Кіріспе

Бас сүйектегі ірі клапансыз тамырлар

Диплоикалық тамырлар – бас сүйектегі қабықша сүйектің ішкі және сыртқы қабаттары арасындағы диплояда орналасқан, анатомист Гийом Дюпютрен иттің денесінде алғаш рет сипаттаған, ірі, жұқа қабырғалы, клапансыз тамырлар. Бұл тамырлардың ішкі қабаты эндотелиймен жабылып, серпімді тіндің көмегімен ұсталып тұрады. Олар екі жасқа келгенде толық дамиды. Диплоикалық тамырлар осы аймақтан қанды дуральді веналық синустарға құяды. Бас сүйегінің әр жағында табылған диплоикалық тамырлардың төрт негізгі бағыты: маңдайлық, алдыңғы жақшалық, артқы жақшалық және төбелік диплоикалық тамырлар. Олар көбінесе симметриялы болады, бас сүйегінің екі жағында да бірдей үлкен тамырлардың орналасу схемасы байқалады. Олардың құрамындағы тамырлардың өрнегі саусақ іздері сияқты ерекшеленеді деген пікір бар.

Диплоикалық тамырлардың түрлері

Маңдайлық, ол көздің үстілік тамырына және жоғарғы сагитталық синусқа ашылады. Алдыңғы уақытша, ол негізінен маңдай сүйегімен шектелген, және сфенопариетальды синусқа және үлкен қанаттың тесігі арқылы терең уақытша тамырларының біріне ашылады. Артқы уақытша, ол төбе сүйегінде орналасқан, және төбе сүйегінің мастоидты бұрышындағы тесіктен немесе мастоидты тесік арқылы көлденең синусқа аяқталады. Оқиғалық, төртіншісінің ең үлкені, ол оқиғалық сүйекке шектелген, және сыртқа оқиғалық тамырына немесе ішке көлденең синусқа немесе синустардың қосылысына (Герофилдің торшасы) ашылады. "Диплоикалық тамырлар құратын туннельдер – жұмсақ тіндердің өзгеруінің сирек кездесетін сүйек белгілерінің бірі" деп атап көрсетілген.

Функционалдылығы

Диплоидты тамырлардың қызметі әлі анық емес. Бір болжам бойынша, олар миды салқындатуға қатысады. Осы теория бойынша, бас терісінен шыққан және тер бездерімен салқындатылған веналық қан диплоидты тамырлар жүйесі арқылы пахименгеялық тамырларға жетеді. Қазіргі адамдардың диплоидты веналық жүйесі шимпанзелерге қарағанда күрделірек және жақсы дамыған, бұл адам миының мұндай салқындатуға қажеттілігінің жоғары болуымен байланысты болуы мүмкін.