Филиппиндердегі Bataan атом электр стансасы: құрылысы аяқталған, бірақ пайдаланылмаған, қауіпсіздік және сыбайлас жемқорлық себептерімен тоқтатылған жалғыз атом электр стансасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Филиппиндегі ядролық электр станциясы
Nuclear power plant in the Philippines
Батан ядролық электр станциясы (BNPP) – Филиппиннің Манила қаласынан батысқа қарай Батан түбегінде орналасқан ядролық электр станциясы. Құрылысы аяқталған, бірақ ешқашан отынмен жабдықталмаған. Бұл станция Батанның Моронг қаласындағы Напот Пойнт аумағында орналасқан. Филиппиннің ядролық электр станциясын салуға жасаған жалғыз әрекеті осы. 1986 жылы Украинадағы Чернобыль апатынан кейін қауіпсіздік пен сыбайлас жемқорлыққа байланысты тоқтатылды. 1979 жылғы № 957 нұсқаулық хатқа қайтыс болған президент Фердинанд Маркос қол қойған және ол 1979 жылғы 13 қарашада жарияланды. Аталған хатта құрылыстың жалғасуы халықтың денсаулығы мен қауіпсіздігіне қауіп келтіруі мүмкін екендігі айтылған; алайда, Маркос әкімшілігі кейіннен жобаны қолдады.
The Bataan Nuclear Power Plant (BNPP) is a nuclear power plant on the Bataan Peninsula, west of Manila, Philippines. Completed but never fueled, it is located on a government reservation at Napot Point in Morong, Bataan. It was the Philippines' only attempt at building a nuclear power plant. It was mothballed due to safety concerns in the wake of the Chernobyl disaster in Ukraine in 1986 and issues regarding corruption. The Letter of Instruction No. 957, s. 1979 was signed by the late President Ferdinand Marcos and was published on November 13, 1979, in which it states that the continuation of the construction was not possible due to potential hazards to the health and safety of the public; however, the Marcos administration eventually supported the project.
Өмірбаян
Филиппиннің ядролық бағдарламасы 1958 жылы 2067 жылғы Республика заңына сәйкес Филиппин атом энергиясы комиссиясының (ФАЭК) құрылуымен басталды. Әскери диктатура режимі кезінде Филиппин президенті Фердинанд Маркос 1973 жылдың шілде айында ядролық электр стансасын салу туралы шешім қабылдады. Маркос мұны 1973 жылғы мұнай дағдарысына жауап ретінде түсіндірді, себебі Таяу Шығыстағы мұнай эмбаргосы Филиппин экономикасына ауыр салмақ түсірді.
The Philippine nuclear program started in 1958 with the creation of the Philippine Atomic Energy Commission (PAEC) under Republic Act 2067. Under a regime of martial law, Philippine President Ferdinand Marcos in July 1973 announced the decision to build a nuclear power plant. Marcos reasoned that this was in response to the 1973 oil crisis, as the Middle East oil embargo had put a heavy strain on the Philippine economy.
Дау
Екі ұсынысты General Electric және Westinghouse Electric компаниялары ұсынды. General Electric компаниясы атом электр станциясының толық сипаттамаларын қамтитын ұсыныс ұсынды және оның құны 700 миллион АҚШ долларын құрайды деп бағалады. Ал Westinghouse 500 миллион АҚШ долларына төмен баға ұсынды, бірақ ұсыныста ешқандай толыққанды мәлімет немесе сипаттама болған жоқ. Жобаны бақылауға тағайындалған президенттік комитет General Electric ұсынысын жақсы көріп, ұсынды, бірақ 1974 жылдың маусым айында Маркос бұл шешіммен келіспеді. Ол Westinghouse-қа жобаны беру туралы ниет хатына қол қойды, тіпті олардың ұсынысында ешқандай ерекшеліктер болмаса да. 1975 жылдың наурызына қарай Westinghouse-тің бағалауы түсіндірмесіз 1,2 миллиард АҚШ долларына дейін өсті. Соңғы құны 2,2 миллиард долларды құрады, ал бір реактор бастапқы ұсыныста көзделген қуаттың жартысын ғана өндірді. Осылайша, бір ғана жобаның экономикаға тигізетін салмағы тым ауыр деп есептелді. Электр станциясы елдің сыртқы қарызының 10 пайызын құрады. Президенттің Жақсы Үкімет жөніндегі комиссиясы (ПЖҮК) кейін Маркостың жақын серігі Герминьо Дизиниге келісімнен алған 50,6 миллион АҚШ долларын қайтаруға бұйрық берді. Маркос болса жобадан 80 миллион АҚШ долларын алған. Бас прокурор да Маркос Дизинимен бірлесіп мемлекетті алдағаны үшін 22,2 миллиард песоны мемлекетке қайтаруды талап етті. 2021 жылы Филиппиннің Жоғарғы соты Дизиниге, оның мүлігі арқылы, 2012 жылғы Sandiganbayan шешімін бекітіп, мемлекетке 1 миллиардтан астам песоны өтеуге бұйрық берді. Филиппиннің Жоғарғы сотының Бірінші бөлімі 2023 жылғы 29 тамыздағы 12 беттік қаулысында Герминьо Т. Дизини мүлігі 1974 жылғы келісімді жасасуы үшін төлейтін моральдық зиянды 1 миллиардтан 100 миллион песоға дейін төмендетті. «Осыған байланысты, осы сот Филиппин Республикасының 2021 жылғы 28 қазандағы қайта қарау туралы өтінішін түпкілікті түрде қабылдамауды шешті. Өтініш беруші Герминьо Т. Дизинидің түсініктемесі (Қайта қарау туралы өтініш бойынша) және қосымша түсініктемесі ескеріліп, ішінара мақұлданды. Моральдық зиянның сомасы 100 миллион песоға дейін төмендетілді. Шабуылға ұшыраған шешімнің барлық басқа аспектілері күшінде қалады. Осы іс бойынша қосымша өтініштер қаралмайды. Сот үкімін дереу шығарып жіберсін», - деп шешті.
Two proposals were submitted by General Electric and Westinghouse Electric. General Electric submitted a proposal containing detailed specifications of the nuclear plant and estimated it to cost US$700 million. On the other hand, Westinghouse submitted a lower cost estimate of US$500 million, but the proposal did not contain any detail or specification. The presidential committee tasked to oversee the project preferred General Electric's proposal, but this was overruled by Marcos in June 1974, who signed a letter of intent awarding the project to Westinghouse, despite the absence of any specifications on their proposal. By March 1975, Westinghouse's cost estimate ballooned to US$1.2 billion without much explanation. The final cost was $2.2 billion for a single reactor producing half the power of the original proposal. As such, the burden to the economy for one single project was deemed too heavy. The power plant would be responsible to 10% of the country's external debt. The Presidential Commission on Good Government (PCGG) would later order Marcos crony Herminio Disini to return US$50.6 million in commissions he earned from the deal. Marcos on the other hand received US$80 million in kickback from the project. The Office of the Solicitor General would also file that Marcos return PHP22.2 billion to the government for his conspiracy with Disini to defraud the government. In 2021, the Supreme Court of the Philippines ordered Disini, through his estate, to pay back the government over PHP1 billion in damages, affirming a 2012 Sandiganbayan decision. The Supreme Court of the Philippines First Division in the August 29, 2023 12 page resolution reduced from P1 billion to P100 million the temperate damages that Herminio T. Disini estate must pay for brokering the 1974 deal behind the now mothballed $2.3 billion Bataan Nuclear Power Plant. “Wherefore, this Court resolves to deny with finality the Republic of the Philippines' Oct. 28, 2021 Motion for Reconsideration. Petitioner Herminio T. Disini's Comment (Re: Motion for Reconsideration) with Omnibus Motion as well as his Supplement to the Comment with Omnibus Motion are noted and partially granted. The award of temperate damages is reduced to P100,000,000. All other aspects of the assailed Decision stand. No further pleadings or motions shall be entertained in this case. Let the entry of judgment be issued immediately", it ruled.
Құрылыс
Батан атом электр станциясының құрылысы 1976 жылы басталды. 1979 жылы АҚШ-тағы Three Mile Island апатынан кейін BNPP құрылысы тоқтатылды, ал кейіннен жүргізілген қауіпсіздік сараптамасы 4000-нан астам кемшіліктерді анықтады. Басқа да факторларға Батан тұрғындары мен Филиппин азаматтарының күшті қарсылығы, сондай-ақ құрылыстың сапасына қатысты алаңдаушылықтар кірді. Филиппинде 1989 жылдан 1993 жылға дейін 8-12 сағаттық айналмалы ток тоқтаулары мен энергияны нормалау жүзеге асырылды. Үкімет Вестингхаузды бағаны көтеріп, пара алуға қатысқандығы үшін сотқа берді, бірақ АҚШ соты оның талаптарын қабылдамады. Электр станциясының қарызын төлеу елдің ең ірі жеке міндеттемесіне айналды. Көптеген үкіметтер станцияны мұнайға, көмірге немесе газға ауыстыру жөніндегі бірнеше ұсынысты қарастырды, бірақ бұл баламалардың барлығы ұзақ мерзімді перспективада жаңа электр станцияларын салуға қарағанда экономикалық тұрғыдан кем пайдалы деп танылды. Ол Натиб тауымен байланысты, Пинатубо тауына ұқсас вулкандық кальдера.
Construction on the Bataan Nuclear Power Plant began in 1976. Following the 1979 Three Mile Island accident in the United States, construction on the BNPP was stopped, and a subsequent safety inquiry into the plant revealed over 4,000 defects. Among other considerations taken were the strong opposition from Bataan residents and Philippine citizens as well as concern over the integrity of the construction. The Philippines experienced 8 to 12 hour rolling blackouts and power rationing from 1989 to 1993. The government sued Westinghouse for alleged overpricing and bribery but was ultimately rejected by a United States court. Debt repayment on the plant became the country's biggest single obligation. While successive governments have looked at several proposals to convert the plant into an oil, coal, or gas fired power station, these options have all been deemed less economically attractive in the long term than simply constructing new power stations. connected to Mount Natib, a caldera volcano similar to Mount Pinatubo.
2000 жылдар
Бұрын іске қосылмаған, бірақ зауыт, оның ішінде ядролық реактор да, толық сақталып, күтіліп келеді. МАГАТЭ-нің міндеттері электр стансасын пайдалану мүмкіндігін немесе оны қайта жаңғыртуға кеткен шығындарды бағалауды қамтыған жоқ. Сыншылар Батан атом электр стансасының қайта жаңғыртуы үкіметтік жемқорлықтың тағы бір көзі болуы мүмкін деп айыптады. Атом электр стансасын қайта жаңғыртуға Батан облысы мен көршілес облыстардан қарсылық туды.
Despite never being commissioned, the plant has remained intact, including the nuclear reactor, and has continued to be maintained. The IAEA's role did not extend to assessing whether the power plant is usable or how much the plant may cost to rehabilitate. Critics also alleged that the Bataan Nuclear Power Plant was being revived to become another source of government corruption. Opposition to the nuclear plant's revival came from Bataan and nearby provinces.
2010 жылдар
2010 жылдың 1 ақпанында NAPOCOR Корея электр энергетикасы корпорациясының (KEPCO) қаржылық жоспарын бағалауды бастады, ол ядролық электр станциясын қалпына келтіруге 1 миллиард АҚШ доллары жұмсалуы мүмкін екенін бағалады. 2011 жылдың 22 ақпанында Филиппин үкіметі Батан ядролық электр станциясын күтіп ұстауға жұмсаған 4,2 миллиард песоны (96 миллион АҚШ доллары) Ұлттық электр корпорациясына (NAPOCOR) өтеді. Оны күтіп ұстауға жылына орташа есеппен 40 миллион песо қажет. 2011 жылдың мамыр айында станцияны туристік орталыққа айналдыру туралы хабарланды. 2012 жылы Сандиганбаян жемқорлық соты кәсіпкер және Маркостың жақын серігі Герминьо Дисиниге Батан ядролық электр станциясы арқылы елді алдағандығы үшін Филиппин үкіметіне 50 миллион доллар көлемінде өтеуге бұйрық берді. 2016 жылы бірнеше сенаторлар мен журналистер Батан ядролық электр станциясын тексеріп, оны қоғамға пайдалану үшін ашу мүмкіндігін қарастырды. Тексеру жүргізген сенаторлар БАҚ-қа станцияның жақсы жағдайда екенін мәлімдеді. Кейін Энергетика министрлігіне станцияны қалпына келтіру мәселесін зерттеуге рұқсат берілді. Кем дегенде бір сенатор ядролық электр станциясын қайта жаңғыртуға қарсы ескертіп, осы мәселе бойынша ғалымдармен кеңесу қажеттігін атап өтті. Ғалымдар жақын маңдағы Натиб тауынан өтетін белсенді жер сілкінісі бар Лубао ақабасының қаупін ескере отырып, ядролық электр станциясын қайта жандандыруға кеңес бермеді. 2017 жылдың соңында Ресейдің "Росатом" мемлекеттік атом энергиясы корпорациясы мен Словенияның GEN Energija өкілдері станцияны бағалауға және оны қалпына келтіру бойынша ұсыныстар беруге келді. Олар станцияны жаңғырту құны 3 миллиардтан 4 миллиард долларға жетеді деп бағалады және қаржыландыруды қамтамасыз ету, қажетті ережелерді әзірлеу және техникалық мамандарды даярлау қадамдарын ұсынды. Сондай-ақ, үкіметке жаңа ядролық электр станцияларын салуды қарастыру ұсынылды. 2018 жылдың сәуір айында CNN Филиппинге берген сұхбатында Ресейдің Филиппиндегі елшісі станцияның ескірген дизайнына байланысты оны қайта жаңғырту мүмкін емес деп мәлімдеді. Ал "Росатомның" Оңтүстік-Шығыс Азия бойынша вице-президенті Егор Симонов станцияның ондаған жылдар бойы пайдаланылмағанына қарамастан, "жағдайы жақсы" екенін айтып, оны қайта жаңғыртуға болатынын мәлімдеді. Филиппин ядролық зерттеу институты да үкіметті станцияны қайта жандандыруға шақырды. 2022 жылы Байден әкімшілігі Филиппинмен ядролық энергияны жоспарлау бойынша ынтымақтастықты күшейтуге уәде берді, соның ішінде американдық ядролық технологияны Филиппинге сатуға рұқсат беруге келісті. Маркостың жақтастары және BNPP-ді қолдайтындар, соның ішінде Марк Кожуанко бұл жаңалықты құптады, олар Қытай мен Оңтүстік Кореядан да көмек сұрауға дайын екендерін атап өтті.
On February 1, 2010, NAPOCOR started evaluating the financial plan of Korea Electric Power Corporation (KEPCO), assessing that it may cost US$1 billion to rehabilitate the nuclear plant. On February 22, 2011, the Philippine government reimbursed the National Power Corporation (NAPOCOR) ₱4.2 billion (US$96 million) it spent for maintaining the Bataan Nuclear Power Plant. It requires an average of ₱40 million a year just to maintain it. In May 2011, it was announced that the plant would be turned into a tourist attraction. In 2012, the Sandiganbayan graft court ordered entrepreneur and Marcos crony Herminio Disini to repay the Philippine government the amount of $50 million for his role in defrauding the country through the Bataan Nuclear Power Plant. In 2016, various senators and a few media personnel inspected the Bataan Nuclear Power Plant for a possible bid to open it for public use. Inspecting senators told the media that the power plant was still in good condition. The Department of Energy was later given the go ahead to look into the plant's rehabilitation. At least one senator has cautioned against reviving the nuclear power plant and stressed the need to consult scientists on the issue. Citing risks associated with the presence of the Lubao Fault, an active earthquake fault running through the nearby Mount Natib, scientists have advised against reviving the nuclear plant. In late 2017, representatives from Russia's Rosatom State Atomic Energy Corporation and Slovenia's GEN Energija went to assess the plant and make recommendations for its rehabilitation. They estimated rehabilitation costs between $3 billion to 4 billion and proposed steps for securing financing, drafting of relevant regulations, and training of technical personnel. They also recommended that the government consider constructing new nuclear power plants. In an interview with CNN Philippines in April 2018, the Russian ambassador to the Philippines commented that he believed that revival of the plant would not be possible due to its outdated design. In contrast, Rosatom's vice president for Southeast Asia, Egor Simonov, stated that it would be possible to revive the plant, noting its "relatively good condition" despite decades of disuse. The Philippine Nuclear Research Institute also urged the government to revive the power plant. The Biden administration in 2022 committed to increased cooperation with the Philippines on nuclear power planning, including allowing American nuclear technology to be sold to the Philippines. Marcos allies and staunch supporters of the BNPP, including Representative Mark Cojuangco welcomed the news, noting that they were also open to seeking assistance from China and South Korea.