Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гумель сипаттамасы – транзистордың ерекшелігі.
the Gummel characteristic of a transistor
Гумель немесе Гумал – Нигерияның Джигава штатындағы қала және дәстүрлі әмірлік.
Gumel or Gumal is a city and traditional emirate in Jigawa State, Nigeria.
География
Гумель Канодан солтүстік-шығысқа қарай 120 км қашықтықта, ал Нигермен Солтүстік шекарадан оңтүстікке қарай 20 км қашықтықта орналасқан. 2007 жылғы мәлімет бойынша Гумельдің халқы 44 158 адамды құрады. Гумель, сондай-ақ Гуммель деп те жазылады, қала және дәстүрлі әмірлік, Солтүстік Джигава штаты, Солтүстік Нигерия. Әмірлік 1750 жылы Кано қаласынан (оңтүстік-батысқа қарай 121 км қашықтықта) Дан Джума және оның Манга (Мангава) тайпасының ізбасарлары құрған. Ол 1754 жылы қайтыс болғаннан кейін Борну патшалығының қарауындағы мемлекетке айналды. Әмірлік 19-шы ғасырдың басында Усман дан Фодионың джихадының (қасиетті соғыс) фулани шабуылдарынан зардап көрмеді және Сокото фулани империясының бір бөлігіне де кірген жоқ. 1845 жылы Гумельдің астанасы Тумбиден (қазіргі Нигердің солтүстігінде 20 миль) қазіргі орнына көшірілді. 1828 жылдан бастап жақын маңдағы Хадеджия, Кано және Зиндер (Дамағарам) қалаларымен соғыстар әмірлікті мазалады; Хадеджиямен соғыс Гумель әмірі Абдуллахи 1872 жылы шайқаста қаза тапқанға дейін жалғасты. Дамагарамның ғасыр соңындағы құлдарға жасаған шабуылдары Гумель халқын одан әрі азайтты. 1903 жылы әмір Ахмаду британдық билікке бағынды, ал Гумель әмірлігі Кано провинциясына қосылды. 1976 жылы ол Кано штатының құрамына кірді, ал 1991 жылдан бері Джигава штатының құрамында. Гумель қаласы аймақтың маңызды сауда орталығы болып табылады, дәнді бидай мен сорго негізгі азық-түліктер. Жергілікті жерлерде тас және диатомит кен орындары пайдаланылады. Қалада шаруашылық оқу орталығы мен жоғары санаттағы мұғалімдерді даярлайтын колледж бар. Гумель Кано мен Хадеджияны байланыстыратын екінші дәрежелі тас жолда орналасқан және Солтүстік Джигава штатын қамтитын жергілікті жолдардың торабы болып табылады. Халқы (2006) жергілікті басқару аймағы, 107 161 адам.
Gumel is located 120 km northeast of Kano, and lies about 20 km south of Nigeria's northern border with Niger. As of 2007 the estimated population of Gumel was 44,158. Gumel, also spelled Gummel, town and traditional emirate, northern Jigawa state, northern Nigeria. The emirate was founded about 1750 by Dan Juma of Kano city (75 miles [121 km] southwest) and his followers of the Manga (Mangawa) tribe. Shortly after his death in 1754, it became a tributary state of the Bornu kingdom. The emirate survived the Fulani attacks of Usman dan Fodio’s jihad (“holy war”) in the early 19th century and never became part of the Fulani empire of Sokoto. In 1845 Gumel’s capital was moved from Tumbi (20 miles north in present day Niger) to the present site. Wars with nearby Hadejia, Kano, and Zinder (Damagaram) plagued the emirate from 1828; the war with Hadejia continued until Gumel’s emir, Abdullahi, was killed in battle in 1872. Slave raids toward the end of the century by Damagaram further depopulated Gumel. Emir Ahmadu submitted to the British in 1903, and the Gumel emirate was incorporated into Kano province. In 1976 it became part of Kano state, and since 1991 it has been part of Jigawa state. Gumel town remains the area’s chief market centre—millet and sorghum are the staple foods—and serves as a collecting point for peanuts (groundnuts), which are trucked to Kano city for export by rail. Limestone and diatomaceous earth deposits are exploited locally in scattered areas. The town has a farm training centre and an advanced teacher training college. Gumel lies on a secondary highway linking it to Kano and Hadejia and is a hub for local roads serving northern Jigawa state. Pop. (2006) local government area, 107,161.
Климат
Гумельде құрғақ маусым ауасы тұншықтырып, жартылай бұлтты болса, жауынды маусымда ауа тым ыстық әрі бұлтты болады. Жыл бойы температура сирек 55°F-тан төмендейді немесе 108°F-тан жоғары көтеріледі, көбінесе 60°F мен 104°F аралығында өзгереді.
In Gumel, the dry season is stifling and partially cloudy whereas the wet season is oppressively hot and cloudy. The temperature rarely drops below 55°F or rises over 108°F throughout the year, usually fluctuating between 60°F and 104°F.
Тарих
Әмірлік 1750 жылы Дэн Джума және оның Мангава тайпасының ізбасарлары құрған. Ол 1754 жылы қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай Борну патшалығының қарастырылған мемлекетіне айналды. Әмірлік 19-ғасырдың басында Усман дан Фодионың джихады кезіндегі фулани шабуылдарынан сақталып, Сокото фулани империясының бір бөлігі болған емес. Гумельдің қазіргі орналасқан жері 1845 жылы қазіргі Нигердегі Тумби қаласынан көшіп келгенінің нәтижесінде пайда болды. Әмірлік 1828 жылдан бері Хадеджия, Данзомо, Кано және Зиндер сияқты жақын қалалармен жиі соғысқан. Гумел әмірі Абдуллахи 1872 жылы қайтыс болғанға дейін Хадеджиямен соғыс жалғасты. 1903 жылы Әмір Ахмаду британдық үкімді қабылдағанға дейін Зиндерден жиі құл шабуылдары жасалған. 1976 жылы Гумель Кано штатының құрамына кірді, ал 1991 жылдан бері Джанзомо, Гагарава, Суле Танкаркар және Майгатари маңындағы Джигава штатының құрамында. Гумельдің қазіргі әмірі, Құрметті Ахмет Мохаммед Сани II (CON) – Гумельдің 16-шы әмірі. Әмір АҚШ-тың Огайо штаты университетінде саяси ғылымдар мамандығын бітірген. Әмір 1981 жылдан бері қызметте. Әмір сарайына тек әмір шақырғандар, патшалық отбасының мүшелері және патшалық соттың (әмірлік кеңесі, сондай-ақ Мәжліс деп аталады) лауазымды тұлғалары ғана кіре алады.
The emirate was founded about 1750 by Dan Juma and his followers from the Mangawa tribe. Shortly after he died in 1754, it became a tributary state of the Bornu kingdom. The emirate survived the Fulani attacks of Usman dan Fodio's jihad in the early 19th century and never became part of the Fulani empire of Sokoto. The present day location of Gumel is the result of an 1845 move from the city of Tumbi, located in what is now Niger. The emirate has frequently been at war with the nearby cities of Hadejia, Danzomo, Kano, and Zinder since 1828. The war with Hadejia continued until Gumel's emir, Abdullahi, died in 1872. Before Emir Ahmadu accepted British rule in 1903, frequent slave raids from the town of Zinder were common. In 1976 Gumel became part of Kano State, and since 1991 it has been part of Jigawa State near Danzomo, Gagarawa, Sule Tankarkar, and Maigatari. The current emir of Gumel, HRH Alh. Ahmed Mohammed Sani II (CON) is the 16th emir of Gumel. The emir is a graduate, of political science, of Ohio State University in the United States. The emir has been in office since 1981. The emir's palace is accessible only to those invited there by the emir, to members of the royal family, and to officials of the royal court (the emirate council, also called the Majlis).
Экономика
Гумель аймақтың басты экономикалық орталығы қызметін атқарады. Сорго, тары және жержаңғақ осы жерде жиналады, содан кейін екінші дәрежелі тас жолмен Каноға жеткізіліп, теміржол арқылы экспортталады.
Gumel acts as the region's primary economic center. Sorghum, millet, and peanuts are collected here and trucked to Kano on a secondary highway where they are exported by rail.