Кіріспе

Патна мен Хажипурды байланыстыратын көпір, Үндістан

Махатма Ганди Сету (Ганди Сету немесе Ганга Сету деп те аталады) – Үндістанның Бихар штатында Ганг өзені арқылы салынған көпір, оңтүстіктегі Патнаны солтүстіктегі Хажипурмен байланыстырады. Оның ұзындығы 5,76 км және бұл Үндістандағы ең ұзын өзен арқылы салынған үшінші көпір. Оны 1982 жылдың мамыр айында Хажипур қаласында өткен салтанатты шарада сол кездегі премьер-министр Индира Ганди ашты. 1982 жылдан 2017 жылға дейін Махатма Ганди Сету Үндістандағы ең ұзын көпір болып келді. Кейін Махатма Ганди Сетуде үшбұрышты болат конструкцияларды орнату мақсатында «Ганди Сетуді қалпына келтіру» жобасы іске асырылды.

Жоспарлау және маңыздылығы

Көпір 1969 жылы Орталық үкімет тарапынан бекітілді және 1972 жылдан 1982 жылға дейін он жыл бойы Gammon India Limited компаниясы салған. Жалпы шығын crore (872,2 миллион рупий) құрады. Бұл көпір Солтүстік Бихарды штаттың астанасы Патна арқылы Бихардың қалған бөлігімен байланыстыру үшін, сондай-ақ 19-шы ұлттық тас жолдың (NH19) бір бөлігі ретінде салынды. Бұл көпір салынар алдында, Бихарда Ганг өзенін кесіп өтетін жалғыз көпір 1959 жылы ашылған Ражендра Сету еді. Содан бері Викрамшила Сету да Ганг өзені арқылы салынды. Дига мен Сонепур және Мунгер арасында тағы екі теміржол және автомобиль көпірі толықтай құрылып аяқталды. Жасыл далалық экспресс жолының астында Шапра, Бахтиярпур, Сұлтанғанж қалаларында Каччи Дарга Бидупур көпірі салынуда. 2007 жылдың 17 тамызында Үндістан поштасы "Үндістанның көрнекті көпірлері: Махатма Ганди Сету" атты еске алу пошта маркасын шығарды.

Инженерлік

Көпір 45 аралық қаңқадан және әр шетінде бір-бірден қаңқадан тұрады. Қақпақта IRC 70 R класындағы жүктемеге арналған екі қатарлы қозғалыс жолы және екі жағында жаяу жүргіншілерге арналған жолдар қарастырылған. Кескіндемелі сегменттік құрылыс әдісі қолданылды; әр қаңқаның екі жағында ұштары еркін қозғалатын екі консольдік арқалық бар. Онда жоғары және төмен ағысқа бағытталған екі қатарлы қозғалыс жолы бар, олардың ені шамамен алғанда бір-бірімен байланыссыз. Ол алдын ала құйылған бөліктерден құрастырылды, олар қаңқаны аяқтау үшін екі шетінде біріктірілді. Қаңқалар бойлық бағытта еркін қозғалатын тірек арқылы байланыстырылған. Тік қозғалыс көлік құралдарынан туындаған дірілдің қаңқалар арасында айқын үзіліссіз тегіс таралуын қамтамасыз етеді.

Жол қозғалысының тығыны

Соңғы онжылдықтарда көпірден өтетін көліктердің саны артуына байланысты, көпірдің жүктемесі артып, қалыпты қуатынан асып, құрылымын тозуға жеткізді, нәтижесінде үлкен көлік кептелісі пайда болды. Бихар үкіметі осы мәселелерді шешу үшін оған параллель екі понтондық көпір салуды жоспарлап отыр. Көпірден күн сайын 85 000-нан астам көлік және 12 000 жаяу жүргінші өтеді. 21 қыркүйекте Премьер-министр Нарендра Моди 14,5 шақырымдық тағы бір 4 жолақты көпірдің іргетасын салды, оның құны 2926,42 крорды құрайды. Бұл көпір қазіргі көпірдің батыс жағында салынып, болашақта қазіргі 4 жолақты көпірмен бірге 8 жолақты көпірге айналады.

Құрылымдық бүтіндік және ақау

Көпір жиі конструкциялық және жобалық жүктемеден асып түсетін жылжымалы жүктемелерге ұшырады. Оның құрылысы аяқталғаннан кейін бес жыл ішінде күрделі жөндеу жұмыстары басталды. Нашар күтім, және еңбектің күшті өсуінен туған тозу құрылымды әлсіз етті. Үндістандағы осыған ұқсас консольді конструкциямен салынған басқа да көпірлерде жарықтар пайда болды. Көпірде пайда болған жарықтарды зерттеу кезінде келесі ақаулар анықталды: көлік жүрген кезде ілмектерде соққылар; саусақтық типтегі кеңею буындары нашар күйде; жамылғыдағы жарықтар; көлденең буындарда бетонның төгілуі; құйма сегменттердегі бойлық жарықтар; сегменттер арасындағы буындардан және сегменттерді көтеруге арналған тесіктерден қорап ішіне судың ағуы.

Ганди-сетуді қалпына келтіру жобасы

Махатма Ганди көпірі қазір қайта жаңғыртылуда. "Ганди көпірі"н қалпына келтіру жобасын "Афконс Инфраструктура" және "Сибмост" АҚ бірлесіп жүзеге асыруда, жобалық құны 1,742.01 млрд теңге. Оның ішінде 237 млрд теңге болаттан жасалған жаңа құрылымды орнатуға жұмсалды. "Ганди көпірі"нің жоғарғы құрылымы болаттан жасалған фермалық конструкциялармен (Steel Truss Girders) жаңартылды, яғни, ескі бетондық құрылым толығымен болаттан жасалған конструкциямен ауыстырылды. Жоғарғы құрылым зақымданса да, тіреулерге және іргетасқа ешқандай әсер етпеді. "Ганди көпірі"нің екі жағына үшбұрышты болат фермалары орнатылды. Жаңартылған батыс бөлігі 2020 жылдың 31 шілдесінде халыққа ашылды, ал толыққанды көпір (екі бөлігімен бірге) 2022 жылдың маусым айында пайдалануға берілді.