Гафлингер: Австрия және Солтүстік Италияның жылқы тұқымы

Кіріспе

Аустрия және Солтүстік Италияда дамыған жылқы тұқымы, сондай-ақ Авелингезе деп те аталады. Хафлингер – 19 ғасырдың соңында Аустрия мен Солтүстік Италияда (атап айтқанда, Оңтүстік Тироль аймағындағы Хафлинг) дамыған жылқы тұқымы. Хафлингерлер салыстырмалы түрде кішкентай, әрқашан құлыншық түсті, зығыр жүнді және құйрықты, ерекше, бірақ тегіс және сергекті жүріс-тұрысы бар, жақсы денелі, бірақ әсем. Бұл тұқымның тарихы орта ғасырларға дейін жетеді, оның шығу тегі туралы бірнеше теория бар. Таулы жерлерде пайдалану үшін дамытылған Хафлингерлердің төзімділігімен танымал. Олардың қазіргі сыртқы түрі мен дене бітімі – араб және түрлі еуропалық тұқымдардың қанының түпкілікті Тироль понилеріне араласуының нәтижесі. Тұқымның негізін қалаушы, 249 Фоли атты бикеш 1874 жылы дүниеге келді, ал 1904 жылы алғашқы асыл тұқымды шаруалар кооперативі құрылды. Барлық Хафлингерлердің тегі Фолиге жетеді, ол жеті әйел желісінің бірі арқылы тарайды. Бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстар, сондай-ақ Ұлы экономикалық дағдарыс тұқымға зиян келтірді, кейде тұқымды құрып кетуден сақтау үшін төмен сапалы жануарлар қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мал өсірушілер әскерилерге жүкті тасымалдауға қолайлы, кішкентай және жұмысқа бейім жылқыларға басымдық берді. Соғыстан кейін назар жоғары сапалы және ірі денелі жануарларға ауыстырылды. Соғыстан кейінгі кезеңде Хафлингерлер басқа тұқымдармен шалақтап шағылыстырылды, кейбір сарапшылар тұқымның қайтадан құрып кету қаупі бар деп алаңдады. Алайда, 1946 жылдан бастап мал өсірушілер таза нәсілді Хафлингерлер өсіруге көшті және жабық тұқымдық тізілім құрылды. Тұқымға қызығушылық басқа елдерде де артты, 1950 мен 1974 жылдар арасында, тіпті Еуропадағы жылқылардың жалпы саны азайған кезде де, олардың саны өсті. Халық саны тұрақты түрде өсіп келеді, 2005 жылғы мәліметтер бойынша әлемде 250 мыңға жуық Хафлингер бар. Асыл тұқымды шаруашылықтар бірнеше елде орналасқан, бірақ асыл тұқымды малдың көп бөлігі әлі де Австриядан келеді. 2003 жылы Хафлингер тұқымы алғаш рет клондалды, нәтижесінде Прометея атты бикеш дүниеге келді. Хафлингерлерді жеңіл жұмысқа, арқанмен жұмыс істеуге, төзімділік, дрессаж, ат спорты және емдік мақсаттағы атпен жүру сияқты түрлі атпен жүруге пайдалануға болады. Олар Австрия және Германия армияларында да қиын жерлерде жұмыс істеу үшін қолданылады. Хафлингер тұқымының стандарттарын бақылайтын Дүниежүзілік Хафлингер федерациясы 22 ұлттық тіркелімнен тұратын конфедерация болып табылады және мүше ұйымдары үшін асыл тұқымды мақсаттарды, нұсқауларды және ережелерді белгілеуге көмектеседі.

A breed of horse developed in Austria and northern Italy

the breed of horse

The Haflinger, also known as the Avelignese, is a breed of horse developed in Austria and northern Italy (namely Hafling in South Tyrol region) during the late 19th century. Haflinger horses are relatively small, are always chestnut with flaxen mane and tail, have distinctive gaits described as energetic but smooth, and are well muscled yet elegant. The breed traces its ancestry to the Middle Ages; several theories for its origin exist. Haflingers, developed for use in mountainous terrain, are known for their hardiness. Their current conformation and appearance are the result of infusions of bloodlines from Arabian and various European breeds into the original native Tyrolean ponies. The foundation sire, 249 Folie, was born in 1874; by 1904, the first breeders' cooperative was formed. All Haflingers can trace their lineage back to Folie through one of seven bloodlines. World Wars I and II, as well as the Great Depression, had a detrimental effect on the breed, and lower quality animals were used at times to save the breed from extinction. During World War II, breeders focused on horses that were shorter and more draft like, favored by the military for use as packhorses. The emphasis after the war shifted toward animals of increased refinement and height. In the postwar era, the Haflinger was indiscriminately crossed with other breeds and some observers feared the breed was in renewed danger of extinction. However, starting in 1946, breeders focused on producing purebred Haflingers and a closed stud book was created. Interest in the breed increased in other countries, and between 1950 and 1974, the population grew, even while the overall European horse population decreased. Population numbers continued to increase steadily, and as of 2005, almost 250,000 Haflingers existed worldwide. Breeding farms are in several countries, although most of the breeding stock still comes from Austria. In 2003, a Haflinger became the first horse to be cloned, resulting in a filly named Prometea. Haflingers have many uses, including light draft, harness work, and various under saddle disciplines such as endurance riding, dressage, equestrian vaulting, and therapeutic riding. They are also still used by the Austrian and German armies for work in rough terrain. The World Haflinger Federation, the international governing body that controls breed standards for the Haflinger, is made up of a confederation of 22 national registries, and helps set breeding objectives, guidelines, and rules for its member organizations.

Тұқымның ерекшеліктері

"Хафлинг" атауы бүгінгі Италияның солтүстігінде орналасқан Хафлинг ауылынан шыққан. Хафлингтер әрқашан кәдімгі қоңыр түсті болады. Хафлингтердің жүрісі ырғақты және жерді жақсы басады. Жүрісі тыныш, бірақ сергекті. Трот және кантер серпімді, күшті және атлеттік болып келеді, алдыңғы жағы жеңіл және тепе-теңдікті сақтайды. Тізе буындары қозғалысқа келеді, ал кантер алға және жоғары қарай ерекше қозғалысқа ие. Кейбір дереккөздер Хафлингтердің екі түрін мойындайды: ауыр, кішкентай түрі – жұмысқа арналған, ал жеңіл, биік түрі – жарыс, жеңіл шаруа және мінуге арналған. Тамақ және ауыл шаруашылығы ұйымы Италияда "Авелиньезе" және "Авелиньезе Традиционале" екеуінің де бар екенін мойындайды, бірақ 2007 жылға дейін соңғысының тек 13-і ғана болды, оның ішінде тек бір тұқымдық бие болды. Дегенмен, барлық тұқымдық ұйымдар тек бір ғана түрін мойындайды және тіркейді.

Атты жылқының сызықтары

Бүгінде барлық Хафлингтер өздерінің тегін жеті жылқы сызығының бірі арқылы, тұқымның негізін қалаушы айғыр Фолиге дейін жатқызады. Әдетте, тайыншалардың есімдері олардың жылқы сызығын білдіретін әріп немесе әріптермен басталады, ал биелердің есімдері анасының есімінің бірінші әрпімен басталады. Италияда тайыншалардың есімдері жылқы сызығын білдіретін әріп немесе әріптермен, ал биелердің есімдері берілген жылды білдіретін әріппен басталуы тиіс. Жеті жылқы сызығы:

A сызығы. 1926 жылы туған Ансельмо негізін қалады. Бүгінде ең көп таралған сызықтардың бірі, ұрпақтарында тұқымдық жұмыста екінші ең көп айғыр бар. Ансельмо 21 жасында қайтадан асыл тұқымды өсіруге тартылды, себебі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін айғырлардың жетіспеуі тұқымның жойылуына қаулы тудырды және қазір әлемдегі барлық Хафлингер асыл тұқымды популяцияларында ұсынылған бірнеше айғырды өрбіткен. B сызығы. 1915 жылы туған Болцано негізін қалады. Болцаноның сызығы сирек кездеседі, Австрияда күшті болғанымен, басқа жерлерде кең таралмаған. Дегенмен, сызық кеңейіп келеді; АҚШ және Ұлыбританияны қоса алғанда бірнеше Еуропа елдері Болцано сызықтарын құрып жатыр. M сызығы. 1927 жылы туған Массимо негізін қалады. Италиялық айғыр Массимо Австрия мен Италияда кең таралған сызықты құрды. N сызығы. 1920 жылы туған Ниббио негізін қалады. Тарихының басында Ниббио сызығы екі тармаққа бөлінді, бірі Италияда, екіншісі Австрияда. N сызығы көптеген айғырларымен көпшіл, барлық Хафлингер өсіруші елдерде кездесетін екі сызықтың (екіншісі A сызығы) бірі. Бұл сызық Австрия мен Италияда ең көп таралған. S сызығы. 1923 жылы туған Стелвио негізін қалады. Стелвио - ең аз саны бар сызық, Германияда Хафлингер емес қан араласуынан кейін жойылу қаупі төнді. Қазіргі уақытта Италияда ең көп саны бар, ал Австрия билігі оны қайта жаңғырту үшін жұмыс істеп жатыр. ST сызығы. 1927 жылы туған Студент негізін қалады. ST сызығында көптеген айғырлар болғанымен, кейбір елдерде таңдаусыз өсірудің салдарынан географиялық таралуы шектеулі. Германия мен АҚШ Австриядан басқа осы сызықтың ең көп жылқысын ұстайды. W сызығы. 1921 жылы туған Вилли негізін қалады. Тарихының басында араласудан қауіп көрген W сызығы Нидерландыда, Канадада және АҚШ-та күшті орынға ие, Австрияда саны аз. Болцано мен Вилли - Фолидің шөберелері, ал қалғандары - шөпшешелері. Әсіресе тұқымның алғашқы жылдарында, кездейсоқ немесе мақсатты түрде ішкі селекция жүргізілді, бұл тұқымның басым қасиеттерін нығайтуға көмектесті. 1282 жылы Этч аңғарында алғаш рет жеңіл тау понисі тіркелді, және ол қазіргі Хафлингердің ата-бабасы болған болуы мүмкін. Екінші теория бойынша, олар Бургундия корольдігінен келген айғырдан шыққан, оны әкесі Людовик IV Киелі Рим императоры 1342 жылы Тирольдің Маргарет Маулстах ханшайымына үйленген кезде маркграф Людовик Бранденбургке жіберген. Оның шығу тегі қандай болмасын, бұл тұқым таулы климатта дамыды және аз күтіммен қиын жағдайларда өмір сүре алды. Бүгінгі күнгі тұқым ресми түрде Австрия-Мажарстанның Этцландр тауларындағы Хафлинг ауылында құрылды. Арабтың ықпалы қазіргі Хафлингерде Эль Бедави атты айғырдың енгізілуімен күшейтілді. Кішкентай түпнұсқалық гендік қоры және тұқымның алғашқы мүшелері өскен таулы орта өте тұрақты физикалық типке және сыртқы түріне әкелді. 1874 жылы Фоли туғаннан кейін бірнеше австриялық дворяндар тұқымға қызығушылық танытып, үкіметтен ұйымдастырылған асылдандыру процедураларын қолдау және бағыт беру туралы өтініш жасады. 1899 жылы Австрия үкіметі субсидиялар арқылы асыл тұқымды бағдарламаларды қолдауға шешім қабылдады; жоғары сапалы Хафлингер биелері үкіметтің субсидияланған асыл тұқымды бағдарламасына таңдалғандардың арасында болды. Содан бері асыл тұқымды сапалы етіп сақтау үшін ең жақсы Хафлингер биелері мен тайыншалары таңдалып, селекциялық жолмен өсірілді. Сапасы талаптарға сай келмейтін аттарды әскер жүк таситын мал ретінде пайдаланды. ХІХ ғасырдың соңында Хафлингерлер Оңтүстік және Солтүстік Тирольде кең таралды, ал Штирия, Зальцбург және Төменгі Австрияда тұқым шаруашылықтары құрылды. 1904 жылы Оңтүстік Тирольдегі Мёльтен қаласында асыл тұқымды мал өсірушілердің кооперативі құрылды, мақсаты асыл тұқымды мал өсіруді жақсарту, таза асыл тұқымды мал өсіруді ынталандыру және асыл тұқымды мал өсіру кітапшасын және жылқыларды тіркеу тізілімін құру.

A line. Founded by Anselmo, born 1926. One of the most prevalent lines today, descendants include the second largest number of stallions at stud. Anselmo was brought back to stud at the age of 21, when a lack of stallions after World War II led to concerns that the line would not survive, and produced several stallions now represented in all Haflinger breeding populations worldwide. B line. Founded by Bolzano, born 1915. Bolzano's less common line, although strong in Austria, is not prevalent elsewhere. The line is spreading nevertheless; the U. S. and several European countries including Great Britain are establishing Bolzano lines. M line. Founded by Massimo, born 1927. An Italian stallion, Massimo founded a line that is prevalent in Austria and Italy. N line. Founded by Nibbio, born 1920. Early in its history, the Nibbio line split into two branches, one in Italy and one in Austria. The N line is populous, with the greatest number of stallions at stud. It is one of two (the other being the A line) with a presence in all Haflinger breeding countries. The line is most prolific in Austria and Italy. S line. Founded by Stelvio, born 1923. Stelvio is the least numerous of the lines, threatened with extinction after non Haflinger blood was introduced in Germany. Currently most populous in Italy, Austrian authorities are working to re establish it. ST line. Founded by Student, born 1927. Although the ST line has a large number of stallions, its geographic spread is limited because of unselective breeding in some countries. Germany and the U. S. hold the most horses of this line outside Austria. W line. Founded by Willi, born 1921. The W line, threatened by crossbreeding early in its history, maintains a strong presence in the Netherlands, Canada and the U. S., with a smaller population in Austria. Bolzano and Willi were great great grandsons of Folie, while the rest were great great great grandsons. Especially in the early years of the breed's history, some inbreeding occurred, both by accident and design, which served to reinforce the breed's dominant characteristics. A type of light mountain pony was first recorded in the Etsch Valley in 1282, and was probably the ancestor of the modern Haflinger. The second theory is that they descended from a stallion from the Kingdom of Burgundy sent to Margrave Louis of Brandenburg by his father, Louis IV, Holy Roman Emperor, when the Margrave married Princess Margarete Maultasch of the Tyrol in 1342. Whatever its origins, the breed developed in a mountainous climate and was well able to thrive in harsh conditions with minimal maintenance. The breed as it is known today was officially established in the village of Hafling in the Etschlander Mountains, then located in Austria Hungary. The Arabian influence was strongly reinforced in the modern Haflinger by the introduction of the stallion El Bedavi, The small original gene pool, and the mountain environment in which most original members of the breed were raised, has resulted in a very fixed physical type and appearance. After the birth of Folie in 1874, several Austrian noblemen became interested in the breed and petitioned the government for support and direction of organized breeding procedures. It was 1899 before the Austrian government responded, deciding to support breeding programs through establishment of subsidies; high quality Haflinger fillies were among those chosen for the government subsidized breeding program. Since then the best Haflinger fillies and colts have been chosen and selectively bred to maintain the breed's quality. Horses not considered to meet quality standards were used by the army as pack animals. By the end of the 19th century Haflingers were common in both South and North Tyrol, and stud farms had been established in Styria, Salzburg and Lower Austria. In 1904, the Haflinger Breeders' Cooperative was founded in Mölten, in South Tyrol, with the aim of improving breeding procedures, encouraging pure breeding and establishing a studbook and stallion registry.

Дүниежүзілік соғыстар

Бірінші дүниежүзілік соғыстың нәтижесінде көптеген хафлингтер әскери қызметке алынып, тұқымдық бағдарламалар үзіліске ұшырады. Соғыстан кейін, Сен-Жермен шарты бойынша Оңтүстік Тироль (Хафлингті қоса) Италияға, ал Солтүстік Тироль Австрияда қалды. Бұл бөліну Хафлингер тұқымына зор зиян келтірді, себебі аналық биелердің көп бөлігі Италияның Оңтүстік Тиролінде болды, ал жоғары сапалы тұқымдық айғырлар Солтүстік Тирольдегі тұқымдық шаруашылықтарда сақталды, демек, олар әлі де Австрияда болды. Солтүстік және Оңтүстік Тирольдегі селекционерлер арасында ынтымақтастыққа көңіл жеткіліксіз болды, ал 1920 жылдары Италияның Болцано қаласында жаңа Жылқы өсірушілер комиссиясы құрылды, оған мемлекеттік тұқымдық айғырларды тексеру, комиссия мүшелеріне тиесілі жекеменшік айғырларды тіркеу және жылқы көрмелері үшін жүлделі ақша беруге үкіметтік өкілеттік берілді. Комиссия итальяндық популяциядағы Хафлингер және Норикер жылқыларын өсіруді реттеді. 1921 жылы Италияда тұқымдық айғырлардың жетіспеуіне байланысты Хафлингер тұқымын өсіру бағдарламасында сардиниялық араб айғыры және көптеген төмен сапалы таза нәсілді Хафлингерлер пайдаланылды. Егер Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жоғарғы Австриядағы Штадл Паурадағы тұқымдық шаруашылықта Хафлингер айғырлары болмағанда, Хафлингер бүгін Австрияда болмас еді. Осы айғырларға қарамастан, Хафлингер тұқымын өсіру бағдарламалары Австрияда берік негізге ие болған жоқ, үкіметтік назар басқа австриялық тұқымдарға және жеке өсіру бағдарламаларына аударылды. Осы кезеңде тұқым Хукул, Босниялық, Коник және Норикер тұқымдарымен будандастыру арқылы сақталды. 1920 жылдардың соңы мен 1930 жылдардың басындағы Ұлы депрессия жылқы бағасын төмендетіп, Хафлингер тұқымын өсіруге қолайсыз әсер етті, бірақ 1938 жылдан бастап Екінші дүниежүзілік соғысқа дайындалу нәтижесінде нарықтар жақсарды. Барлық будандасқан жылқылар мен тұқымдық сапасы жеткіліксіз төлдер әскерге сатылуы мүмкін болды, ал үкімет Хафлингер селекционерлеріне жоғары субсидиялар берді. Алайда, соғыс талаптары сонымен қатар Хафлингер типіндегі көптеген тіркелмеген биелерді тіркелген айғырлармен жауып, нәтижесінде ұрпақ тіркелді, бұл тұқымдық малдың нашарлауына әкелді. 1935 және 1936 жылдары Баварияда Германияның ауыл шаруашылығы органдары, әскери органдар және қолданыстағы тұқымдық шаруашылықтардың ынтымақтастығымен тұқымдық бағдарлама басталды. Обераудорфта алғашқы мемлекеттік басқарудағы неміс Хафлингер тұқымдық шаруашылығы Солтүстік және Оңтүстік Тирольден келген аналық биелермен құрылды, ал елдегі басқа жерлерде бірнеше жеке тұқымдық шаруашылықтар құрылды. Жүк тасуға жоғары сұраныс және сатып алушылардың тұқым туралы білімінің әртүрлілігі жоғары және төмен сапалы жылқылардың сатып алынуына әкелді, бұл тұқымның сапасына әртүрлі әсер етті. Бавариялықтардың сатып алулары Австрия мен Италия қорларының одан әрі азаюына да себеп болды, бұл екі дүниежүзілік соғыстың халық санының азаюынан төмен болды. Алайда, Германияның қарулы күштері сатып алуға дайын болды, ал сатып алу және өсіру жалғасты. Тек таза тұқымдық жылқылар тіркелген деген мәлімдемелерге қарамастан, көптеген танымал бавариялық тұқымдық шаруашылықтардың аналық желілері будандасқан екені белгілі. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хафлингерлер әскери жүк тасу үшін қолданылатын қысқа және мықты жылқылар өндіру үшін өсірілді. Соғыстан кейін өсірудегі басымдық нәзіктік пен биіктікке ауыстырылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Тироль, оның ішінде Замстағы тұқымдық орталық, американдық күштердің бақылауында болды, олар ауруханаларға ет беру үшін көптеген жылқыларды сойды. Алайда, әскерлер селекция директорына 30 айғырды өсіру мақсатында қалдыруға рұқсат берді. Сол аттар француздар басып алған Форарлбергтегі Копс Альм биік жайылына көшірілді, бірақ олар кейіннен ұрланып, қайтадан көрінбеді. Тирольдің басқа аймақтарында бір жастан үш жасқа дейінгі барлық төлдерді әскери тұқымдық орталықтар талап етті, сондықтан бір жасқа толмаған төлдерді тұқымдық айғыр ретінде қарау қажет болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары кейбір байқаушылар тұқымның басқа тұқымдармен шексіз будандастыру салдарынан жойылып бара жатқанын қорқынышты сезінді. 1946 және 1947 жылдардағы конференцияларда Хафлингер жылқыларын таза тұқымдық желілерден өсіру, жабық тұқымдық кітап құру және жаңа қанды енгізбеу туралы шешім қабылданды. Тироль Хафлингер селекционерлер қауымдастығы өз айғыр орталығын құрды және жеке селекционерлердің айғыр ұстауына тыйым салды, осылайша қауымдастық өсірудегі айғырлардың 100 пайыз бақылауын қамтамасыз етті. Баварияда бірнеше жас айғырлар сақталды және селекционерлер жеке айғырларды ұстай алды. Бавариялық және Тирольдік селекционерлер тығыз байланыста болды және кең ауқымда ынтымақтастық жасайды. Солтүстік Тирольдік селекционерлер Оңтүстік Тирольден бірнеше жоғары сапалы ересек айғырларды және төмен сапалы жас айғырларды алуға да мүмкіндік алды. 1947 жылы Австрия Хафлингер селекционерлері федерациясы провинциялық қауымдастықтар үшін басқару ұйымы ретінде құрылды. Осы кезде үлкен тұқымдық көрме өткізілді, оған Швейцариядан келген қонақтар қатысты, олар үйге оралғаннан кейін Австрияға сатып алу комиссиясын жіберіп, Швейцарияда Хафлингер популяциясын құруға үлкен үлес қосты. Оңтүстік Тирольде жылқыларын сатуда қиындықтар болған жоқ, себебі Италияның барлық аймақтары жылқы сатып алуға мүдделі болды, ал тұқымдық популяциялар Сицилияға дейін оңтүстікке тарады. 1950 мен 1974 жылдар аралығында, Еуропадағы жылқы популяциясының жалпы саны механикаландырудың артуына байланысты төмендегенімен, Хафлингер популяциясы өсті. Осы кезеңде тіркелген аналық биелердің саны 1562-ден 2043-ке дейін өсті. Бұл негізінен тұқымның жарнамалық науқанын күшейтудің нәтижесінде болды, тіпті Норвегиялық Фьорд жылқылары Германияға экспортталғанда, Хафлингер тұқымын өсіру бағдарламаларына жұмсалатын қаражат азайды. Жарнамалық науқандардың нәтижесінде Хафлингер аймақтағы ең басым шағын жылқы тұқымына айналды. 1954 жылы Югославия және Италия Солтүстік Тирольден өз Хафлингер бағдарламаларын құру үшін тұқымдық мал сатып алды, ал 1956 жылы Герман демократиялық республикасы да солай істеді. Алғашқы Хафлингерлер 1958 жылы Австриядан Иллинойс штатындағы Темпл Фармс Темпл Смит арқылы және 1959 жылы Чехословакияға экспортталды. Тироль Хафлингерлері 1961 жылы Нидерланд пен Түркияға сатылды. Түркияда олар таза өсірілді және Каракaбей тұқымымен будандастырылды. 1963 жылы алғашқы Хафлингер Ұлыбританияға экспортталды, 1969 жылы екі Хафлингер биесі Австрияға жасаған ресми сапары кезінде королева Елизавета II-ге сыйға тартылды, ал 1970 жылы Ұлыбритания Хафлингер қауымдастығы құрылды. Алғашқы Хафлингер 1964 жылы Францияға экспортталды, ал 1974 жылы алғашқы Хафлингер Австралияға әкелінді. Алғашқы канадалық Хафлингер 1977 жылы АҚШ тұқымдық қауымдастығында тіркелді, ал 1980 жылы канадалық тіркеушілік құрылды. 1970 мен 1975 жылдар аралығында Хафлингерлер Люксембург, Дания, Таиланд, Колумбия, Бразилия, Оңтүстік Африка, Швеция және Ирландияға да әкелінді.

World War I resulted in many Haflingers being taken into military service and the interruption of breeding programs. After the war, under the terms of the Treaty of Saint Germain, South Tyrol (including Hafling) was ceded to Italy, while North Tyrol remained in Austria. This split was extremely detrimental to the Haflinger breed, as most of the brood mares were in South Tyrol in what was now Italy, while the high quality breeding stallions had been kept at studs in North Tyrol and so were still in Austria. Little effort at cooperation was made between breeders in North and South Tyrol, and in the 1920s a new Horse Breeders' Commission was established in Bolzano in Italy, which was given governmental authority to inspect state owned breeding stallions, register privately owned stallions belonging to Commission members, and give prize money for horse show competition. The Commission governed the breeding of the Italian population of both the Haflinger and the Noriker horse. In 1921, because of the lack of breeding stallions in Italy, a crossbred Sardinian Arabian stallion was used for the Haflinger breeding program, as well as many lower quality purebred Haflingers. If not for the presence of Haflinger stallions at a stud farm in Stadl Paura in Upper Austria after World War I, the Haflinger might well not exist in Austria today. Despite these stallions, the Haflinger breeding programs were not on solid footing in Austria, with governmental focus on other Austrian breeds and private breeding programs not large enough to influence national breeding practices. During this time, the breed was kept alive through crosses to the Hucul, Bosnian, Konik and Noriker breeds. The Great Depression of the late 1920s and early 1930s dampened horse prices and had an unfavorable effect on Haflinger breeding, but from 1938 onwards markets improved as a result of the buildup for World War II. All crossbred horses and colts not of breeding quality could be sold to the army, and higher subsidies were given by the government to Haflinger breeders. However, the demands of the war also meant that many unregistered mares of Haflinger type were covered by registered stallions, and the resulting progeny were registered, resulting in a degradation of breeding stock. In 1935 and 1936, a breeding program was begun in Bavaria through the cooperation of the German agricultural authorities, military authorities and existing stud farms. The first government run German Haflinger stud farm was established in Oberaudorf with brood mares from North and South Tyrol, and several private stud farms were established elsewhere in the country. The combination of a high demand for pack horses and variable amounts of breed knowledge of the purchasers led to the purchase of both high and low quality horses, which had mixed results on breed quality. Purchases by Bavarians also resulted in a further depletion of Austrian and Italian stock, already low from the population depletions of both world wars. However, the German Armed Forces were ready purchasers, and the purchasing and breeding continued. Despite some claims that only purebred horses were registered, many well known Bavarian studs had crossbred maternal lines. During World War II, Haflingers were bred to produce horses that were shorter and more draft like for use as packhorses by the military. After the war, breeding emphasis changed to promote refinement and height. Post World War II Tyrol, including the breeding center at Zams, was under the control of American forces, who slaughtered many horses to provide meat for hospitals. However, the troops did allow the breeding director to choose 30 stallions to be kept for breeding purposes. Those horses were relocated to the French occupied Kops Alm high pasture in Vorarlberg, but they were subsequently stolen and never seen again. In other areas of Tyrol, all one to three year old colts had been requisitioned by military breeding centers, and therefore it was necessary to treat colts not even a year old as potential breeding stallions. In the years after World War II, some observers feared that the breed was dying out because of indiscriminate crossing with other breeds. At conferences in 1946 and 1947, the decision was made to breed Haflinger horses from pure bloodlines, creating a closed stud book with no new blood being introduced. The Tyrolean Haflinger Breeders' Association established its own stallion center and prohibited private breeders from keeping stallions, thus ensuring that the association maintained 100 percent control of breeding stallions. In Bavaria, several young stallions had been saved and breeders could privately own stallions. Bavarian and Tyrolean breeders maintained close ties and cooperated extensively. North Tyrolean breeders were also able to acquire several high quality older stallions and lower quality young stallions from South Tyrol. In 1947, the Federation of Austrian Haflinger Breeders was established as a governing organization for the provincial associations. At this time a large scale breed show was held, attended by visitors from Switzerland, who soon after their return home sent a purchasing commission to Austria and were instrumental in founding the Haflinger population in Switzerland. Southern Tyrol had no difficulty in selling its horses, as all of Italy was in the market to purchase horses, and breeding populations spread as far south as Sicily. Between 1950 and 1974, even as the overall European equine population was dropping due to increased mechanization, the Haflinger population was increasing. In that time period, the population of registered Haflinger brood mares rose from 1,562 to 2,043. This was mainly a result of the increased marketing of the breed, and happened even as Norwegian Fjord horses were exported to Germany, reducing the resources available for Haflinger breeding programs. Through well planned marketing campaigns, the Haflinger became the dominant small horse breed in the region. In 1954, Yugoslavia and Italy purchased breeding stock from North Tyrol to establish their own Haflinger programs and in 1956 the German Democratic Republic followed suit. The first Haflingers were exported to the United States from Austria in 1958 by Tempel Smith of Tempel Farms in Illinois and into Czechoslovakia in 1959. Tyrolean Haflingers were purchased by the Netherlands and Turkey in 1961. In Turkey they were both bred pure and crossed with the Karacabey breed. In 1963, the first Haflinger was exported to Great Britain, in 1969 two Haflinger mares were presented to Queen Elizabeth II upon her official visit to Austria, and in 1970, the Haflinger Society of Great Britain was established. The first Haflinger was exported to France in 1964, In 1974, the first Haflinger was imported to Australia. The first Canadian Haflinger was registered with the United States breed association in 1977, and a Canadian registry was formed in 1980. Between 1970 and 1975, Haflingers were also imported into Luxemburg, Denmark, Thailand, Columbia, Brazil, southwest Africa, Sweden and Ireland.

21 ғасыр

Қазір Хафлингерлер бүкіл әлемде кездесіп тұрса да, олардың көп бөлігі әлі де Австриядан шығады, онда мемлекеттік тұқымдық шаруашылықтар биелерді меншігінде ұстайды және тұқымның сапасын мұқият сақтайды. Дегенмен, оларды өсіретін фермалар АҚШ, Канада, Германия, Нидерланды және Англияда орналасқан. Хафлингерлер Францияның барлық аймақтарында, әсіресе Бретань, Бургундия және Пикардия провинцияларында өсіріледі, жыл сайын 350-400 тайынша туылады. 2005 жылғы мәліметтер бойынша, әлемде шамамен 250 000 Хафлингер сақталған. 2003 жылдың 28 мамырында "Прометея" атты Хафлингер тайыншасы алғашқы клондалған жылқы болып дүниеге келді. Италиялық ғалымдар оны биенің тері клеткасынан клондады және ол сау тайынша болды. 2008 жылы Прометеяның өзі клондалған жылқының алғашқы баласын дүниеге әкелді – Пегасо атты тай, ол жасанды ұрықтандыру арқылы Хафлингер биесінен туды. Америкалық Хафлингер тіркелімі клондау арқылы туған жылқыларды тіркеуге рұқсат бермейді, бірақ 2010 жылға дейін басқа елдердің тіркелімдері осы мәселе бойынша шешім қабылдаған жоқ. 2012 жылдың қаңтар айында Breyer Horses компаниясы Хафлингердің модельдік нұсқасын жасады.

Қолданылуы

Хафлингтерлер көптеген атпен жүруге жарамды, сонымен қатар жұмысқа және керуге жеткілікті мықты болуы үшін өсірілді. Австрия армиясы қиын жерлерде жүк тасу үшін Хафлингтерді әлі де пайдаланады. Олар көбінесе биік Альпілік аймақтарда, 40% дейінгі еңіс және 70 градусқа дейінгі қадамдармен қолданылады. Қазіргі уақытта шамамен 70 жылқы қолданыста, олар 6-шы жаяу әскер бригадасының қарауында және Хохфильценде орналасқан. Хафлингер Германия армиясы тарапынан да қиын жерлердегі жұмыстар мен демонстрациялық мақсаттар үшін қолданылады. Бүгінде бұл тұқым жобалау және керу, жеңіл шана және біріктірілген керу, сондай-ақ батыс стиліндегі ат шоу сыныптары, жол және төзімділік, дрессаж, конкур, вольтижировка және емдік атпен жүру сияқты көптеген іс-шараларда қолданылады. Олар балаларға дрессажға үйрету үшін кеңінен қолданылады, бірақ ересектерге мінуге жарамды болу үшін жеткілікті биік және мықты. Германия, Ұлыбритания және АҚШ-та Хафлингтерге арналған бірнеше ұлттық көрмелер өткізіледі. Австриядағы араластыруға қатысты тыйымға қарамастан, Германияда 75% Хафлингер және 25% араб жылқысынан тұратын жылқылар танымал және олар Арабо Хафлингер деп аталады. Италияда, Еуропалық қауымдастықтың барлық мүшелері арасында жылқы етін тұтыну ең жоғары деңгейде, ал Хафлингерлер ұлттық өнімнің үлкен бөлігін құрайды. Көбінесе олар ет өндіру үшін өсіріліп, 10-18 ай аралығында сойылады, немесе денсаулық проблемаларына байланысты, немесе жасы жеткендіктен сойылады. Хафлингер Германияда тұтынылатын жылқы сүтінің көп бөлігін де береді.

Тіркеу

Көптеген елдерде Хафлингтердің тегін және меншігін дәл құжаттау және Хафлингтер тұқымын насихаттау үшін тұқымдық ұйымдар жұмыс істейді. Олардың көпшілігі 1976 жылы құрылған Дүниежүзілік Хафлинг федерациясының (WHF) мүшелігі арқылы байланысты. WHF халықаралық шаруашылық ережелерін, тұқымдық кітаптарды іріктеудің мақсаттары мен талаптарын және сындарлы сынақтарды белгілейді. Олар сонымен қатар еуропалық және әлемдік көрмелерге рұқсат береді және жыл сайын Хафлингтер сарапшыларының немесе төрешілердің тізімін жасайды. WHF – 22 елдегі 21 ұйымға мүше болып табылатын халықаралық бас ұйым. Мүше ұйымдарға Австралияның Хафлингер жылқы қоғамы, Австралияның Хафлингер жылқы өсірушілер қауымдастығы, Канаданың Хафлингер қауымдастығы, Тироль Хафлингер жылқы шаруашылық қауымдастығы (Haflinger Pferdezuchtverband Tirol), Италияның Haflinger тұқымды жылқы өсірушілер ұлттық қауымдастығы (Associazione Nazionale Allevatori Cavalli di Razza Haflinger Italia) және Американың Хафлингер тіркелімі, сондай-ақ әлі мүшелік алған жоқ елдердегі өсірушілер бөлімі кіреді.