Кіріспе

Итальяндық режиссер және жазушы (1931–2017)

Умберто Ленци (6 тамыз 1931 – 19 қазан 2017) – итальяндық кинорежиссер, сценарист және романист. Жасынан киноға ғашык болған Ленци Centro Sperimentale di Cinematografia-да оқыды және 1958 жылы алғашқы фильмін түсірді, бірақ ол шығарылмады, ал оның ресми дебюті 1961 жылы «Теңіз патшайымы» фильмімен болды. Ленцидің 1960-шы жылдардағы фильмдері сол дәуірдің танымал бағыттарын ұстанды, нәтижесінде ол бірнеше тыңшылық және эротикалық триллер фильмдерін түсірді. 1970-ші жылдары ол гиалло фильмдерін, қылмыстық фильмдерін түсіріп, «Тынық өзеннен келген адам» атты алғашқы итальяндық каннибалдық фильмін жасады. 1990-шы жылдарға дейін фильмдер түсіруді жалғастырды, кейін бірқатар детективтік романдар жазушысы ретінде жұмыс істеді.

Ерте өмір

Умберто Ленци 1931 жылы 6 тамызда Италияның Масса-Маритима провинциясында дүниеге келген. Лензи мектеп оқу кезінде-ақ киноға қызығушылық танытқан. Заң оқып жүргенде Лензи кино әуесқойлар клубтарын құрды. Лензи заң оқуын кейінге шегеріп, кино өндірісінің техникалық жақтарымен айналыса бастады. 1956 жылы Римдегі Экспериментальді кинематография орталығын бітіріп, Пьер Паоло Пазолинидің еңбектерінен шабыттанған "I ragazzi di Trastevere" атты қысқаметражды фильмін дипломдық жұмысы ретінде көрсетті. Ленци түрлі газеттер мен журналдарда, соның ішінде Bianco e Nero журналында журналист болып жұмыс істеді және 1957-1960 жылдар аралығында псевдоним астында бірнеше детективтік роман мен оқиғалар жазды.

1960 жылдар

Режиссер ретінде алғашқы ресми фильмін түсіргенге дейін, «Теңіздер патшайымы» фильмін түсіргенге дейін, Ленци 1958 жылы Грецияда «Mia Italida stin Ellada» немесе «Vacanze ad Atene» атты фильм түсірді, ол ешқашан жарық көрген жоқ. Ленцидің 1960-шы жылдардағы фильмдері сол кездегі танымал жанрлардың айналасында болды. 1960 жылдардың басында Ленци көптеген оқиғалы фильмдер түсірді, оның ішінде Робин Гуд туралы екі фильм («Робин Гудтың жеңісі» және «Жеңілмейтін маскалы салт атты») және Сандокан туралы екі фильм («Сандокан Ұлы» (1963) және «Малайзия пираттары» (1964)). 1965 жылға қарай Ленци «008: Жою операциясы», одан кейін «Каир шақырады» және «Гүлдерді жақсы көрген тыңшы» сияқты еуропалық тыңшы фильмдерін түсіре бастады, тіпті «Kriminal» комикс кейіпкерін экранға бейімдеді. Содан кейін Ленци «Шөлдегі коммандостар» және «Кінәлілер легионы» сияқты соғыс фильмдеріне, сондай-ақ «Жүз қабірге бір мылтық» және «Бар күшімен» (1968) сияқты вестерн фильмдеріне көшті. Ленци Италияда Кэролл Бейкердің басты рөлде ойнаған «Оргазм», «Тым тәтті, тым бұзық» және «Өлтіруге тыныш жер» сияқты эротикалық триллерлермен кассалық табысқа жетті, олар Жак Дерей мен Рене Клементтің туындыларынан шабыттанған француз «нуар» фильмдерінің ықпалында болды.

1970 жылдар

Дарио Аржентоның giallo фильмдерінің коммерциялық сәттілігінен кейін Ленци жаңа үрдісті «Жеті қанды орхидея» фильмімен қабылдады, ол Корнелл Вулрич пен Эдгар Уоллес романдарына сілтеме жасады, ал тағы бір giallo – «Мұз пышағы» Роберт Сиодмақтың «Бұрала баспалдақ» фильмінің нұсқасы болды. Ленци 1970-ші жылдардың басында «Spasmo» және «Eyeball» сияқты тағы бірнеше giallo фильмдерін жасады. 1970 жылдардың басында Ленци итальяндық каннибал фильмдерінің біріншісі – «Тынық өзеннен келген адам» фильмін түсірді, ол жанрды 1980 жылдары «Жанды жеп қойды!» және «Каннибал Ферокс» фильмдерінде қайта қарастырды. 1970 жылдардың соңында Ленци екі соғыс фильмін қоспағанда, негізгі назарын қылмыс драмаларына бөлді: «Ең үлкен шайқас» және «Тозақтан жеңіске» (1979).

1980 жылдар

1980 жылдары Роберто Курти Ленцидің "ең танымал" фильмдерінің бірі деп сипаттаған фильмдер жарық көрді. Олардың ішінде "Қиындыққа толы қала" және бұрын айтылған "Қаңқас-Ферокс" болды. Ленци 1980 жылдардың соңына қарай "Ghosthouse" (1988) фильмін Хэмфри Хэмберт деген атпен, ал "Nightmare Beach" слэшер фильмін Гарри Киркпатрик есімімен шығарды, себебі Ленци өзінің атын фильмнің титрлеріне қосудан бас тартты. 1980 жылдардың соңғы жылдарындағы оның басқа жұмыстарының ішінде теледидар үшін түсірілген қорқынышты фильмдер, мысалы, "The House of Witchcraft" және "The House of Lost Souls" бар. Екі фильм де Лучано Мартино ұйымдастырған "Le case maldette" атты серияның бөлігі болды және олардың тақырыбы көне үйлермен байланысты болды. Фильмдер түсірілді, бірақ сериал бірден көрсетілмеді. Ленци осы фильмдерді кинотеатрларда көрсету үшін жасалғандай түсіргенін, ал продюсерлер, әріптестері және өзінің телеарна спонсорлары қорқынышты фильмдерді қабылдамайтынын ескермегенін айтты. Екі телесериал 2000 жылы Италияда VHS форматында шығарылды, ал кейін 2006 жылы итальяндық спутниктік теледидар арқылы көрсетілді. 1989 жылы Ленци Майами мен Санто-Домингода түсірілген "Полиция нысаны" атты полициялық экшн фильмін режиссерлік етті, онда Роберт Гинти мен Чарльз Нейпир басты рөлдерде ойнады.

1980-жылдардан кейінгі

1990 жылы өзінің жеке компаниясын және аз қаржыны пайдаланып, Ленци үш айдың ішінде Бразилияда екі фильм түсірді: 1996 жылы ол шедеврі деп есептеген "Қара демон" қорқыныш фильмін және "Алтын шаянды іздеу" приключениялық фильмін. 1992 жылы ол Чарльз Нейпир, Дэвид Уорбек және Дэвид Брэндон қатысқан "Жаман әрекеттер" (сонымен қатар "Хорнсби мен Родригес" деп те аталады) приключениялық фильмін түсірді. 2006 жылы Variety журналы Ленци Италияда "Қорқынышты сәби" атты слэшер фильмін түсіріп жатқанын хабарлады. Фильмнің сюжеті 15 жастағы, параличпен ауыратын қыз туралы, ол терезенің артынан көршісінің жыныстық қатынасын көргеннен кейін сериялық кісі өлтірушіге айналады. Кейіннен Ленци романшы ретінде мансап жасап, 1930 және 1940 жылдардағы Cinecittà-да өтетін, итальян киноиндустриясының нақты тұлғаларын қамтитын детективтер сериясын жазды.

Өлім

Лензи 2017 жылдың 19 қазанында қайтыс болды. Режиссер Римнің Остиа ауданындағы ауруханаға түсті. Лензи анархист болған.

Мұра

Роберто Курти Ленциді «итальян жанрлық киносындағы сөзсіз жетекші тұлғалардың бірі» деп атады және ол «итальян жанрлық киносындағы белгілі бір институт» еді. Луи Пол Ленцидің «1960-шы жылдары өте тартымды әрекет фильмдерін, ал 1970-шы жылдары жақсы триллерлерді түсіргенін, бірақ ол ешқашан бір жанрда тұрақты түрде тамаша болған жоқ» деді, сондай-ақ Ленци «вероятно, оның каннибализм тақырыбындағы қорқыныш фильмдері үшін есінде қалатын болады» деп қосты. Ким Ньюман 2021 жылы Ленци туралы пікір білдіріп, режиссердің «итальян жанрлық шеберлердің қатарында төменгі деңгейде саналатынын, оның ішінде мен де осы пікірдемін, себебі оның 1980-ші жылдардағы жұмыстарының көп бөлігі қолжетімдірек» деді. Ол «Канибал Ферокс» және «Кошмар қаласы» фильмдерін атап, «жунглилік каннибализм циклының алғашқы және ең қорқынышты фильмдерін жасағанмен, Ленци көбінесе сұранысқа ие болған жанрға бейімделген, тіпті осы салада да ол Серхио Мартинодан гөрі аз қызықты және тартымды» деп мәлімдеді. Ньюман сонымен қатар Ленцидің 1960-шы жылдардың соңында Кэрролл Бейкермен бірге түсірген фильмін айтты, ол Ленцидің туындыларын «қайта қарастыруға мәжбүрлейді» деді.

Таңдалған фильмдер

Атауы Жыл Суреткер ретінде көрсетілген жылдар Ескертулер Сілтеме(лер) (Дереккөздер)Теңіздер патшайымы1961 1962 Ресейдің Екатеринасы1963 Самсон және құл патшайымы Сандокан Ұлы Ақ пилдің ғибадатханасы1964 Мессалина Геркулес ұлына қарсы Малайзия пираттары Криминал1966 Шөлдегі коммандостар1967 Толық күшпен1968 Коммандостар шайқасы1969 Оргазм, тым тәтті, тым бұзық 1970 Миландық бандиттік соғыс1973 Шамалы ғана адам1974 Спазм, қаладағы адам аулау1975 Синдикат садистері Тіске дейін қаруланған Рим1976 Қатты полицейге еркін қол Зорлық Неаполі Ағайындар, өлгенше1977 Корлеоннан Бруклинге дейін1979 Тірі жеген!1980 Қанағаттандырушы Ферокс1981 Темір шебер1983 Сарқырлар үйі1988Сюжет авторы Қараңғыдағы жолаушы1989Сюжет авторы Құпиялар үйі Телефильм. Жоғалған жандар үйі Телефильм. Демони 31991Сюжет авторы