Тантралық сексуалдық практикалар

Кіріспе

Тантрикалық жыныстық қатынас немесе жыныстық йога – индуизм мен буддалық тантрада жыныстық энергияны ритуалдық немесе йогалық контексте қолданатын тәжірибелер жиынтығын білдіреді. Тантрикалық жыныстық қатынас алкоголь ішу, құдайларға ет сияқты заттарды құрбан ету сияқты антиномиялық элементтермен байланысты. Бұған қоса, жыныстық сұйықтықтар күшті заттар ретінде қарастырылып, сыртқы немесе ішкі ритуалдық мақсаттар үшін қолданылуы мүмкін. Классикалық мәтіндерде осы практиканы атау үшін қолданылатын нақты терминдер: буддалық тантраларда "Кармамудра" (тибет. ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ las kyi phyag rgya, "әрекет мөрі") және индуистік көздерде "Майтуна" (деванагари: मैथुन, "қосылу"). Индуистік тантрада Майтуна бес макараның (бес тантрикалық заттың) ең маңыздысы болып табылады және Панчамакара, Панчататтва және Таттва Чакра деп аталатын Тантраның Ұлы Ритуалының негізгі бөлігін құрайды. Тибет буддизмінде кармамудра көбінесе тантрикалық практиканың толықтыру кезеңінің маңызды бөлігі болып табылады. Бұл тәжірибелер мен Камашастра әдебиеті (соның ішінде Камасутра) арасында байланыс болуы мүмкін, бірақ екі тәжірибе дәстүрі де бөлек мақсаттармен бөлек әдістер болып табылады. Британдық индуист зерттеушісі Джеффри Сэмюэлдің айтуынша, камашастра әдебиеті жыныстық ләззатты (кама) іздеу туралы болса, жыныстық йога практикасы көбінесе азаттыққа (мокша) жетуді мақсат етеді.

Тарих

Тантрикалық қатынастың алғашқы түрлері көбінесе "тантрикалық құдайлардың қалаулы құрбаны" саналатын жыныстық сұйықтықтарды өндіруге бағытталған. Махабхаратада біздің заманымыздың 4-ші ғасырында осы тәсілдерді қолданған аскеттер туралы айтылған болса да, бұл әдістер Буддалық тантраның соңына дейін сирек кездесетін. Осы уақытқа дейін жыныстық қатынасқа рұқсат беріліп, оған ерекше мән берілген. Бірінші мыңжылдықтың басында Тантрада асидхаравратаның қайырымдылық рәсімі және ваджроли мудраның кейінгі йогалық техникасы сияқты сперманы сақтау әдістері енгізіле бастады. Олар, мүмкін, ежелгі, тантрикалық емес, Махабхаратада айтылған сияқты, бойдақ мектептерден алынған. Бхадарняка Упанишада ерлердің ерлік қабілеті мен күшін жоғалтумен байланысты, көбінесе бала табуға бағытталған әртүрлі жыныстық рәсімдер мен тәжірибелерді қамтиды. Бхадараняка Упанишадада бір үзіндіде былай делінген: Оның кіндігі – құрбандық алаңы; оның жамбас шашы – қасиетті шөп; оның үлкен еріндері – Сома ағызу құралы; ал кіші еріндері – ортасында жалындаған от. Осы біліммен жыныстық қатынасқа түсетін ер адам Сома құрбандығын жасаған ер адам сияқты зор әлемге ие болады және ол өзімен жыныстық қатынасқа түсетін әйелдердің артықшылықтарын өзіне иеленеді. Ал әйелдер білмейінше жыныстық қатынасқа түсетін ер адамның артықшылықтарын өзіне алады. (Брадарняка Упанишада 6.4.3, аударған Оливелл 1998: 88)

In its earliest forms, Tantric intercourse was usually directed to generate sexual fluids that constituted the "preferred offering of the Tantric deities." While there is already a mention of ascetics practicing it in the 4th century CE Mahabharata, those techniques were rare until late Buddhist Tantra. Up to that point, sexual emission was both allowed and emphasized. Around the start of the first millennium, Tantra began to include practices of semen retention, like the penance ceremony of asidharavrata and the posterior yogic technique of vajroli mudra. They were probably adopted from ancient, non Tantric celibate schools, like those mentioned in Mahabharata. The Brhadaranyaka Upanisad contains various sexual rituals and practices which are mostly aimed at obtaining a child which are concerned with the loss of male virility and power. One passage from the Brhadaranyaka Upanishad states:

Her vulva is the sacrificial ground; her pubic hair is the sacred grass; her labia majora are the Soma press; and her labia minora are the fire blazing at the centre. A man who engages in sexual intercourse with this knowledge obtains as great a world as a man who performs a Soma sacrifice, and he appropriates to himself the merits of the women with whom he has sex. The women, on the other hand, appropriate to themselves the merits of a man who engages in sexual intercourse with them without this knowledge. (Brhadaranyaka Upanishad 6.4.3, trans. Olivelle 1998: 88)

According to Samuel, late Vedic texts like the Jaiminiya Brahmana, the Chandogya Upanisad, and the Brhadaranyaka Upanisad, "treat sexual intercourse as symbolically equivalent to the Vedic sacrifice, and ejaculation of semen as the offering." However, he also writes that while it is possible that some kind of sexual yoga existed in the fourth or fifth centuries, "Substantial evidence for such practices, however, dates from considerably later, from the seventh and eighth centuries, and derives from Saiva and Buddhist Tantric circles." Tantric sexual practices are often seen as exceptional and elite, and not accepted by all sects. They are found only in some tantric literature belonging to Buddhist and Hindu Tantra, but are entirely absent from Jain Tantra. In the Kaula tradition and others where sexual fluids as power substances and ritual sex are mentioned, scholars disagree in their translations, interpretations and practical significance. Emotions, eroticism and sex are universally regarded in Tantric literature as natural, desirable, a means of transformation of the deity within. Pleasure and sex is another aspect of life and a "root of the universe", whose purpose extends beyond procreation and is another means to spiritual journey and fulfillment. This idea flowers with the inclusion of kama art in Hindu temple arts, and its various temple architecture and design manuals such as the Shilpa prakasha by the Hindu scholar Ramachandra Kulacara.

Самуэльдің айтуынша, "Джайминия Брахмана", "Чандогья Упанишад" және "Брадарняка Упанишад" сияқты кейінгі ведалық мәтіндер "жыныстық қатынасты ведалық құрбанға теңестіреді, ал сперманың шығарылуын құрбан ретінде қарастырады". Алайда, ол сондай-ақ, төртінші немесе бесінші ғасырларда қандай да бір жыныстық йога болған болуы мүмкін екенін айтады, бірақ "мұндай тәжірибелердің маңызды дәлелдері, алайда, жетінші және сегізінші ғасырлардан, Саива және буддалық тантрикалық айналымдардан алынған". Тантрикалық жыныстық қатынас көбінесе ерекше және элиталық саналады және барлық секталар оны қабылдамайды. Олар тек буддалық және индуистік тантраға жататын кейбір тантрикалық әдебиеттерде кездеседі, бірақ джайнистік тантрада мүлдем жоқ. Каула дәстүрінде және жыныстық сұйықтықтар күшті заттар және ырымдық жыныстық қатынас ретінде айтылған басқа да жерлерде ғалымдар олардың аудармалары, түсіндірмелері және практикалық маңызы туралы келіспейді. Эмоциялар, эротизм және жыныстық қатынас Тантралық әдебиетте табиғи, қалаулы, ішкі құдайдың түрлену құралы ретінде қарастырылады. Ылқым мен жыныстық қатынас – өмірдің тағы бір қыры және "әлемнің тамыры", оның мақсаты ұрпақ алудан асып түседі және рухани сапар мен толықтырудың тағы бір құралы болып табылады. Бұл идея индуистік ғибадатхана өнеріне кама өнерін және оның әртүрлі ғибадатхана архитектурасы мен дизайны, мысалы индуистік ғалым Рамачандра Кулакараның Шилпа пракашасы сияқты нұсқаулықтарын енгізумен гүлдейді.

Индуизмдегі

Бұл практиканы білдіру үшін индуистік классикалық мәтіндерде қолданылатын нақты термин – маитуна (деванагари: मैथुन, “қосу”). Индуистік тантраларда маитуна әрқашан панчамакара (бес макара немесе тантралық заттар) контекстінде ұсынылады, бұл тантраның негізгі ритуалын құрайды. Бұлар “бес М”, панчататтва немесе таттва чакра деп те аталады, олар мадьядан (алкоголь), мамсадан (ет), матсьядан (балық), мудрадан (дәнді ұнтақтау) және маитунадан (жыныстық қатынас) тұрады. Табу бұзатын элементтер тек “сол қол жолы” тантриктері (вамачариндер) тарапынан сөзбе-сөз орындалады, ал “оң қол жолы” тантриктері (дакшинячариндер) символдық алмастырғыштарды пайдаланады. Хинду философиясының Ньяя мектебінің 9-ғасырдағы ғалымы Джаянта Бхатта, тантра әдебиетіне түсініктеме беріп, тантралық идеялар мен рухани тәжірибелер көбінесе дұрыс екенін, бірақ оның “Ниламбара” сектасы сияқты “адамгершілікке қайшы келетін ілімдері” бар екенін айтты, онда оның жақтастары “бір көк киім киіп, кейін топтап, фестивальдерде шексіз қоғамдық жыныстық қатынасқа түседі”. Ол бұл практиканың қажетсіз екенін және қоғамның негізгі құндылықтарына қауіп төндіретінін жазды. Мантрамарга мектебінің шайва аскеттері, жоғары табиғаттан тыс күш алу үшін, Брахманың басын кесіп алғаннан кейін Шиваның тәуекел етуін қайтадан жасады (Бхикшатана). Олар Шиваны арақ, қан және өз серіктерімен жасаған құмарлық ритуалдарынан туған жыныстық сұйықтық сияқты таза емес заттармен құрметтеді. Дуглас Ренфрю Брукс, маскүнемдік заттарды пайдалану және жыныстық қатынас сияқты антиномиялық элементтер анимистік емес екенін, бірақ кейбір Каула дәстүрлерінде тантрикалық жақтасты “Брахманның түпкілікті нақтылығы мен материалдық және жалпы әлем арасындағы айырмашылықтарды” бұзуға шақыру үшін қабылданғанын айтады. Брукс эротикалық және аскетикалық техникаларды біріктіру арқылы тантрик барлық әлеуметтік және ішкі болжамдарды бұзып, Шиваға ұқсас болатынын мәлімдейді. Дэвид Грейдің айтуынша, Кашмир шайвизмінде антиномиялық трансгрессивті идеялар медитация мен ойлану үшін және “жоғары субъективтілікті сезіну” құралы ретінде ішкіленді. Әлеуметтік ережелерді тантрикалық инверсияның бір бөлігі ретінде жыныстық йога көбінесе ең табу топтарынан серіктестерді пайдалануға кеңес береді, мысалы жақын туыстар немесе ең төменгі, ең ластанған касталар. Олар жас, әдемі және тантраға жаңадан кіруші болуы керек.

The actual term used in Hindu classical texts to refer to this practice is maithuna (Devanagari: मैथुन, "coupling"). In the Hindu Tantras, maithuna is always presented in the context of panchamakara (the five makara or tantric substances) which constitutes primary ritual of Tantra. These may also be referred to as "the five Ms", panchatattva or the tattva chakra, which consist of madya (alcohol), māṃsa (meat), matsya (fish), mudrā (pound grain), and maithuna (sexual intercourse). Taboo breaking elements are only practiced literally by "left hand path" tantrics (vāmācārins), whereas "right hand path" tantrics (dakṣiṇācārins) use symbolic substitutes. Jayanta Bhatta, the 9th century scholar of the Nyaya school of Hindu philosophy and who commented on Tantra literature, stated that the Tantric ideas and spiritual practices are mostly well placed, but it also has "immoral teachings" such as by the so called "Nilambara" sect where its practitioners "wear simply one blue garment, and then as a group engage in unconstrained public sex" on festivals. He wrote, this practice is unnecessary and it threatens fundamental values of society. Ascetics of the Shaivite school of Mantramarga, in order to gain supernatural power, reenacted the penance of Shiva after cutting off one of Brahma's heads (Bhikshatana). They worshipped Shiva with impure substances like alcohol, blood and sexual fluids generated in orgiastic rites with their consorts. Douglas Renfrew Brooks states that the antinomian elements such as the use of intoxicating substances and sex were not animistic, but were adopted in some Kaula traditions to challenge the Tantric devotee to break down the "distinctions between the ultimate reality of Brahman and the mundane physical and mundane world". By combining erotic and ascetic techniques, states Brooks, the Tantric broke down all social and internal assumptions, became Shiva like. In Kashmir Shaivism, states David Gray, the antinomian transgressive ideas were internalized, for meditation and reflection, and as a means to "realize a transcendent subjectivity". As part of tantric inversion of social regulations, sexual yoga often recommends the usage of consorts from the most taboo groups available, such as close relatives or people from the lowest, most contaminated castes. They must be young and beautiful, as well as initiates in tantra.

Буддизмде

Ағылшын тілінде айтылғандай, буддалық жыныстық рәсімдер шива тантрасынан алынған. Жыныстық йога туралы ең ертегі айтылымдардың бірі – Асанганың (шамамен 5 ғасыр) Махаяна буддалық «Махаянасутраламкара» еңбегінде кездеседі. Мәтінде былай делінген:

«Жыныстық қатынасты кері бұрғанда, бақытты Буддалық күйде және жұбайының еркін көзқарасында ең жоғары өзін-өзі бақылауға қол жеткізіледі». Дэвид Снеллгроувтың пікірінше, мәтіндегі «жыныстық қатынасты кері бұру» термині эякуляцияны тоқтату тәжірибасын білдіруі мүмкін. Снеллгроув былай дейді:

«Асанга жазған кезде, шамамен 5 ғасырда, осы жыныстық йога әдістері беделді буддалық орталарда қолданылып жүргені және Асанганың өзі мұндай тәжірибені дұрыс деп қабылдағаны әбден мүмкін». Тыныс алудың табиғи күші, денге алу және шығару, буддизмде де, индуизм йогасында да маңызды күш ретінде қабылдалды. Олай болса, жыныстық күштің табиғи күші неге қабылдалмасын? [ ] Егер жыныстық йоганы Асанга қабылдайтын йогалық тәжіриба ретінде қарастырса, онда тантрикалық трактаттардың бұрынғы буддалық ілімдерге қайшы келетіндігіне қарамастан, келесі ғасырларда оңай қабылдануын түсіну оңайырақ болады. Ваджрайогини сияқты, жыныстық қатынас пен қан ағымын көрсететін құдайлар, жыныстық қатынас пен менструация арасындағы дәстүрлі шекараны жоққа шығарады. Кейбір экстремалды мәтіндер одан да әрі барып, 9 ғасырлық буддалық «Кандамахаросана тантра» еңбегі, практиканттың жыныстық серігінің дене сұйықтықтарын тұтынуды жақтады, мысалы, оның анусы мен жыныс мүшелерін жууға қолданылған суды. Бұлар «қуатты заттар» саналды және қалдықтарды «барлық Буддалар жейтін» диета ретінде тұтыну керек деп үйретті. Буддизмнің кейбір ағымдарында тантрикалық жыныстық қатынас сперманы сақтау тәжірибасымен тығыз байланысты, себебі жыныстық сұйықтықтар энергиялы зат ретінде қарастырылады және оны сақтау қажет. Көптеген буддалық тантрикалық еңбектер назарды жыныстық эякуляциядан аулақ ұстап, ұзаққа созылған ләззатқа бағыттап, осылайша тәңірлерге бағышталған сұйықтықтарды «ішкілендіреді». Олар жыныстық сұйықтықтарды шығаруды адам бас сүйектеріне табынумен біріктіріп қолданды, олар хонзон жасау үшін алынған қоспамен жабылатын. Тибет буддизмінде туммо йогасын меңгеру, аяқталу сатысының тәжірибасы, кармамудра тәжірибасын жүзеге асырудың алғышарты ретінде қарастырылады.