Кіріспе

Америкалық журналист (1935–2016)

Джон "Джонатан" Гилмор (5 шілде, 1935 – 13 қазан, 2016) – американдық автор және гонзо журналисі. Ол Голливудтың иконалық естеліктері, нағыз қылмыс әдебиеті және қатал детективтік романдарымен танымал. 1950 жылдары Лос-Анджелесте және Нью-Йоркте кино, теледидар және сахна актері болған Гилмор жастығында Элизабет Шорт, әрі қарай "Қара Далия" деп белгілі болғанмен кездескенін де жазған. Гилмор 1960 жылдары Бит буынынан шыққан жазушы, Джек Керуактың ықпалында болды және автор Уильям С. Берроузбен дос болды. Оның "Бөлінген: Қара Далияның нағыз тарихы" атты қылмыстық кітабы жарық көргеннен кейін авторға жанкүйерлер пайда болды. Оның қолжазбалары мен түпнұсқа жазбалары Лос-Анджелестегі Калифорния университетінің зерттеу кітапханасының арнайы коллекциялар бөлімінде сақталады.

Өмірбаян

Джон Гилмор Лос-Анджелес округінің бас ауруханасының қайырымдылық бөлімінде дүниеге келді және Голливудта өсті. Оның анасы MGM студиясының келісімшарт ойыншысы болған, ал оның өгей әкесі RKO Pictures студиясының бас ағаш шеберi болып жұмыс істеген. Гилмордың ата-анасы ол алты айлық болған кезде ажырасып, кейіннен оны әжесі тәрбиеледі. Гилмордың әкесі Лос-Анджелес полиция департаментінің (LAPD) офицері болды, сонымен қатар радиошоуларда полицияның қоғамдық қызметі туралы материалдар жазып, актерлік рольдерде ойнады (шоуларда Бонита Гранвилл, Энн Рутерфорд, "жунгли қызы" Аккуанетта, Джоан Дэвис, Хиллари Брук, Энн Джеффрис, Бренда Маршалл және тағы басқа актерлер болды, жас Джон Гилмор олармен танысты). Бала кезінде ол Джин Отридің фильмінде және Republic Studios студиясында эпизодтық рөлдерде ойнады. Ол LAPD қауіпсіздік фильмдерінде жұмыс істеді және радиода да өнер көрсетті. Соңынан коммерциялық фильмдерде де түсті. Актерлер Ида Лупино мен Джон Ходиак Гилмордың ұстаздары болды, ол Warner Bros., 20th Century Fox және Universal International студияларында көптеген телешоуларда және көркем фильмдерде жұмыс істеді. 1950 жылдары Джон Ходиак арқылы Гилмор Мэрилин Монромен Голливудта, содан кейін Нью-Йоркте танысты, онда ол Актерлер студиясымен айналысып, Ли Страсбергтің лекцияларын кітапқа түсірді. Гилмор сахнада және тікелей эфирде өнер көрсетті, өлеңдер мен сценарийлер жазды және Жан Жене авторлығындағы пьесаны қоса, екі эксперименталды пьесаны қойды. Ол "Expressions" деген төмен бюджеттi фильмді жазып, режиссерлік етті, кейін ол "Blues for Benny" деп аталды. Фильм кеңінен көрсетілмеді, бірақ жеке көрсетімдерде көрсетілді. Бес жыл бойы оннан астам киносценарий жазғаннан кейін және режиссер Кертис Харрингтонпен бірге киножобаларды дамытқаннан кейін Гилмор журналист, криминалдық әдебиет жазушы және романист ретінде әдеби мансапқа қадам басты. Ол Антиохия университетіндегі жазу бағдарламасын басқарды және ұзақ жылдар бойы сабақ берді.

Актерлік және жазушылық мансап

Гилмордың актерлік мансабы негізінен сол кездегі ең танымал шоулар – «Боннанза» және «Жылаңаш қала» сияқты көптеген эпизодтардағы қатысуларынан тұрды, бірақ оны көрермендерге танымал еткен экраннан тыс оқиғалары болды. 1953 жылдың көктемінде Нью-Йорк қаласында тұрғанда, Гилмор ортақ досы, кинода эпизодтық рөлдерде ойнайтын және массовкаға қатысатын Рей Карри арқылы актер Джеймс Динмен танысты. Гилмор мен Дин теледиректор Джеймс Шелдон, Эрта Китт және Бродвей режиссері Джон Стикспен достық қарым-қатынас орнатты. Гилмор Голливудқа оралғаннан кейін Джеймс Динмен достығы жаңарып, Эрта Китт кейде оларды Сансет бульвары бойында мотоциклмен жүруге үштікке айналдыратын. Гилмор мен Дин Тынық мұхитының жағалау жолымен де мотоциклдерін тіркейтін, көбінесе рұқсат етілген жылдамдықтан асып кететін. Шабтың дәріханасының жанындағы Сансеттегі Googies Coffee Shop-та түндерін өткізетін, былғары күрте киген таңдалған достар тобы ретінде Дин, Гилмор және басқалар 1955 жылдың сәуірінде The Hollywood Reporter және 1955 жылдың мамырында Hollywood Citizen News басылымдарында «Түнгі күзетшілер» деп аталды, осы кезде Дин «Бұзғыш» фильмінде ойнап тұрған. 1975 жылы жарық көрген Дин туралы алғашқы кітабында, «Нағыз Джеймс Дин», Гилмор олардың достығында гомосексуалдық тәжірибе болғанын айтқанда қызу пікір тудырды. 1997 жылы Гилмор Джеймс Динмен қарым-қатынасы туралы «Жылдам өмір сүр, жас өл: Джеймс Диннің қысқа ғұмырын еске алу» атты екінші, толыққанды кітап жазды. Жазушы Дональд Спото Гилморды Дин туралы өзінің «Ребель: Джеймс Диннің өмірі мен аңызы» атты биографиясы үшін сұхбатқа алды, ал Джо Хаймс, Вал Холли, Пол Александр, Лиз Шеридан сияқты басқа авторлар да бұрын Гилмормен сұхбаттасқан. 1962-63 жылдары Солтүстік Голливудта Лу Кимзидің France Books баспасы үшін (Сол Табор, Нил Эгри және Морт Джиллиан псевдонимдерімен) «сенсациялық әдепсіз» романдар жазғаннан кейін, 1970 жылы Гилмор Нью-Йорктегі Dial Press арқылы «Тусон қырқындары» кітабын жариялады, ол Чарльз Шмидтің, «Тусонның әйгілі құбыжығының» өмірі мен қылмыстарын баяндайтын құжаттық деректерге негіделген туынды болды. Одан кейін Гилмор Чарльз Мэнсон мен оның «Отбасысы» туралы зерттеу жұмысы болған «Қалдық адамдар» атты екінші құжаттық кітабын жариялады. Мэнсонның «кісі өлтірулерінен» бірнеше жыл бұрын, актерлік қызметін атқарып жүрген Гилмор 20th Century Fox студиясында актриса Шарон Тейтпен танысты. Гилмор өзінің веб-сайтында Сал Минео туралы жазғанда, Диннің «Бұзғыш» фильміндегі басқа серіктестері Ник Адамс пен Натали Вудтан қашып, «съемочнай алаңнан шыққаннан кейін олардың қарама-қарсы бағытта жүруге тырысты» деді. «Бұзғыштар» фильміндегі тағы бір серігі Деннис Хоппердің досы Гилмор онымен Голливудта және Нью-Йоркте кездесетін. 1950 жылдардың соңында Джон Гилмор Парижге (Франция) барып, Beat Hotel-ге жиі баратын, романшы Франсуаза Саган және киножұлдыз Брижит Бардомен достық қарым-қатынас орнатты. Ол Уильям С. Берроузбен кездесіп, Генри Миллердің баспасынан Морис Жиродиас таңдаған роман жазды. Алайда, «Олимпия Пресс» баспасымен байланысты қаржылық қиындықтарға байланысты роман жарық көрген жоқ. Кейін Жиродиас Нью-Йоркте Girodias Press баспасын құрды, және Уильям Берроуздың ынтасымен Гилмордың романы қайтадан басылымға дайындалды, бұл жолы «Сайтанның жолаушысы» деген атпен. Бірақ компания қайтадан жабылып қалды. Кітап кейін Ұлыбританиядағы Creation Books баспасында «Фетиш Блондинка» деген атпен жарық көрді. Гилмор: «Роман сол онжылдықтарда бірнеше өзгерістерге ұшырады, бірақ оның негізгі мазмұны өзгермеді». 1971 жылы Гилмор «Қорлық адамдар» атты 1960 жылдардың культ жетекшісі және сотталған кісі өлтірушісі Чарльз Мэнсон туралы алғашқы есебін жариялады. Сәл табысқа ие болған бұл кітап 1996 жылы қайта басылғаннан кейін көпшілік назарына ілікті және Гилмордың көптеген кітаптары сияқты, қазірге дейін басылымда.

Кейінгі өмірі

1994 жылы Гилмор атақты Қара Далияның шешілмеген қылмысы туралы кітап жазды. 1947 жылы, оның әкесі полиция қызметінде болған кезде, Гилмордың «Серд: The True Story of the Black Dahlia Murder» кітабы оған кең танымалдылық әкелді. Publishers Weekly журналының пікірінше, кітапта «Гилмор Лос-Анджелес полициясының басты күдікті, Джек Уилсонға қарсы ісін нығайтатын дәлелдер ұсынады, ол усақ-түйекке көңілі толмайтын, алкогольге тәуелді ұры және мүмкін сериалдық кісі өлтіруші». Мэрилин Мэнсон, кітаптағы фотосуреттер негізінде суреттер салған: «Серд – менің сүйікті кітабым, Джон Гилмор – менің сүйікті жазушым. «Серд» фильмін режиссер ретінде түсіру – менің арманым, менің режиссерлік дебютім». «Серд: The True Story of the Black Dahlia Murder» фильмінің құқықтары алты жыл бойы Эдвард Прессман Фильмс компаниясында болды, осы уақыт ішінде Дэвид Линч режиссер ретінде шақырылды. Бірақ, сценарий дамығанына қарамастан, тақырыпқа қатысты пікір келіспеушілігінен Дэвид Линчпен келісім бұзылды. Кейін Крис Хэнли Эдвард Прессман Фильмс үшін «Серд: The True Story of the Black Dahlia Murder» фильмін өндірді, режиссер ретінде Флория Сигисмонди қатысты. Колин Уилсон Гилмордың «Серд: The True Story of the Black Dahlia Murder» кітабы туралы: «Қара Далия туралы ең жақсы кітап, тіпті жалғыз сенімді кітап» дейді. Джон Гилмордың 1996 жылғы екінші кітабы, бірнеше кісі өлтірген Чарльз Шмидтің өмірі мен қылмыстары туралы әңгімесі үшін New York Times Book Review-дан мақтау алды. 1997 жылы, «Laid Bare» атты алғашқы естелік кітабында Гилмор 1950-ші жылдардан бастап 1960-шы жылдарға дейінгі Хэнк Уильямс, Дженис Джоплин, Джек Николсон, Джейн Фонда, Денис Хоппер, Бриджит Бардо, Жан Себерг, Стив Маккуин, Ирланд Маккала, Джейн Мансфилд, Эд Вуд және басқа да танымал тұлғалармен қарым-қатынастарын еске алады.

Өлім

Джон Гилмор 2016 жылдың 13 қазанында дүниеден өтті. Оның ұлы Карсон Гилмор (кәсіби классикалық музыкант және жарияланған автор) және қызы Урсула Гилмор, суретші, журналист және кәсіпкер ретінде есте қалады.

Мұра

Үш рет үйленген және үш рет ажырасқан Джон Гилмордың екі баласы бар, ұлы Карсон Гилмор және қызы Урсула Гилмор. Ол Голливуд төбелерінде тұрды. Los Angeles Times және The New York Times сияқты басқа да халықаралық басылымдар мен деректі фильмдерде оны жиі сұхбатқа алды, оны "мәдени икона" және "нуар культ тұлғасы" деп сипаттады. Оның көптеген кітаптары әрдайым дайындық күйінде болды. Ол және оның еңбектері бүкіл әлемде жарияланып келеді. 2007 жылы Гилмор Мэрилин Монроның қысқа ғұмырына арналған "жеке саяхат" деп аталатын терең естеліктерін аяқтады: "Мэрилин Монроның ішкі әлемі". Гилмор "Голливуд бульвары" романын жариялады, ал 2012 жылдың қыркүйегінде "Бонни мен Клайдпен қашу" атты "шынайы қылмыс, көркем әдебиет" романын шығарды.