Честертонға қарсы көтерілістен кейін ешкім бұл лауазымға орналасуға дайын болмады), ол көп ұзамай партияны жаңғыртуға тырысты және Джон Тиндалл мен Мартин Вебстермен бұл мәселе бойынша қақтығысты, олар О'Брайен кандидатурасын қолдады, өйткені оны оңай басқара алады деп қате ойлады. О'Брайен Вебстерді Солтүстік лигамен жұмыс істеген деп айыптағанда, бұл жанжал шықты. О'Брайен Вебстерді шығаруды ұсынды, бірақ Тиндаллдың қолдауына ие бола алмады, бұл ашық қақтығысқа әкелді. О'Брайен қысқа уақытқа сахнадан шығып, бал айына кетті, ал ол болмаған кезде Тиндаллға қолдау білдіргендер оның бірнеше жақтастарын қуып жіберуге әрекет жасады. О'Брайен мен оның жақтастары Тиндаллдың айналасындағы шағын неонацистік топтың партияның көптеген қырларын басып алғандығына қатты таңғалған, олар күресте жеңіске жетпей, Джон Дэвистің Ұлттық тәуелсіздік партиясына топ ретінде қосылды. Бастапқыда NIP NF-ке қарсы шығатын сияқты көрінсе де, Тиндаллдың партиясы Уганданың Иди Амин қуып жіберген Азия халқының Ұлыбританияға келуінен кейін жанданды. Ұлыбританияда олардың қоныс аударуына қарсылық таныту танымал NF-ге серпін берді және NIP-дің ешқандай серпін ала алмағанын білдірді, бірақ олар 1974 жылдың ақпан айында Тоттенхэмде бұрынғы Тори кандидаты, Ұлттық майдан кандидаты Рой Пейнтерді жеңіп шықты (оның кампаниясы сайлау кезінде The Guardian-да күнделгіштік алаңға ие болғанына қарамастан) және 1976 жылға дейін күресті, ол жабылғанға дейін. О'Брайен осыдан кейін саяси аренаға қайтып келмеді, бірақ ол британдық Candour ұлттық журналына үлес қосты. 1982 жылы 21 қыркүйекте 60 жасында кенеттен қайтыс болды. Ұлтшылдар партиясының бұрынғы жетекшісі соғыстан кейінгі Ұлыбританиядағы неонацизмге қарсы ең маңызды соққылардың біріне қол жеткізді деп айтуға болады. Оның ITV-де NF туралы This Week деректі фильмге қатысуы (Thames Television, ITV, 1974 жылдың қыркүйегі, онда ол сонымен қатар өзінің төрағасы болған кезде тастаған партиясы туралы ұзақ сұхбат алды) Ұлттық майданға үлкен зиян келтірді және партияның қарапайым мүшелері арасында ашу тудырды, өйткені олар неонацистік өткеннің толық көлемін және Тиндалл мен Мартин Вебстер сияқты жалғасушы байланыстарды білмеді. Эфирге шыққаннан кейін бір ай ішінде Тиндалл NF төрағалық қызметінен босатылды. О'Брайенді Ақ ұлтшыл партиямен байланысты Джон О'Брайенмен шатастыруға болмайды, өйткені соңғысы одан ұзақ уақыт бойы аман қалды.