Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уэй патшалығының негізін қалаушы (852–932) Лю тегінен тараған халық.
Founder of the Wuyue kingdom (852–932)
people surnamed Liu
Өмірбаян
Цян Лю 852 жылы Тан императоры Сюаньцзун билігінде Линьань округінде дүниеге келді. Оның әкесі Цян Куан есімді болған. Бала кезінде оның тұрған жерінде үлкен ағаш өскен. Ол сол ағаштың жанындағы көрші балалармен ойнағанда, үлкен тасқа отырып, қалған балаларға қатар-қатар тұрып жүруге бұйрық беріп, оларды басқарған; қалған балалар одан қорқып, бұйрықтарын орындаған. Өскен соң ол тұрақты жұмыс таба алмағандықтан, тұз сатумен айналысты. Ол округ хатшысы Чжун Цының бірнеше ұлымен дос болып, олармен жиі ішіп, құмар ойнайтын. Бірақ Чжун Цы Цянды ұнатпағандықтан, бастапқыда ұлдарына онымен қарым-қатынас жасауға тыйым салған. Бір күні жолға шыққан жұлдыжолшы Чжун Цы мен Цянға болашақта Цянның өте құрметті болатынын айтқан. Осыдан кейін ғана Чжун өз ұлдарына Цянмен араласуға рұқсат берген. Чжун Цының ұлдары Цянға жиі ақша беріп тұрған. Осы кезде Цянның садақ ату және найза қолдануда шебер болғаны, сондай-ақ мистикалық мәтіндерді жақсы түсінгені айтылған.
Qian Liu was born in Lin'an County in 852, during the reign of Emperor Xuānzong of Tang. His father was named Qian Kuan, In his childhood neighborhood, there was a huge tree. When he played with the other children in the neighborhood near the tree, he would sit on a large rock and order the other children to march in formations; the other children feared him and followed his orders. After he grew up, he did not have a legitimate job, so he became a salt privateer. He befriended several sons of the county secretary Zhong Qi (鍾起) and often drank and gambled with them. Zhong, however, disliked Qian and initially forbade his sons from associating with Qian until, on one occasion, a traveling fortuneteller informed both Qian and Zhong that Qian would one day be extremely honored. Only after that did Zhong allow his sons to associate with Qian. Zhong's sons often gave Qian money. During this time, Qian was described to be good at archery and using spears, and he had a basic understanding of mystical texts.
Билік етудің сипаты мен әсері
Цян Лю билігі кезінде Вюйэ экономикасы гүлдеп, осы күнге дейін сақталған өзінің аймақтық мәдениетін еркін дамытты. Ол жағалаудағы мемлекеттің ауыл шаруашылығын жетілдірді, теңіз жағалауларын нығайтты, Ханчжоу қаласын кеңейтті, өзендер мен көлдерді тереңдетті, теңіз көлігі мен сауда-саттықты ынталандырды. Ол астанасы Ханчжоуға жақын орналасқан Цянтан өзеніндегі әйгілі "толқынға" қарсы бөгет тұрғызды; бірде жұмыстар қауіп төңкергенде, ол садақтан оқ атып суды кері қайтарған деседі. Цян Лю жорықтарында тым терең ұйықтамау үшін цилиндр пішіндес жастық қолданған. Дегенмен, осы еңбектеріне қарамастан, Сун әулетінің тарихшысы Уянь Сю (Бес династияның жаңа тарихының бас авторы) оны зәулім өмір салғандығы және халқына ауыр салықтар мен жазалар салғандығы үшін айыптады. Цян Лю Цзинь Гуляньнің "У Шуан Пу" (無雙譜, Теңдесі жоқ батырлар тізімі) атты еңбегінде бейнеленген.
Under Qian Liu's reign, Wuyue prospered economically and freely developed its own regional culture that continues to this day. He developed the coastal kingdom's agriculture, built seawalls, expanded Hangzhou, dredged rivers and lakes, and encouraged sea transport and trade. He built an embankment against the famous "bore" in the Qiantang River near Hangzhou, which was his capital; and on one occasion, when the works were threatened, he is said to have driven back the waters by the discharge of a flight of arrows. Qian Liu is said to have used on his campaigns a cylindrical pillow, to prevent him from sleeping too heavily. Despite these contributions, however, the Song dynasty historian Ouyang Xiu (the lead author of the New History of the Five Dynasties) blamed him for luxurious living and for imposing heavy taxation and punishments on his people. Qian Liu is depicted in the Wu Shuang Pu (無雙譜, Table of Peerless Heroes) by Jin Guliang.
Көркем шығармаларда
1620 жылы Фэн Мэнлуңның "Әлемді нұсқаулау үшін тамаша сөздер" атты қысқа әңгімелер жинағында Цян Лю туралы "Цян Полиу Линьаньда мансапқа қадам басады" (臨安里錢婆留發跡) деген әңгіме жарияланған. 2006 жылы 28 бөлімнен тұратын "Уюэдегі Цян патшасы" атты қытай телесериалы түсірілді, онда Цян Лю рөлін Ван Янань сомдады.
The 1620 short story collection Illustrious Words to Instruct the World by Feng Menglong contained a story on Qian Liu titled "Qian Poliu Begins His Career in Lin'an" (臨安里錢婆留發跡). A 28 episode Chinese television series King Qian in Wuyue was produced in 2006 starring Wang Yanan as Qian Liu.