Кіріспе
Адамның көпірі, Рама көпірі немесе Рама Сету деп те аталады, бұл Тамил Надудың оңтүстік-шығыс жағалауындағы Рамесварам аралы деп те аталатын Памбан аралы мен Шри-Ланканың солтүстік-батыс жағалауындағы Маннар аралы арасындағы табиғи әк тас сайлар тізбегі. Геологиялық дәлелдер бұл көпірдің бұрын Үндістан мен Шри-Ланка арасындағы құрлық байланысы болғанын көрсетеді. Бұл ұзын құрылым Маннар шығанағын (оңтүстік-батыс) Палк бұғазынан (солтүстік-шығыс) бөліп тұрады. Көпірдің кейбір бөліктері құрғақ, ал аймақтағы теңіздің тереңдігі көбінесе аспайды, сондықтан қайықтар үшін осы жерден өту қиынға түседі. Адам көпірі деген атау шамамен Аль-Бируни заманында (1030 ж. шамасында) пайда болған. Ежелгі санскрит дастаны Рамаяна (б.з.д. 8 ғасыр – б.з. 3 ғасыры) Рама құдайының Ланка аралына жете алуы және Раванадан әйелі Ситаны құтқаруы үшін салған көпір туралы айтады. Халық сенімі бойынша, Ланка – қазіргі Шри-Ланка, ал көпір "Раманың Сетуі" деп сипатталады.
Adam's Bridge, also known as Rama's Bridge or Rama Setu, is a chain of natural limestone shoals between Pamban Island, also known as Rameswaram Island, off the south eastern coast of Tamil Nadu, India, and Mannar Island, off the north western coast of Sri Lanka. Geological evidence suggests that the bridge was formerly a land connection between India and Sri Lanka. The feature is long and separates the Gulf of Mannar (southwest) from the Palk Strait (northeast). Some regions of the bridge are dry, and the sea in the area rarely exceeds in depth, making it quite difficult for boats to pass over it. The name Adam's Bridge appeared probably around the time of Al Biruni (c. 1030). The ancient Sanskrit epic Ramayana (8th century BCE–3rd century CE) mentions a bridge constructed by the god Rama to reach the island Lanka and rescue his wife Sita from Ravana. In popular belief, Lanka is equated to present day Sri Lanka and the bridge is described as "Rama's Setu".
Геологиялық эволюция
Соңғы мұздық кезеңде (қазіргі уақытқа дейін 115 000 – 11 700 жыл) теңіз деңгейінің төмендеуіне байланысты, теңіз деңгейі қазіргі көрсеткіштерден төмен болған кезде, салыстырмалы түрде жайлы Палк боғазының (ең тереңдігі шамамен 15 км) барлық бөлігі құрлыққа айналып, Үнді субконтиненті мен Шри-Ланканы байланыстырған. Голоцен кезеңінде теңіз деңгейінің қазіргі деңгейге жете бастауымен, шамамен 7000 жыл бұрын, Адам көпірі/Рама Сету аймағы да су астында қалды. Адам көпірінің аралдары бұл аймақта теңіз деңгейінің шамамен 5000 жыл бұрын төмендеуінен бастап қазіргі уақытқа дейін қайтадан көтерілді. Көпір Үндістанның Памбан аралының Данушкоди мүйісінен басталып, Шри-Ланканың Маннар аралында аяқталады. Памбан аралына Үндістан құрлығынан ұзын Памбан көпірі арқылы қол жеткізуге болады. Маннар аралы Шри-Ланка құрлығымен қозғалыс жолы арқылы байланысты. Адам көпірінің табиғаты мен пайда болуына қатысты көптеген белгісіздіктер жан-жақты зерттеулердің жетіспеуімен түсіндіріледі. Ол негізінен бір-біріне параллель құмтас және конгломераттардан тұрады, олардың беткі қабаты қатты, ал құмды жағалауларға қарай өріліп, жұмсақ болады. Бір зерттеуде естік көтерілуін көрсететін жеткілікті дәлелдер жоқ екені және Оңтүстік Үндістандағы көтерілген риф жергілікті көтерілудің нәтижесі болуы мүмкін деген қорытынды жасалды.
Көлік дәліздері
Адам көпірі / Рама Сету маңындағы су әдетте терең болады. 18 ғасырдың соңында жас офицер ретінде аймақты зерттеген белгілі британдық географ, майор Джеймс Реннелл, «Рамиссерам бұғазын қазу арқылы кеме жүзуге болатын жол жасауға болады» деген ұсыныс жасады. Бірақ оның ұсынысына көп мән берілмеді, мүмкін ол «әлдеқайда жас және беймәлім офицерден» келгендіктен, бұл идея 60 жылдан кейін ғана қайта жаңғырды. 1823 жылы сэр Артур Коттонға (сол кезде ол прапорщик болған) Үндістан құрлығы мен Рамесварам аралын бөліп тұратын Памбан каналын зерттеу тапсырылды, бұл Адам көпірінің алғашқы бөлігі еді. Геологиялық мәліметтерге сәйкес, бұрын осы жерде құрлықпен байланыс болған, ал Раманатхасвами ғибадатханасының жазбаларында 1480 жылы болған күшті дауыл осы байланысты үзіп жібергені айтылады. Коттон каналды қазу арқылы кемелердің өтуін қамтамасыз етуді ұсынды, бірақ 1828 жылға дейін ештеңе істелмеді, сол кезде майор Сим кейбір тастарды жарғызып, алып тастауға бұйрық берді. 1837 жылы лейтенанттар Ф.Т. Пауэлл, Этерси, Грив және Кристофер, сонымен қатар суретші Феликс Джонс Адам көпірінің теңіздік толық зерттеуін жүргізді. Келесі жылы каналды қазу жұмыстары қайта басталды. Алайда, 19 ғасырдағы және одан кейінгі тырысқандардың нәтижесінде тек қана аз су айдағы кемелер ғана өте алатын болды. 1956 жылы Сетусамудрам жобалық комитеті Адам көпірін кесудің орнына құрлық арқылы өтудің көптеген артықшылықтары бар екенін үкіметке ұсынды. 2005 жылы Үндістан үкіметі Сетусамудрам кеме арнасы жобасына көп миллион доллар қаражат бөлді. Бұл жобаның мақсаты – Данушкоди маңындағы теңіздің беткі қабатын қазу арқылы Палк бұғазында кеме арнасын құру. Бұл арна Шри-Ланка аралын айналып өтуге қарағанда (шамамен 30 сағаттық кеме жүру уақытын үнемдеуге) мүмкіндік береді деп күтілуде. Ағымдағы жоба бойынша, бұл арнаны құру үшін Адам көпірін қазу қажет. Үндістанның саяси партиялары, соның ішінде Бхаратия Джаната Партиясы (БЖП), Бүкіл Үндістан Анна Дравида Мунетра Казгам (АИАДМК), Раштрия Джаната Дал (РДЖ), Джаната Дал (Секуляристік) (ЖДС) және бірқатар индуистік ұйымдар діни нанымдарына сүйене отырып, шұңқыр арқылы қазуға қарсылық білдіруде. Олар Адам көпірінің Рамаянада сипатталған тас жол екенін айтады. Саяси партиялар мен ұйымдар Адам көпіріне зиян келтірмейтін арнаның басқа бағыттарын ұсынады. Сол кездегі штаттық және орталық үкіметтер мұндай өзгерістерге қарсы болды, ал Дравида Мунетра Казгам партиясының мүшесі және жобаның жақтаушысы болған Одақтың кеме қатынасы министрі Т.Р. Балу ағымдағы ұсыныстың экономикалық тұрғыдан тиімді және экологиялық тұрақты екенін, басқа баламалар жоқ екенін мәлімдеді. Бұл жолды қазуға қарсылықтың себебі – аймақтың экологиясы мен теңіз байлығына тигізетін әсері, аймақтағы торий кен орындарының жоғалу қаупі және цунамиден зардап шегу мүмкіндігінің артуы. Кейбір ұйымдар экономикалық және экологиялық себептермен бұл жобаға қарсы шығып, жобаны бастамас бұрын тиісті ғылыми зерттеулер жүргізілмегенін айтады.
Индуизм
Ежелгі санскрит эпосы Рамаянаның Юддхакандасында Рама құдайы Ванралар (маймылдар немесе орман тұрғындары) әскерінің көмегімен Ланка аралына жетіп, әйелі Ситаны Раванадан құтқару үшін салған көпір туралы айтылады. Халық сенімінде Ланка қазіргі Шри-Ланкамен байланыстырылады. Бірінші мыңжылдықтағы санскрит деректерінің кейбіреулері бұл екеуінің арасындағы айырмашылықты нақтылай түседі. Қазіргі тарихи дереккөздерде екі аралдың теңестірілуі алғаш рет Нандиварман II (8 ғасырдың соңы) тұсындағы Касакуди мыс тақталарында кездеседі, ол Шри-Ланканы оның аталарының бірі жаулап алғаны туралы мәліметтерді қамтиды. Рамаяна кейінгі Чола дәуірінде өзінің жеке дамуын бастан өткергендіктен, олардың аралға басып кіруге деген империялық мұраттарын негіздеу үшін бұл сәйкестендіру ұсынылды.
Ислам діні
Мұсылман дәстүрінде Адам пайғамбар Жұмақтан қуылғаннан кейін Адамның көпірінен өткені айтылады.
Түп-тұрақтылық туралы талаптарға қатысты дау
Діни сенімдер, геологиялық құрылымды Рама салғанын айтады, бұл кейбір дау-дамайларға себеп болды, себебі сенушілер Адам көпірінің табиғи шығу тегін жоққа шығарады. С. Бадринараян, Үндістан Геологиялық зерттеу басқармасының бұрынғы директоры, 2008 жылғы сот ісінде, Мадрас жоғары сотында және Science Channel арнасының "What on Earth?" бағдарламасында бұл құрылыстың адам жасағанын мәлімдеді. "What on Earth?" бағдарламасында Адам көпірінің Рама салғанын айтушылар өз аргументтерін нақты емес болжамдарға, қате түсініктерге және геологиялық құрылымдардың көптеген жағдайларындағыдай, оның қалыптасуының барлық егжей-тегжейлері толыққанды анықталмағаны туралы тұжырымға негіздеді. Үндістан геологы К. П. Раджендран туындаған медиалық дауды "нақты фактілерден гөрі эмоцияларға үндеуге басымдық берілетін" "пост-правда дәуірінің" қорқынышты мысалы деп сипаттады. NASA өз спутниктік суреттерінің Сетусамудрэм кеме арнасы жобасына қарсы наразылықтар кезінде бұл пікірді қолдау үшін қате түсіндірілгенін мәлімдеді. NASA атап көрсетті: "Интернеттегі суреттер біздікі болуы мүмкін, бірақ олардың интерпретациясы біздікі емес. Сырттан алынған суреттер немесе орбиталық фотосуреттер аралдар тізбегінің шығу тегі немесе жасы туралы тікелей ақпарат бере алмайды, және әрине, осы суреттердегі үлгілерді жасауда адамның қатысы бар-жоғын анықтай алмайды." Үндістан Археологиялық зерттеу басқармасының баяндамасында бұл құрылымның табиғи құрылымнан басқа ешқандай дәлелі табылмады. 2007 жылы Үндістан Археологиялық зерттеу басқармасы және Үндістан үкіметі Үндістаннің Жоғарғы сотына Рама салған көпірдің тарихи дәлелі жоқ екенін ресми түрде хабарлады. 2017 жылы Үндістан Тарихи зерттеулер кеңесі (ICHR) құрылымның шығу тегін зерттеу үшін пилоттық зерттеуді жариялады, бірақ кейіннен оны тоқтатты. 2007 жылы Шри-Ланка Туризмді Дамыту Орталығы, индуист діни туристерін Үндістаннан тарту мақсатында, осы құбылысты "Рамаяна жолының" бір бөлігі ретінде ұсынып, ханзада Рама туралы аңызды дәріптеді. Шри-Ланканың кейбір тарихшылары бұл әрекетті "Шри-Ланка тарихын бұрмалау" деп айыптады. Рама-сетудің саяси мақсаттар үшін қолданылатын қасиетті символ ретіндегі идеясы Сетусамудрэм кеме арнасы жобасына қарсы наразылықтардан кейін күшейді.