Кіріспе

Шарап құмырасы және ежелгі грек керамикасының маңызды түрі

Оэнохое, сондай-ақ оэнохое ([[wikt:οἰνοχόη; [[wikt:οἶνος, oînos, "шарап" және [[wikt:χέω, khéō, "құю" мағынасынан туындаған; : oinochoai; Неолатын тілінде: oenochoë, : oenochoae; Ағылшын тілінде: oenochoes немесе oinochoes), – шарап құюға арналған құмыра және ежелгі грек керамикасының маңызды түрі. Ол питос (үлкен сақтау ыдысы) немесе амфора (тасымалдау ыдысы) пен жеке тостағандар немесе табақтар арасындағы кезеңдік ыдыс болып табылады, бірнеше адамға арналған сұйықтықты құюға дейін уақытша сақтайды. Микен гректерінде ойнос (Сызықты В жазуында: "wo no") сөзі кездеседі, бірақ бұл күрделі сөз жоқ. Оның ерекше пішіні қола дәуірінде, әсіресе ежелгі Трояда кең таралған. Классикалық дәуірде оэнохое термині көбінесе шарапты таратумен байланысты болды. Сөз мағынасы кеңейген сайын, пішін сөзден гөрі анықтамалық белгіге айналды. Оэнохое кез келген сұйықтықты құюға қолданылды, тек шарапты ғана емес. Ағылшын тіліндегі "pitcher" сөзі функциясы жағынан ең жақын болып табылады.

Бейзлидің он түрі

Оенохоалардың көптеген түрлері бар; сэр Джон Бизли он түрін ажыратып көрсетті. Ең ертедегісі - олпе (ὀλπή, olpḗ), нақты иығы жоқ және әдетте ернегінен жоғары көтерілетін тұтқасы бар. "8-типті оенохо" - мұны кружка деп атауға болады, бір құю тесігі болмайды және сәл иілген пішіні бар. Хоус (χοῦς; : choes) - кең, дөңгелек пішінді, үш жапырақты аузы бар ыдыс. Кішкентай мысалдарында балалар бейнеленген, мысалы, суретте көрсетілгендей, балалардың қабірлеріне қойылған.

Оенохоалардың ерекшеліктері

Оенохоалар безендірілген немесе безендірілмеген болуы мүмкін. Олардың әдетте бір ғана тұтқасы болады, ол үш жапырақты аузы мен құю тесігіне қарама-қарсы орналасуы мүмкін. Ең дамыған түрінде үш жапырақты ауыз құюдың үш түрлі бағытын ұсынады: тұтқаның қарамағысында біреуі, ал екі жағында екеуі, бұл көп адам жиналған дастарқанда ағылшын құмыраларында кездеспейтін ыңғайлылық. Олардың көлемі де әртүрлі болады; көпшілігі, шамамен биіктігінде, бір қолмен ұстап, құюға қолайлы, бірақ одан да ірі үлгілер кездеседі. Грек оенохоаларының көпшілігі терракотадан жасалған, бірақ қымбат металлдан жасалғандары да белгілі, оларды әлдеқанда мүмкіншілігі бар адамдар қолданған, бірақ олардың көпшілігі сақталмаған. Ірі өлшемдегі тас оенохоалар кейде қабір тастары ретінде қолданылған, көбінесе оларға бедер салынған. Төңкергіш ыдыстардың кейбіреулері "пластикалық" болып келеді, олардың корпусы мүсін түрінде жасалған, көбінесе бір немесе бірнеше адам басы бейнеленген. Тарихқа дейінгі оенохоалар бастапқыда қолмен жасалған, жылтыратылмаған және безендірілмеген. Арзан оенохоалар солай қалды, бірақ біртіндеп зигзагтар мен спиральдар сияқты қарапайым өрнектермен немесе жылтыратылған, бір түсті беттермен кесілген жолақтар таралды. Қола дәуірінің соңында кесілген жолақтар көзге жарқырау үшін боялды, содан кейін грек оенохоалары грек өнерінің дамуының дәстүрлі жолын ұстанды. Жоғары сапалы ыдыстардың арасында көптеген шедеврлер сақталған.