Кіріспе
Ваджраянадағы алдын ала практика Тибет буддизмінде Нгөндро (དངོས་གྲུ, ) – тибет буддизміне және Бонға ортақ алдын ала, дайындық немесе іргетастық практикалар немесе тәжірибелер (санскрит: sādhanā). Олар құдайлық йогадан бұрын орындалады. Алдын ала тәжірибелер дзогчен, Херука және Махамудраны түсінуге және оларды іске асыруға мүмкіндік беретін, одан да тереңдеген және құпия Ваджраяна садханасының негізін қалайды. Дегенмен, Ваджраяна шеберлері "іргетастық" сөзінің "аз маңызды" емес екенін, Нгөндро практикасының рухани жолдың толыққанды және жеткілікті тәжірибесі екенін, және оның практикалаушыны толық ағартуға жеткізе алатынын нақтылайды. Нгөндро терминімен белгіленетіннен басқа, дайындық тәжірибелері жоғары және озық садханалар үшін де тағайындалуы мүмкін, мысалы: "самсара мен нирвананы ажырату" – трекчо немесе "алғашқы тазалыққа қадам басу" үшін дайындық тәжірибесі болып табылады.
In Tibetan Buddhism, Ngöndro (, ) refers to the preliminary, preparatory or foundational practices or disciplines (Sanskrit: sādhanā) common to all four schools of Tibetan Buddhism and also to Bon. They precede deity yoga. The preliminary practices establish the foundation for the more advanced and esoteric Vajrayana sādhanā which are held to engender realization and the embodiment of Dzogchen, Heruka and Mahamudra. Nevertheless, Vajrayana masters are careful to point out that "foundational" does not mean "lesser," that the practice of Ngöndro is a complete and sufficient practice of the spiritual path, and that it can take the practitioner all the way to full enlightenment. In addition to what is generally denoted by the term ngöndro, preparatory practices may also be prescribed for senior and advanced sadhana, e. g.: "differentiating saṃsāra and nirvāṇa" is the preparatory practice for trekchö or "cutting through to primordial purity."
Сыртқы және ішкі алдын ала дайындамалар
Жалпы алғанда, дайындық шаралары екі бөлімге немесе түрге бөлінеді: біріншісі – жалпы немесе кәдімгі дайындық шаралары, ал екіншісі – арнайы немесе ерекше дайындық шаралары.
Түрлі нгондролар
Нгундро – тибет буддизмінің барлық мектептерінің, сондай-ақ жергілікті Юнгдрунг Бон дәстүрінің аса маңызды тәжірибесі болып табылады. Тибет буддизмінің төрт негізгі мектебі – Гелуг, Кагью, Ньингма және Сакья мектептерінде алдын ала дайындықтардың реті, көрінетін пана ағаштары, шақырылатын рухты гурулар мен құдайлар және дұғалар бойынша айырмашылықтар бар. Осы ерекшеліктерге қарамастан, барлық нгундро тәжірибелерінің мақсаты – тәжірибешінің толыққанды оянуы, осы арқылы ол барлық сезімтал тіршілік иелеріне ең көп пайда келтіре алады, яғни бодхичиттаның дамуы. Кейбір бастаушылар нгундроны басқа тантралық тәжірибелерден нашар деп есептесе де, олар өздігінен толыққанды ояну жолы болып табылады. Патрул Ринпоче (1808–1887) өмірі бойы бірнеше рет Лонгчен Ньинтиг Нгундросын тәжірибелеген делінеді. Білікті рухани ұстаздан жоғары деңгейдегі тантралық тәжірибелерді алу алдында нгундроны аяқтау және толыққанды қабылдау қажет. Алайда, бұл Үндістанда немесе ерте Тибетте осылай болған жоқ, өйткені бүгінгі таңда белгілі бір ретпен жүзеге асырылатын нгундро Тибетте дамыған.
Лонгчен Ньинтиг Ньондро
Лонгчен Ньинги ("Айталды кеңістіктің жүрегі") - бұл ұстаз Джигме Лингпа ашқан терма цикл. 18 ғасырдың аяғында пайда болғаннан бері, ол Ньингмапа дәстүріндегі ең кең таралған ілімдердің біріне айналды. Ол әсіресе кең көлемді түсіндірме әдебиетімен танымал және сүйікті, оған атақты Кунзанг Ламаи Шелунг ("Менің кемелді мұғалімнің сөзі") сияқты тәжірибелік нұсқаулар кіреді. Бұл ілімдерді бастапқыда Падмасамбхава ұстазы Трисонг Дютсен патшасына, Дакини Еше Цогьялға және Лотсава ("аудармашы") Вайроцанаға Орталық Тибеттегі Самье монастырында жеткізген. Бұл ілімдердің таралу уақыты әлі келмегендіктен, оларды Еше Цогиал символикалық жазумен жазып, Дакинилерге сеніп тапсырды және кейіннен ашылуы үшін жасырды. Кейін патша Тертон ("байлық ашушы") Джигме Лингпа ретінде қайта өмірге келді. Содан кейін оларды орындауға уақыт жетті деп есептеп, жазып алып, тәлім бере бастады. Джигме Лингпа – екі маңызды ұстаздың реинкарнациясы, Вималамитра және патша Трисонг Дютсен. Осы екі тұлғаны жүзеге асыру ретінде Тибеттің екі негізгі Дзогчен ұрпақтары біріктірілді – Вима Ньингтик және Хандро Ньингтик, екеуі де Ньингтик Ябшиде қамтылған. Сондықтан Лонгчен Ньинги терма циклы осы терең ілімдердің тұжырымы болып саналады. Джигме Лингпа ашқан мәтіндер, бүгінгі пішімінде, үш томнан тұрады, олар Ньинтиг Цапод деп аталады. Онда көптеген трактаттар, садханалар мен дұғалар негізінен тантрикалық практикамен, әсіресе "Даму сатылары" және Дзогченмен байланысты.
Нам Чо Нгондро
Нам Чо – Палюл дәстүрінде Тертон Мингюр Дорже ашқан «аспан / кеңістік қазынасы» термині. Бұл Нгондро практикасы «Қол ішіндегі Будда» деп белгілі және Дзогчен практикасына дайындық болып табылады, онда сананың табиғатын тануға болады. Тертон Мигюр Дордже оны Ария Авалокитешвара мен Гуру Ринпочеден алған, сосын Карма Чагме Рага Асияға жеткізген. Сирек кездесетін алдын ала шаралар: Пана, Бодхичитта, Мандала құрбаны, Ұзақ Мандала құрбаны, Кусали Чод, Ваджрасаттва, Гуру Йога, Пова, Алты әлемде Ченрезигтің тууы. Оның құрамында «Нам Чо Дзогченнің ваджра өлеңдері» бар.
Кагю
Кагю әулетінің әр түрлі тармақтары әдетте сәл өзгеше нгондро тәжірибелерін орындайды. Карма Кагью әулетіндегі ең көп таралғандарының бірі, "Азаттық жолына саяхаттау күймесі" деп аталады, оны 9-шы Кармапа Ванчук Дордже жазған. Шамбала буддалық қауымдастығында Сакионг Мифхам Ринпоче жазған Бастапқы Ригден Нгондро, Чёгям Тхрунпа Ринпочеден алынған әртүрлі терма тәжірибелерін орындауға кіріспе ретінде қолданылады. Практиканттар кейін Карма Кагью нгондросын, ал кейде Ньингма нгондросының бірін орындайды. Сонымен қатар, Бутанның 9-шы Джей Кхенпосы Шакья Ринчен жазған Друкпа Каргюд Нгондроның "Ваджра мекеніне азат ету күймесі" атты жаңа ағылшын тіліне аудармасы бар, онда Бутанның 69-шы Бас Аббаты, Ұлы Тэнзин Дондуптың егжей-тегжейлі түсіндірмелері мен маңызды түсініктемелері келтірілген.
Практика
Тибет буддизмі Батысқа тараған кезде, Батыстағы түрлі тибет буддистік орталықтарда нгондроның әртүрлі кезеңдерін орындаумен айналысатын көптеген жаттығушылар бар, сондай-ақ Тибет, Непал, Ладак, Үндістан және Бутан елдеріндегі орталықтар мен монастырлардағы жаттығушылар да бар. Нгондро практикасы қазір жалпы жұртшылыққа қолжетімді кітаптарда толық сипатталған болса да, санскя ұстаздары мен ламалар, қажетті санскя білімінен өткен ұстаздан жеке нұсқау алмастан практиканы бастаудың мәнсіз және зиянды екенін айтады. Студенттер ламадан Лунг (батыл беру) алуға дайындалып, Нгондроның алғашқы бөлімі – сәжде жасауды бастауы мүмкін. Бұл, әсіресе, қашық аудандарда тұратын және саяхаттау қиын жағдайларда жаттығулар жасаушы студенттер үшін өте пайдалы.