Кіріспе

АҚШ, Род-Айленд штатындағы тарихи үй

Шато-сюр-Мер – Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласындағы Алтын ғасырдың алғашқы, сәнді Беллвью даңғылындағы сарайлардың бірі. 474 Беллвью даңғылында орналасқан бұл үй қазір Ньюпорт округінің сақтау қоғамына тиесілі және мұражай ретінде жұртшылыққа ашық. Шато-сюр-Мердің әсемдігі мен тойлары Ньюпорттың Алтын ғасырының бастауы болды, себебі 1890 жылдарға дейін Вандербильттердің үйлері салынғанға дейін Ньюпорттағы ең сәнді резиденция осы үй болатын. 2006 жылы ол Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды.

Сипаттама және тарих

Шато-сюр-Мер 1852 жылы Вильям Шепард Уетмор үшін итальяндық вилла ретінде салынды, ол Вермонт штатының Сент-Олбанс қаласынан шыққан, Ескі Қытай саудасымен айналысқан саудагер болатын. Архитектор және құрылысшы Сет С. Брэдфорд болды, ал құрылыс Fall River Granite тасынан тұрғызылды. Бұл ғимарат Виктория стиліндегі архитектураның, жиһаздың, қағаз өрнектерінің, керамиканың және штамптау өнерінің көрнекті үлгісі саналады. Уетмор 1862 жылдың 16 маусымында Шато-сюр-Мерде қайтыс болды, өзінің байлығының көп бөлігін ұлы Джордж Пибоди Уетморға мұра етіп қалдырды. Джордж 1869 жылы Эдит Кетелтасқа үйленді. 1870 жылдары Уетморлар Еуропаға ұзақ сапарға кетті, ал Ричард Моррис Хант архитекторға үйді француздық Екінші Империя стилінде қайта жаңарту және безендіру жұмысын тапсырды. Осының нәтижесінде Шато-сюр-Мер 19 ғасырдың соңғы жартысындағы негізгі дизайн бағыттарының көптерін көрсетіп тұрады. Хант үйді кеңейтіп, жаңа үш қабатты қанат, порт-кошер және мансард шатыры бар төрт қабатты мұнара салды. Карета үйі де Брэдфордтың бастапқы дизайнымен үйлесімді түрде кеңейтілді. Хант мүліктің кіреберіс қақпасын да жобалады, ол грек жаңарту стиліне ұқсас, бірақ египеттік обелисктер үлгісінде жасалған тіректері бар. Маңайдың ішкі кеңістігінің орталық бөлігі – үлкен зал, үш қабаттан тұратын кең бөлме, төбесі 45 фут (14 метр) биіктікте және кең балкондары бар. Бильярд бөлмесі Истлейк стилінде жасалған, төбесінде диагональды орналасқан емен ағаштары және балық қабырғасы түріндегі едені бар. Кітапхана итальяндық стильде жобаланып, Италияда салынды, содан кейін бөлшектелген және Ньюпортқа тасымалданды. Мәрмәр дәліз бастапқыда үйдің басты кіреберісі қызметін атқарды және әртүрлі түсті мәрмәрмен әрленді. 1920 жылы бас есік тереземен ауыстырылып, жабылды. Жасыл бөлме әйелдердің қабылдау бөлмесі ретінде пайдаланылды және 1900 жылы Огден Кодман Хр. жасауында Луи XV стилінде безендірілді. Би заллы кристалл люстралармен және әдемі гипстік әрлендірілген, ол Ханттың жұмысынан салыстырмалы түрде өзгеше қалған сирек бөлмелердің бірі. Асхана Ренессанс жаңарту стилінде салынған және Италияда тұрғызылды. Бұрынғы карета үйі мен Шато-Сур-Мер иелігіндегі қоралар Сальве-Регина университетіне тиесілі және қазіргі уақытта Антоне орталығы деп аталатын бейнелеу өнері мен мұраны сақтау орталығы ретінде қайта жаңартылуда.