Кіріспе

Норвегияның дәстүрлі биі – Халлинг (hallingdansen). Бұл би Норвегияның ауылдық жерлерінде дәстүрлі түрде орындалатын халық биі (bygdedans) болып табылады, алайда Халлингтің түрлерін Швецияның кейбір аймақтарында да кездестіруге болады. Дәстүрлі түрде бұл биді жас жігіттер тойларда және мерекелерде билейді.

Шолу

Halling – бұл жылдам би (95–106 бпм), немесе бишілер арасында акробатикалық, спорттық жарыстарды қамтитын би. Hallingdans ритмикалық акробатикалық би ретінде сипатталады және күш пен икемділікті қажет ететін бірнеше қадамнан тұрады. Би Валдрес және Холлингдаль аңғарларымен, сондай-ақ дәстүрлі аудандарымен байланыстырылады, онда ол көбінесе laus (еркін би) деп аталады. Бұл термин оның жұптық емес, жеке орындалатынын көрсетеді (дегенмен, елдің батыс бөлігінде жұптық холинг биі дәстүрлі). Кейбір ғалымдардың пікірінше, бұл сөз бидің «жартысы» болғандығына сілтеме жасайды, ал қалған жартысы спрингер (Ренессанс биінің үлгісімен) болған. Бидің темпі өте жылдам (95–106 б/м), өткір және тәжірибелі музыкантты талап етеді. Музыкант бишілерге түрлі қиын қозғалыстарды орындау үшін жеткілікті серпін беруі керек, мысалы, nakkespretten (мойынмен секіру), kruking (құбыламен билеу), hodestift (бас үстінен өту) және әсіресе kast (лақтыру). Биші Олав Торшауг 1910–1920 жылдары Америка Құрама Штаттарында холинг биін көрсетті, оның биінде бас айналдыру элементін енгізді. Бидің бір қозғалысы hallingkast деп аталады. Бұл қозғалыста қыз әдетте таяқ немесе осыған ұқсас затты пайдаланып шапқышты жоғары ұстайды, ал биші оны тебуге тиіс. Kast – күш сынағы ретінде қарастырылады, ол еденнен шамамен 230–280 см биіктікте ұсталған шапқышты тебуді қамтиды. Кейбір қыздар өте шебер бишілер болып, ер адамдармен тең шапшаңдық танытқан.

Танымал мәдениетте

Норвегиялық композитор Эдвард Григ өзінің "Лирикалық пьесаларында" халлинг биі үшін бірнеше музыкалық шығармалар жазған. Гирр Твейттің 1954 жылы жарық көрген фортепиано концертінің 5-ші нөмірінің финалы "Tempo di Halling" деп сипатталған. Бұл биді Frikar Dance Company 2009 жылғы "Евровидение" ән байқауында Норвегияның жеңімпазы болған Александр Рыбак есімді әнші мен скрипкашының "Fairytale" әніне орындаған. Frikar Dance Company соңғы жылдары халлинг биін 29 елде көрсетіп келеді. Компанияның негізін қалаушы және хореографы Холлгрим Хансегард халлингті жаңа өнер көріністерімен және ареналармен, мысалы, "Конан дәуірі" компьютерлік ойынындағыдай, дәстүрді зерттеп, қайта жаңартушы ретінде танымал.