АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Noa» эсминеці (1921-1944)

Кіріспе

1921–1944 жылдары қызмет еткен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Клемсон классы эсминеці. Бірінші USS Noa (DD 343/APD 24) – Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі Клемсон классы эсминеці. Ол мичман Лавман Ноаның есімімен аталған. Екінші дүниежүзілік соғыстың басында ол жоғары жылдамдықты көлікке (high speed transport) түрлендіріліп, APD 24 болып қайта белгіленді.

Тарих

Ноа Норфолк теңіз кеме жасаушылығында, Портсмут, Вирджиния штатында салынды. 1917 жылдың 6 қазанында бекітіліп, 1918 жылдың 18 қарашасында суға түсірілді. 1919 жылдың 28 маусымында суға жіберілді, демеушісі – мичман Лавман Ноаның қарындасы Альберт Морхед болды. Вирджиниядан сынақтан өткен соң, Ноа Оңтүстік Каролина штатындағы Чарльстоннан жұмыс істеді. 1922 жылдың мамыр айына дейін Атлант жағалауындағы оқу-жаттығу маневрлеріне қатысты. Мамыр айының соңында ол Жерорта теңізі, Аден және Цейлон арқылы Азия станциясында қызмет ету үшін сапарға шықты. 14 тамызда Сингапурға жетіп, 30 қыркүйекте Филиппин аралдарындағы Кавитедегі жаңа базасына келді. 1922 жылдың жазында Ноа Азия станциясында белсенді қызмет етті. Ол қытай және филиппин суларын күзетіп, 1922 жылдың қарашасында жаңадан басталган Қытай азамат соғысы кезінде американдық мүдделерді қорғауға тырысты. 1927 жылдың 27 ақпанында Ноа Қытайдың Нанкин қаласына келді, "USS Симпсонды" ауыстырып, "американдықтардың өмірі мен мүлкін қорғау" үшін сол жерде орналасқан кеме болды. 1927 жылдың 24 наурызында өзінің бауырласы USS William B. Preston және Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің жеңіл крейсері HMS Emerald-пен бірге Нанкиннен шетелдік азаматтарды құтқаруға көмектесті. Үш кеме өздерінің бас қаруларын пайдаланып, Соконий төбесіне шрапнель мен жарылғыш заттардан оқ жаңбырын төгіп, жау қытай күштерін кері шегіндірді, сондай-ақ Нанкин жағалауындағы мергеншілік оқтарды және Гоминьдан канонерлік қайықтарының шабуылдарын тоқтатты. Бұл босқындарға АҚШ және Ұлыбритания әскери кемелерінің қауіпсіздігіне қарай төбеден төмен қарай қашуға мүмкіндік берді. Ноа экипаж бен жабдықтың тиімділігін арттыру мақсатында жүргізілетін кезеңдік флоттық жаттығуларға да қатысты. 1929 жылдың 14 тамызында АҚШ-қа оралғаннан кейін Ноа Батыс жағалау операцияларына тағайындалғанға дейін күрделі жөндеу үшін Маре аралы теңіз кемежайына барды. Келесі бес жыл ішінде ол Сан-Диегодан ұрыс флотының бір бөлігі ретінде жұмыс істеді. 1929 жылдың күзінде және қысында Ноа Калифорния жағалауында Лэнгли және Саратога әуе кемелерімен ұшақтарды күзетуге көмектесті. Осылайша ол АҚШ әуе кемелері тобының тактикасын әзірлеуге қатысты. Сондай-ақ, ол 1930 жылдан 1934 жылға дейін флоттық жаттығуларға қатысты. Ноа 1934 жылдың 17 маусымынан 8 шілдесіне дейін Берклидегі Калифорния университетінің теңіз резерв офицерлерін даярлайтын корпусының студенттері үшін круиздік кеме ретінде қызмет етті. 1934 жылдың 14 тамызында Филадельфияға бағыт алып, 1934 жылдың 11 қарашасында қызметтен босатылды және резервке қойылды.

Noa was built by the Norfolk Navy Yard, Portsmouth, Virginia. Authorized 6 October 1917, she was laid down 18 November 1918. She was launched on 28 June 1919, sponsored by Mrs. Albert Morehead, sister of Midshipman Loveman Noa; and commissioned 15 February 1921. Following shakedown out of Virginia, Noa operated out of Charleston, South Carolina. Through May 1922, she participated in Atlantic Coast training maneuvers. In late May, she sailed for duty on the Asiatic Station, steaming via the Mediterranean and Aden and Ceylon. She reached Singapore 14 August and on 30 September, she arrived at her new home yard at Cavite, Philippine Islands. Through the summer of 1922, Noa remained active on the Asiatic station. She patrolled Chinese and Philippine waters and attempted to protect American interests during the Chinese Civil War, which was renewed in November 1922. On 27 February 1927, the Noa arrived at Nanjing, China, relieving USS Simpson as the ship stationed there "to protect American lives and property." On 24 March 1927, with her sister ship, USS William B. Preston, and Royal Navy light cruiser HMS Emerald, she helped to rescue foreigners from Nanjing. The three ships used their main batteries to lay down a barrage of shrapnel and high explosive on Socony Hill, driving back hostile Chinese forces and also halting sniping along the Nanjing Bund and a sortie by Kuomintang gunboats. This allowed refugees to retreat down the hill to the safety of U. S. and British warships. Noa also participated in the periodic fleet exercises which were intended to keep crew and equipment at peak efficiency. Upon return to the United States on 14 August 1929, Noa went into the Mare Island Navy Yard for overhaul before assignment to West Coast operations. Through the next five years, she operated out of San Diego as a unit of the Battle Fleet. During the fall and winter of 1929, Noa was called upon to assist in plane guard duties with carriers Langley and Saratoga, off the California coast. She thus participated in the early development of U. S. carrier group tactics. She also took part in the fleet exercises from 1930 to 1934. Noa served as cruise ship for Naval Reserve Officer Training Corps students from the University of California, Berkeley from 17 June to 8 July 1934. She then steamed for Philadelphia on 14 August 1934, decommissioned there on 11 November 1934, and was placed in reserve.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1940 жылы 1 сәуірде Филадельфияда қайта іске қосылған «Ноа» кемесі, артқы палубаның алдында орналасқан гидросамолетпен жабдықталды, бұл торпедалық аппараттарды алмастырды. Сонымен қатар, ұшақты көтеру үшін негізгі мачтаның орнына бум орнатылды. Мамыр айында Делавэр мысына жүзіп, лейтенант Г.Л. Хеп басқарған XSOC 1 су ұшағымен сынақтар жүргізілді. Ұшақ ұшып көтерілу үшін мұхитқа көтерілді, содан кейін «Ноа» кемесі жүріп тұрғанда оны қалпына келтірді. Лейтенант Хип 15 мамырда Филадельфиядағы Әскери-теңіз ауруханасына науқасты ауыстыру үшін жедел рейс жасады. Мұндай көрсетімдер Әскери-теңіз министрін эсминецтердегі барлаушы ұшақтардың құндылығына көндірді және 27 мамырда ол «Флетчер» класындағы (DD 476–481) алты жаңа эсминецтің катапульттармен және оларды басқару жабдықтарымен жабдықталуын тапсырды. Көтергіш құралдың механикалық ақауларына байланысты бағдарлама 1943 жылдың басында тоқтатылды. Осылайша, концепция жауынгерлік техника ретінде дамымады, бірақ қирағыш бақылау гидросамолет тобы кейінірек амфибиялық операциялар кезінде біршама өзгертілген жағдайларда қайта жандандырылды. «Ноа» келесі екі жылдың көп бөлігін тәжірибелік тапсырмаларда және Мэриленд штатының Аннаполис қаласында мичмандық оқу операцияларында өткізді. 1941 жылдың желтоқсан айының бірінші аптасында Бостон теңіз жағалауында дайындыққа түсті. Содан кейін 27 желтоқсанда Чесапик шығанағындағы жаттығуларға қатысты. Кейін Флорида штатының Ки-Уэст қаласына жетіп, Мексика шығанағындағы ірі флоттарды сынауға қатысты. «Хорнет» кемесі үшін ұшақ және экран күзетшісі болғаннан кейін, ол Хэмптон Роудсқа жүзіп кетті. Жолда үлкен толқын оның көпірінің бір бөлігін алып кетті, сондықтан ол Шарлстонға шұғыл жөндеуге жіберілді. Содан кейін ол Бермуда арқылы Бостонға қарай жүзіп кетті. Бостон теңіз жағалауында жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін, ол Атлант теңіз жағалауында 1943 жылдың 25 наурызынан бастап суастына қарсы күрес (ASW) патрульдерін жүргізуді тапсырды. 1943 жылдың 3 сәуірінде сағат 09.03-те, Флорида штатының Марафон-Кей қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 50 миль жерде, 10.5 түйін жылдамдықпен жүріп бара жатқан «Gulfstate» (капитан Джеймс Фрэнк Харрелл, қаза тапқан) кемесі U 155 кемесінен екі торпедаға ұшырады. Сегіз офицер, 26 экипаж мүшесі және 9 қарулы күзетші қаза тапты. Кейіннен үш жарақат алған адам медициналық көмек алу үшін «Ноа» кемесіне жеткізілді. Сондай-ақ, ол Ки-Весттегі Әскери-теңіз флотының дыбыс мектебінің оқу бағдарламасына қатысты. 28 шілдеге дейін Ки-Весттен шығып, оқу, патрульдік, құтқару және конвойды сүйемелдеу міндеттерін атқарды. «Ноа» 31 шілдеде Алтыншы амфибиялық күштерге хабарланды. Тамыз және қыркүйек айларында Норфолк теңіз жағалауында жылдамдықты көліктік кемеге айналдырылды және 10 тамыз 1943 жылы APD 24 ретінде қайта жіктелді. Жұмыс 17 қыркүйекте аяқталды және Чесапик өзенінде сынақтан өткеннен кейін 18 қазанда Норфолктен шығып, Панама каналы арқылы Сан-Диегоға «Sumter» кемесін сүйемелдеді, 2 қарашада келді. «Ноа» 4 қарашада Пёрл-Харборға жүзіп, 10 қарашада кемежайда бір аптаға жетеді. 19 қарашада кетіп, SS J.H. Кинкейдті Эспириту Сантоға, Жаңа Гебридтерге, Самоа арқылы алып барды, 4 желтоқсанда келді. 5 желтоқсанда кемеден шығып, Жаңа Гвинеядағы Бунаға жүзіп, 11 желтоқсанда десанттық бақылау кемесі ретінде жұмысқа кірісті. Осы қызметінде ол Буна мен Кретен мысығы, Жаңа Гвинея аралығында жүзіп жүрді. Ол осы міндеттен босатылып, 21 желтоқсанда Судест мысығының жағасына шығып, зәкір қақты. Ол 25 желтоқсанда Нью-Британиядағы Глостер мысығына жөнелтілді және келесі күні таң атқанға дейін жетті. Әскери-теңіз және әскери-әуе бөлімдерінің алдын ала бомбалауынан кейін «Ноа» бірінші теңізшілер дивизиясының 144 офицері мен сарбаздарын түсірді. Ол 27 желтоқсанда Буна арқылы Судест мысығына оралды және 29 желтоқсанда Глостер мысында күштерді күшейткен 203 бірінші дивизия теңізшілерін қабылдады. Оның Глостер мысығындағы десанттық операциялары 1944 жылдың 1 наурызына дейін жалғасты. «Ноаның» Бисмарк архипелагы операциясына қатысуы оны Грин аралдың қонуына (15–19 ақпан) алып келді. Соломон аралдарының Пурвис шығанағы аймағында 21 ақпаннан 7 наурызға дейін патрульдік және эскорттық операцияларды жүргізді. Келесіде Гуадалканалдың Тассафаронга нүктесіне жетіп, 23 наурыздағы Эмирау аралына шабуыл жасау үшін 4-ші теңіз дивизиясының әскерлерін қабылдады. 8 сәуірде ол Жаңа Гвинеядағы Кретен мысығына оралды, онда ол сәуірдің аяғынан 1 мамырға дейін созылған Голландияның амфибиялық операцияларына әскерлерді қабылдады. 11 мамырда Пёрл-Харборға кеме жүзіп, 23 мамырда келді және Сайпанға тасымалдау үшін Екінші теңіз дивизиясының бөлімшелерін мінгізді. Ол Сайпан маңындағы белгіленген аймақтарды 15 маусымда патрульдеді және сол күні шабуылдаушы ұшақты атып түсірді. Келесі күні ол әскерін түсірді және 24 маусымға дейін патрульдік операцияларын жалғастырды, содан кейін Эниветок атоллына жүзіп кетті. «Ноа» 30 маусымда Эниветоктан кетіп, Сайпанға «Clamp» кемесін сүйемелдеді, 4 шілдеде келді. Ол Тиниан және Сайпан маңындағы патрульдік және күзеттік операцияларды келесі аптада жүргізді. 12 шілде – 15 тамыздағы Гуам операциялары кезінде «Ноа» күзеттік кеме ретінде қызмет етті. 16 тамызда ол Гуадалканалға оралды және келесі күні Пурвис шығанағынан патрульдік операцияларын бастады. 6 қыркүйекте Пурвис шығанағынан кетіп, су астындағы қирату операцияларын жүргізу үшін Палау аралдарына жүзіп кетті. Жолда 12 қыркүйекте сағат 0350-де «Fullam» кемесімен соқтығысты. Ол дереу суға батып бастады. «Fullam» экипажы батып бара жатқан «Ноаны» құтқаруға тырысты, көптеген команда мүшелері, соның ішінде теңізші Джозеф ДеСисто, жауынгерлік ордендер алды. Кемеден кету бұйрығы сағат 0501-де берілді, бірақ сағат 0700-ге дейін «Ноаның» командирі, лейтенант-коммандер Х. Уоллес Буд, USNR, құтқару тобымен бірге кемеге оралды, соның ішінде «Ноаның» бас инженері лейтенант Джордж А. Уильямс, сондай-ақ «Fullam» командирінің әскери-теңіз сотында куәлік берді. Алайда, құтқару әрекеттері сәтсіз аяқталды және кемеден кетудің екінші бұйрығы сағат 1030-да берілді, ескі кеме сағат 1034-те мерттікпен батты, өмір қаза болғандар жоқ. «Fullam» командирі 1944 жылдың қараша айында Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында әскери-теңіз сотында сотталды.

Noa recommissioned at Philadelphia on 1 April 1940 and was fitted with a seaplane which nested just forward of the after deckhouse, replacing the after torpedo tubes. At the same time, a boom for lifting the aircraft was stepped in place of the mainmast. She steamed for the Delaware Capes in May and conducted tests with an XSOC 1 seaplane piloted by Lt. G. L. Heap. The plane was hoisted onto the ocean for takeoff and then recovered by Noa while the ship was underway. Lt. Heap also made an emergency flight 15 May to transfer a sick man to the Naval Hospital at Philadelphia. Such dramatic demonstrations convinced the Secretary of the Navy that destroyer based scout planes had value, and on 27 May, he directed that six new destroyers of the soon to be constructed Fletcher class (DD 476–481) be fitted with catapults and handling equipment. Because of mechanical deficiencies in the hoisting gear, the program was cancelled early in 1943. The concept thus failed to mature as a combat technique, but the destroyer observation seaplane team was to be revived under somewhat modified conditions during later amphibious operations. Noa spent much of the next two years on experimental assignments and on midshipman training operations out of Annapolis, Maryland. She underwent availability at Boston Navy Yard the first week of December 1941 and then participated in Chesapeake Bay exercises through 27 December. Next, she steamed for Key West, Florida and participated in the shakedown of major fleet units in the Gulf of Mexico. After acting as a plane and screen guard for the carrier Hornet, she steamed for Hampton Roads. En route, a large wave carried away part of her bridge and she put in at Charleston, S. C. for emergency repairs. She then steamed for Boston via Bermuda. Upon completion of repairs at Boston Navy Yard, she was directed to conduct Atlantic coast antisubmarine warfare (ASW) patrols, commencing 25 March 1943. At 09.03 hours on 3 April 1943, the unescorted Gulfstate (Master James Frank Harrell, lost) was hit by two torpedoes from U 155 about 50 miles southeast of Marathon Key, Florida, while steaming a nonevasive course at 10.5 knots. Eight officers, 26 crewmen and nine armed guards were lost. Three of the wounded were later transferred to Noa for medical treatment. She also participated in the training program for the Navy's Sound School at Key West. Until 28 July, she operated out of Key West, assigned training, patrol, rescue, and convoy escort duties. Noa reported to the Sixth Amphibious Forces 31 July. During August and September, she was converted, at Norfolk Navy Yard, to a high speed transport and was reclassified APD 24 on 10 August 1943. Work was completed 17 September and after shakedown in the Chesapeake river, she departed Norfolk 18 October and escorted Sumter to San Diego via the Panama Canal, arriving 2 November. Noa steamed for Pearl Harbor 4 November, arriving 10 November for a week of yard availability. Underway 19 November, she escorted SS J. H. Kincaid to Espiritu Santo, New Hebrides, via Samoa, arriving 4 December. She departed 5 December and steamed to Buna, New Guinea, where she assumed duty as landing craft control ship 11 December. In this capacity, she steamed between Buna, and Cape Cretin, New Guinea. She was detached from this duty and anchored off Cape Sudest 21 December. She steamed for Cape Gloucester, New Britain, 25 December and arrived just before dawn the next day. After a preliminary bombardment by naval and army air units, Noa landed 144 officers and men of the First Marine Division. She returned to Cape Sudest via Buna 27 December to take on 203 more First Division Marines, who reinforced the forces at Cape Gloucester 29 December. Her operations in the Cape Gloucester landings extended through 1 March 1944. Noa's participation in the Bismarck Archipelago operation also took her through the Green Island landings (15–19 February). In the Purvis Bay area of the Solomon Islands, she performed patrol and escort operations 21 February – 7 March. She next steamed to Tassafaronga Point, Guadalcanal, and took on Fourth Marine Division troops for the Emirau Island assault of 23 March. By 8 April, she was back at Cape Cretin, New Guinea, where she took on troops for the Hollandia amphibious operations that extended from late April through 1 May. Noa steamed for Pearl Harbor 11 May, arrived 23 May, and embarked units of the Second Marine Division for transport to Saipan. She patrolled assigned areas off Saipan 15 June and that day shot down a raiding aircraft. The next day, she landed her troops and continued patrol operations until 24 June, when she steamed to Eniwetok Atoll. Noa departed Eniwetok 30 June and escorted Clamp to Saipan, arriving 4 July. She conducted patrol and screening operations off Tinian and Saipan through the next week. During the Guam operations of 12 July – 15 August, Noa served as a screening ship. By 16 August, she had returned to Guadalcanal and the next day, she commenced patrol operations out of Purvis Bay. Departing Purvis Bay 6 September, she steamed for the Palau Islands to conduct underwater demolition activities. While en route, she was rammed by Fullam at 0350, 12 September 1944. She immediately began to settle. Rescue efforts were performed by the crew of Fullam in an attempt to save the sinking Noa; numerous members of the team received battlefield commissions, including Seaman Joseph DeSisto. The order to abandon ship was given at 0501, but by 0700, Noas commanding officer, Lieutenant Commander H. Wallace Boud, USNR had returned to her with a salvage party, including Lt. George A. Williams, Engineering Officer of the Noa who also testified at the court martial of the Fullams commander. Salvage efforts failed, however, and the second order to abandon ship was given at 1030; the old ship sank by the stern at 1034 with no loss of life. The commanding officer of Fullam was court martialed in November 1944 in San Francisco, California.