Кіріспе
1985 жылы Жамайка Кинкейд жазған «Энни Джон» романы Кариб теңізіндегі Антигуа аралындағы қыздың өсіп-жетілуін толықтай көрсетеді. Онда ана мен қыз арасындағы қарым-қатынас, бір жынысты адамдарға құштарлық, нәсілшілдік, клиникалық депрессия, кедейлік, білім беру және «ғылыми фактілерге» негізделген медицина мен «жергілікті сенімдерге» негізделген медицина арасындағы күрес сияқты сан алуан мәселелер қамтылған.
the judge of Kerala High Court
Annie John, a novel written by Jamaica Kincaid in 1985, details the growth of a girl in Antigua, an island in the Caribbean. It covers issues as diverse as mother daughter relationships, same sex attraction, racism, clinical depression, poverty, education, and the struggle between medicine based on "scientific fact" and that based on "native superstitious know how".
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Кітаптың басты кейіпкері Энни Джон, анасына табынушылық ететін жас қыз ретінде көрінеді. Ол анасынан бір қадам жақын болып, бір күні анасынан бөлек тұру керектігін білгенде қатты қайғырып, ренжіп қалады. Анасы оны әдепті қызға айналдыруға тырысса, Энни жаңа мектепке жіберіледі, онда ол өзінің интеллектуалдық қабілетін дәлелдеп, жаңа достар табуға тиіс. Содан кейін ол Гвен есімді қызға ғашық болады. Ол Гвенге мәңгілікке оны жақсы көретінін уәде береді. Бірақ кейін Энни "Қызыл қыз" деп атаған қызға ғашып, оған құлшылық ете бастайды. Ол осы қызды өмірінің барлық жағынан бағалайды. Энни үшін бұл қыз – еркіндіктің символы, себебі ол басқа қыздар сияқты күнделікті тазалық шараларын жасауға міндетті емес. Энни Джон ақыл-ойының арқасында жоғары сыныпқа көтеріледі. Осының салдарынан Энни ең жақсы досы Гвеннен алыстап, анасы мен өміріндегі басқа ересектерден шеттесіп қалады. Кейіннен ол психикалық депрессиядан да зардап шегетіні анық болады, бұл оны отбасы мен достарынан одан әрі алшақтатады. Кітаптың соңында ол өзі білетін және жақсы көретін барлығынан физикалық түрде алыстап, Англиядағы медбикелік колледжіне оқуға кетеді.
Жариялану тарихы
Кітаптың тараулары бастапқыда «The New Yorker» журналында жеке-жеке жарияланған, кейін біріктіріліп «Энни Джон» романы ретінде шығарылды, осы тараулардың арасын Энни Джон баяндаушы ретінде Кинкейд қолдануы байланыстырды.
Негізгі тақырыптар, символика және стиль
Романның басты тақырыбы – ата-анасынан алыстап, жасөспірімге айналатын балалар. Энни мен оның анасының ортақ мінездері, мақсаттары және тіпті сыртқы келбеттері ұқсас болғанымен, олар повесть барысында біртінде жақындаспайды. «Энни Джон» романы феминистік көзқарастарды қамтиды. Кинкейдтен Энни мен Гвен арасындағы қарым-қатынас «лесбияндық бейімділіктерді» білдіре ме деп сұрағанда, ол: «Жоқ, адамдардың оны осылай тікелей түсінуіне мен әрқашан таңғаламын» деді. Гвен мен Эннидің қарым-қатынасы – тәжірибелік қарым-қатынас. Бұл нәрсе қалай жұмыс істейтіні туралы. Оны жүруді үйренумен салыстыруға болады. Олар гетеросексуалдық өмір салтын ұстанбақ екендігіне үнемі сенімділік бар. Олардың арасында не болғанына қарамастан, гомосексуализм маңызды мәселе емес, себебі ол тек тәжірибе ғана» (Vorda 94). Осы әңгімеде отаршылдық тақырыбы көтеріледі. Англия Антигуаны отарлап, оның қоғамын қайта құрған. Бұл оқырманға Эннидің мектебіндегі мұғалімдер – Джордж және Эдвард есімді қыздармен танысқанда көрінеді, олардың екеуі де ағылшын корольдерінің есімдерімен аталады. Энни өз кезегінде Англияның Антигуаға мәдениетін таңуын қатты жек көреді. Роман бойында су Энни Джон мен оның анасының арасындағы ажырасты бейнелеу үшін тұрақты түрде қолданылады. Суға қатысты символдық сілтемелер (теңіз, жаңбыр және басқа да түрлері) Эннидің балалық шағынан ересекке дейінгі дамуын көрсетеді. Романның басында оқырман Эннидің әдеттегі сүт бөтелкесі де, қайық пішіндес бөтелкесі де бар екенін біледі және бұл оның өмірінде сумен байланысты таңдауларының бастамасы ғана. Кинкейдтің жазу стилі дәстүрлі абзацтардан емес, көптеген шағын фрагменттері бар, бірінен соң бірі келген сөйлемдер мен абзацтардан тұрады. «Salem Press Master Plots» кітабының төртінші басылымының авторы Ян Холл «Энни Джон» романы туралы мақаласында: «Романда жылдар, айлар немесе күндер көрсетілмегендіктен, оқиға уақыттан тыс сезім тудырады» дейді.