Кіріспе
1992 жылы жазылған Харуки Мураками романы "Шекараның оңтүстігінде, Күннің батысында" (国境の南、太陽の西) – жапондық автор Харуки Муракамидің 1992 жылы алғаш жарық көрген қысқа романы.
South of the Border, West of the Sun (国境の南、太陽の西) is a short novel by Japanese author Haruki Murakami, first published in 1992.
Сюжет
Роман Хажиме туралы, оның Жапониядағы шағын қаладағы бала кезінен Токиодағы ересек өміріне дейінгі жолын қамтиды. Ол Шимамото атты, полиомиелитпен ауырған, жалғыз бала қызбен танысады. Олар бірге уақыт өткізеді, өмірге деген қызығушылықтары туралы әңгімелеседі және Шимамотоның стереосистемасындағы жазбаларды тыңдайды. Оқушылық жылдарында олардың жолдары айырылады, бірақ отыз алтыншы жасында тағы да кездеседі. Хажиме енді екі баланың әкесі және екі сәтті джаз-бардың иесі. Шимамото өзінің өмірі туралы ешқандай толыққанды мәлімет бермейді және тек белгілі бір уақыт аралығында пайда болады, оны "не болғанда еді" деген ой мазалайды. Шимамотомен қайта кездесу Хажимеді жас отбасы мен өткеннің сиқыры арасында таңдау жасауға мәжбүр ететін оқиғалар тізбегін бастайды.
Хажиме
Хажиме шағын отбасында жалғыз бала болып өседі. Көптеген адамдар бауырлары жоқ адамның ата-анасының ықпалымен бұзылып, дені нашар және өте өзімшіл болатынын айтады. Достары жоқ, адамдардан қашық, өмірін жалғыздық пен оқшаулық билейді. Университет студенті Хажиме соғыстан кейінгі жапон капитализмінің экономикалық көпіршігіне қарсы шығады. Кейін әкесінің қаржысымен джаз клубы ашып, меценатының тілегі бойынша табысын қор нарығына және жылжымайтын мүлікке инвестициялайды. Ол жетістікке жеткенімен, бірдеңе жетіспейтінін сезінеді.
Шимамото
Шимамото полиомиелит ауруынан мүгедек болған әдемі қыз. Хажимеге жалғыз бала болғандықтан, олар жақсы достар болады. Олар ұзақ түстен кейін оның қонақ бөлмесінде Лист пен Нат Кинг Колды әкесінің стерео аппаратында тыңдап, жасөспірімге дейінгі ашықтықпен сөйлеседі, ол тек кейіннен эротикаға айналады. Олар орта мектептерге ауысқанда бөлек тұрады, бір-бірімен байланысын жоғалтады. Өмірінің соңғы жылдары Шимамото әдемі, күшті және құпиялы әйел болып табылады, ол өзінің өмірін аз ғана ашады. Ол тұрмысқа шықпаған, тұрмысы да жақсы, бірақ бұрыннан баласынан айырылғандықтан, қатты қиналады.
Юкико
Юкико Хажимеге үйленгенімен, роман бойында оның мінезі түсініксіз болып қалады. Оқиғаның соңында ғана Юкико Хажимемен тікелей әңгімелесіп, оны өзімшілдікке берілгендігі үшін, басқалардың қажеттерін ескермейтіндігі үшін кінәлайды. Ол Хажимеге тән өзімшілдік пен құлқылыққа қарама-қарсы, шынайы махаббат пен адалдық көрсете алатын адам. Күйеуінің қиянаты оны әрекетсіздікке түсіреді, бірақ ол күйеуін барлық кемшіліктерімен қабылдауға жүрегін ашады.
Өмірбаян
Мураками романды 1992 жылы Принстон университетінде қонақ ғалым ретінде жазды. 1999 жылы Филип Габриэльдің ағылшын тіліндегі аудармасы жарық көрді. Атаудың бірінші жартысы "South of the Border" әнін білдіреді; әңгімеде Nat King Cole-дің ойдан шығарылған жазбасы бар. Атаудың екінші жартысы инуиттердің Пиблокто немесе Арктикалық (немесе Сібір) гистериясы деп аталатын синдромына сілтеме жасайды. Романда Шимамото өзінің көңілсіздігін "сибирлік гистериямен" салыстырып, мынадай оқиға арқылы түсіндіреді: text=Елестетіп көрші, сен Сібір тундрасында жалғыз өмір сүріп жатқан шаруасың. Күн сайын егістігіңді жыртып, көзің жеткенше ештеңе жоқ. Солтүстікте – көкжиек, шығыста – көкжиек, оңтүстікте, батыста – бәрі бірдей. Әр таңда күн шығыстан шыққанда, егістікке жұмыс істеуге шығасың. Күн тікелей үстіңде болғанда, түскі үзіліс жасайсың. Батыста күн батқанда, үйге оралып ұйықтайсың. Қыста үйде қалып, үй ішінде жұмыс істейді. Көктем келгенде, қайтадан егістікке бет түзейсің. Дегенмен, жылдар бойы осы цикл жалғаса береді, содан кейін бір күні, ішіңдегі бір нәрсе өліп қалады. Бәлкім, ештеңе жоқ, немесе күннің батысында бір нәрсе бар. Қалай болғанда да, ол шекарадан оңтүстікке қарағанда басқаша. 1951 жылы туған Хажиме – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін дүниеге келген жапондықтардың бірінші буыны. Көптеген отбасыларда кем дегенде екі-үш бала болғандықтан, Хажиме жалғыз бала болғандықтан, бауырларының жоқтығынан өңкейеді. Осы жағдай және адамдардың көзқарасы оның әлемге деген көзқарасын қалыптастырады. Автордың өзі де сәтті джаз барын басқарған жалғыз бала еді.
text=Try to imagine this, you’re a farmer, living all alone on the Siberian tundra. Day after day you plow your fields. As far as the eye can see, nothing. To the north, the horizon, to the east, the horizon, to the south, to the west, more of the same. Every morning, when the sun rises in the east, you go out to work in your fields. When it’s directly overhead, you take a break for lunch. When it sinks in the west, you go home to sleep. In the winter they stay home and do indoor work. When spring comes, they head out to the fields again. Anyway, that cycle continues, year after year, and then one day, something inside you dies. Maybe nothing or maybe something in the west of the sun. At any rate, it’s different from south of the border. Hajime, born in 1951, belongs to the first generation of Japanese born after World War II. Most families had at least two or three children, so Hajime is forlorn being the only child without any siblings. This situation and people’s prejudice shape his view of the world. The author himself was an only child who operated a successful jazz bar.