Джордж Бернард Данциг: Американ математигі, өмірбаяны мен ғылыми еңбектері
George Dantzig
Джордж Данциг (1914-2005) – американ математигі, сызықтық бағдарламалау және операциялық зерттеу саласындағы маңызды ғылымға үлес қоскан. Симплекс алгоритмін жасаған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық математик (1914–2005)
American mathematician (1914–2005)
Джордж Бернард Данциг (8 қараша 1914 – 13 мамыр 2005) – өнеркәсіптік инженерия, операциялық зерттеулер, компьютерлік ғылым, экономика және статистика салаларына үлес қосқан американдық математик-ғалым. Данциг сызықтық бағдарламалау мәселелерін шешуге арналған симплекс алгоритмін және сызықтық бағдарламалау саласындағы басқа да жұмыстарын жасауымен танымал. Статистикада Данциг Джерзи Нейманның лекциясына кешігіп келген соң үй тапсырмасы деп қате түсінген статистикалық теориядағы екі ашық мәселені шешті. Қайтыс болған кезде Данциг Стэнфорд университетінде Көлік ғылымдарының зейнеткер профессор және Операциялық зерттеулер мен Компьютер ғылымдарының профессоры болды.
George Bernard Dantzig ('/d//æ//n//t//s//ɪ//ɡ/; November 8, 1914 – May 13, 2005) was an American mathematical scientist who made contributions to industrial engineering, operations research, computer science, economics, and statistics. Dantzig is known for his development of the simplex algorithm, an algorithm for solving linear programming problems, and for his other work with linear programming. In statistics, Dantzig solved two open problems in statistical theory, which he had mistaken for homework after arriving late to a lecture by Jerzy Neyman. At his death, Dantzig was the Professor Emeritus of Transportation Sciences and Professor of Operations Research and of Computer Science at Stanford University.
Ерте өмір
Джордж Бернард Данциг Орегон штатының Портленд қаласында дүниеге келген. Ол ирландиялық жазушы Джордж Бернард Шоудың құрметіне аталған. Ол еврей ата-анасының отбасында туған; оның әкесі Тобиас Данциг математик және лингвист болса, анасы Аня Данциг (қызметтік аты Оурисон) француз-литвалық тегі бар орыс лингвисі болған. Данцигтің ата-анасы Париж университетінде оқып жүргенде танысқан, онда Тобиас Анри Пуанкаредан математиканы оқыған, ал Данцигтің ағасы оның құрметіне аталған. Ол Берклидегі Калифорния университетінің математика докторына түсіп, Джерзи Нейманнан статистиканы оқыды. 1939 жылы бір түсініксіздік таңғажайып нәтижеге әкелді. Сабақтың басында профессор Нейман тақтаға екі есеп жазды. Данциг кешігіп келгендіктен, оларды үй тапсырмасы деп ойлады. Данцигтің айтуынша, олар "әдеттегіден сәл қиын болған", бірақ бірнеше күннен кейін ол екі есептің де толық шешімін тапсырды, олардың мерзімі өткен тапсырма екенін ойлап. Алты аптадан кейін, қуаныштан секірген Нейман оған ол шешкен "үй тапсырмасы" есептерінің статистикадағы ең танымал шешілмеген есептердің екеуі екенін айтты. Бұл оқиға таралып, оң ойлаудың күшін көрсететін мотивациялық сабақ ретінде пайдаланылды. Уақыт өте келе кейбір фактілер өзгертілді, бірақ негізгі оқиға қалалық аңыз ретінде және "Жақсы аңшы" фильмінің кіріспе сахнасы ретінде сақталды. Бірнеше жылдан кейін тағы бір зерттеуші, Абрахам Вальд, Данциг бұрынғы шешімін білген кезде екінші есеп бойынша қорытындыға келген мақаласын жариялауға дайындалып жатқан. Данциг бірлесіп жариялауды ұсынғанда, Вальд оның атын ғана авторлар тізіміне қосты.
Born in Portland, Oregon, George Bernard Dantzig was named after George Bernard Shaw, the Irish writer. He was born to Jewish parents; his father, Tobias Dantzig, was a mathematician and linguist, and his mother, Anja Dantzig (née Ourisson), was a Russian born linguist of French Lithuanian origin. Dantzig's parents met during their study at the University of Paris, where Tobias studied mathematics under Henri Poincaré, after whom Dantzig's brother was named. he enrolled in the doctoral program in mathematics at the University of California, Berkeley, where he studied statistics under Jerzy Neyman. In 1939, a misunderstanding brought about surprising results. Near the beginning of a class, Professor Neyman wrote two problems on the blackboard. Dantzig arrived late and assumed that they were a homework assignment. According to Dantzig, they "seemed to be a little harder than usual", but a few days later he handed in completed solutions for both problems, still believing that they were an assignment that was overdue. Six weeks later, an excited Neyman eagerly told him that the "homework" problems he had solved were two of the most famous unsolved problems in statistics. This story began to spread and was used as a motivational lesson demonstrating the power of positive thinking. Over time, some facts were altered, but the basic story persisted in the form of an urban legend and as an introductory scene in the movie Good Will Hunting. Years later, another researcher, Abraham Wald, was preparing to publish a paper where he had arrived at a conclusion for the second problem when he learned of Dantzig's earlier solution. When Dantzig suggested publishing jointly, Wald simply added Dantzig's name as co author.
Мансап
Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Данциг Берклидегі докторлық бағдарламадан үзіліс алып, АҚШ Әскери-әуе күштері үшін азаматтық қызметкер болып жұмыс істеді. 1941-1946 жылдары ол Армия Әуе Күштерінің Бас штабының Статистикалық бақылау бөлімінің жауынгерлік талдау тармағының басшысы болды. 1976 жылы Мэриленд университетінің Колледж-Парк бөлімшесінен құрметті доктор дәрежесін алды. Математикалық бағдарламалау қоғамы Данцигтің құрметіне 1982 жылдан бері үш жылда бір рет математикалық бағдарламалау саласына елеулі үлес қосып, маңызды нәтижелерге қол жеткізген бір немесе екі адамға табыс етілетін Джордж Б. Данциг сыйлығын тағайындады. Ол 2002 жылы Операциялық зерттеулер және басқару ғылымдары институтының мүшесі болып сайланды.
With the outbreak of World War II, Dantzig took a leave of absence from the doctoral program at Berkeley to work as a civilian for the United States Army Air Forces. From 1941 to 1946, he became the head of the combat analysis branch of the Headquarters Statistical Control for the Army Air Forces. and an honorary doctorate from the University of Maryland, College Park in 1976. The Mathematical Programming Society honored Dantzig by creating the George B. Dantzig Prize, bestowed every three years since 1982 on one or two people who have made a significant impact in the field of mathematical programming. He was elected to the 2002 class of Fellows of the Institute for Operations Research and the Management Sciences.
Зерттеу
Фрёнд "математикалық теория, есептеу, экономикалық талдау және өнеркәсіптік проблемаларға қолдану саласындағы зерттеулері арқылы Данциг сызықтық бағдарламалаудың керемет дамуына басқа ғалымдардан гөрі зор үлес қосты" деп жазды. Данцигтің жұмысы, мысалы, әуе тасымал компанияларына экипаждарды жоспарлауға және авиапаркті тағайындауға мүмкіндік береді. Оның еңбегіне сүйене отырып, "кеме жүргізу компаниялары өздеріне қанша ұшақ қажет екенін және жүк тасымалдау машиналарын қайда орналастыру керектігін анықтау үшін қолданатын құралдар жасалған. Мұнай өнеркәсібі ұзақ жылдардан бері мұнайды өңдеуді жоспарлауда сызықтық бағдарламалауды пайдаланып келеді, себебі ол шикізаттың қанша бөлігін әртүрлі маркадағы бензинге айналдыру керектігін және қаншасын мұнай өнімдерін шығаруға жұмсау керектігін анықтайды. Ол өндірісте, кіріс басқаруда, телекоммуникация, жарнама, архитектура, микросхемалар жобалау және тағы да көптеген салаларда қолданылады". Бұл оның 70 адамды 70 жұмысқа ең тиімді тағайындаудың алғашқы мысалына әкелді, бұл сызықтық бағдарламалаудың тиімділігін көрсетті. Ең жақсы тағайындаманы табу үшін барлық мүмкіндіктерді тексеруге қажетті есептеу қуаты зор; мүмкін болатын конфигурациялардың саны ғаламдағы барлық бөлшектердің санын асып түседі. Дегенмен, мәселені сызықтық бағдарлама ретінде қойып, Симплекс алгоритмін қолданса, оңтайлы шешімді бірден табуға болады. Сызықтық бағдарламалау теориясы тексеру қажетті оңтайлы шешімдердің санын едәуір азайтады. 1963 жылы Данцигтің "Сызықтық бағдарламалау және кеңейтулер" атты еңбегі Принстон университетінің баспасынан жарық көрді. Бұл кітап сызықтық бағдарламалау бойынша стандартты оқулыққа айналды.
Freund wrote further that "through his research in mathematical theory, computation, economic analysis, and applications to industrial problems, Dantzig contributed more than any other researcher to the remarkable development of linear programming". Dantzig's work allows the airline industry, for example, to schedule crews and make fleet assignments. Based on his work, tools are developed "that shipping companies use to determine how many planes they need and where their delivery trucks should be deployed. The oil industry long has used linear programming in refinery planning, as it determines how much of its raw product should become different grades of gasoline and how much should be used for petroleum based byproducts. It is used in manufacturing, revenue management, telecommunications, advertising, architecture, circuit design and countless other areas". This led to his original example of finding the best assignment of 70 people to 70 jobs, showing the usefulness of linear programming. The computing power required to test all the permutations to select the best assignment is vast; the number of possible configurations exceeds the number of particles in the universe. However, it takes only a moment to find the optimum solution by posing the problem as a linear program and applying the Simplex algorithm. The theory behind linear programming drastically reduces the number of possible optimal solutions that must be checked. In 1963, Dantzig's Linear Programming and Extensions was published by Princeton University Press. The book quickly became a standard text in linear programming.
Жеке өмір
Данциг 1936 жылы Энн С. Шмунерге үйленді. 2005 жылдың 13 мамырында Калифорния штатындағы Стэнфордтағы үйінде диабет және жүрек-қан тамырлары ауруларының салдарынан қайтыс болды. Ол 90 жасқа толып еді.
Dantzig married Anne S. Shmuner in 1936. He died on May 13, 2005, in his home in Stanford, California, of complications from diabetes and cardiovascular disease. He was 90 years old.