Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ли Ренфу (李仁福) (933 жылдың 10 наурызында қайтыс болған), мүмкін Туоба Ренфу (拓拔仁福), ресми түрде Гуо патшасы (王), Бес әулет және Он патшалық дәуірінде Даңсяң (Тангут) этносының әскери сардары болды. 909 немесе 910 жылдан бастап 933 жылы қайтыс болғанға дейін Дингнань аймағын (定難, қазіргі Юлин, Шэньсиде орналасқан) де-факто тәуелсіздіктегі әскери губернатор (джиедуши) ретінде басқарды.
Li Renfu (李仁福) (died March 10, 933), possibly né Tuoba Renfu (拓拔仁福), formally the Prince of Guo (虢王), was an ethnic Dangxiang (Tangut) warlord during the Five Dynasties and Ten Kingdoms period, ruling Dingnan Circuit (定難, headquartered in modern Yulin, Shaanxi) from 909 or 910 to his death in 933, as its military governor (jiedushi) in de facto independence.
Өмірбаян
Ли Ренфудың қайтыс болған Тан әулетінің әскери қолбасшысы Ли Сигунмен (не Туоба Сигун), Диннаньдың алғашқы Даңсиан әскери губернаторымен бір туыс екені айтылады, сондықтан этникалық тұрғыдан Даңсиан болған. Оның Ли Сигунмен байланысы дәстүрлі қытай деректерінен нақты білінбейді – Бес династияның ескі тарихында Ли Сигунға фамилия берілген кезде, ол Тан әулетінің императорлық кланы Ли фамилиясын алғаны көрсетілген, бірақ олардың қарым-қатынасы нақтыланбаған; ал «Цзичжи Тунцзянь» Ли Сигунның кіші інісі және мұрагері Ли Сицзяньның орнын басқан Ли Ичанның туысы екенін көрсетеді, бірақ Ли Сигунмен байланысы да біршама белгісіз, әрі түрлі дереккөздерде олардың қарым-қатынасы туралы әртүрлі мәліметтер келтірілген. («Сун тарихы» кітабында Ли Ренфу Ли Ичаннан бір буын төмен екендігі туралы сипаттама, Ли Ренфудың ұлдары да есімдерінде «И» буынын қолданғандықтан, қате болып көрінеді.) Қай жағдайда болса да, Ли Ренфу Диннаньда офицер болып қызмет еткен, және Ли Ичан билік еткен кезде аймақтағы хандық және хандық емес әскерлердің қолбасшысы болған. 910 жылы («Цзичжи Тунцзянь» бойынша) немесе 909 жылы (Бес династияның ескі және жаңа тарихтары бойынша) Ли Ичанды өз офицері Гао Зонгйи (高宗益) өлтірген. Диннань офицерлері Гаоны өлтіріп, Ли Ренфуды Ли Ичанның орнына отырғызуға қолдау көрсеткен. Ли Ренфу бұл туралы Тан әулетінің мұрагері Лияң мемлекетінің императоры Чжу Кванчжонға хабарлағанда, Чжу Ли Ренфуға Диннань әскери губернаторы лауазымын берген.
Li Renfu was said to be from the same Tuoba clan as the late Tang dynasty warlord Li Sigong (né Tuoba Sigong), the first Dangxiang military governor of Dingnan, and therefore was ethnically Dangxiang. His relationship to Li Sigong was not clear from the traditional Chinese sources—the Old History of the Five Dynasties indicated that he also took the Tang dynasty imperial clan surname of Li when Li Sigong was granted that surname for his contribution in Tang's defeat of the major agrarian rebel Huang Chao, but did not otherwise specify their relationship; while the Zizhi Tongjian indicated that he was a cousin of Li Yichang, who succeeded Li Sigong's younger brother and successor Li Sijian, but whose relationship to Li Sigong was somewhat uncertain as well as different sources differed as to their relationship. (The description in the History of Song of Li Renfu as being one generation below Li Yichang appeared to be clearly erroneous given that Li Renfu's sons also used the generational character of "Yi" in their names.) In any case, Li Renfu served as an officer at Dingnan, and as of the time of Li Yichang's rule of the circuit was serving as the commander of both the Han and non Han soldiers at the circuit. In 910 (according to the Zizhi Tongjian) or 909 (according to the Old History of the Five Dynasties and the New History of the Five Dynasties) Li Yichang was assassinated by his officer Gao Zongyi (高宗益). The Dingnan officers killed Gao and supported Li Renfu to succeed Li Yichang. When Li Renfu reported this to Zhu Quanzhong, the emperor of Tang's successor state Later Liang, Zhu gave Li Renfu the title of military governor of Dingnan.
Кейінгі Лянг кезінде
910 жылы Ци ханзадасы Ли Маочжэнь, сондай-ақ оның қол астындағы екі әскери губернатор – Цзиньнань округінің әскери губернаторы Ли Цзихуэй (靜難, штаб-пәтері қазіргі Сяньян, Шэньси) және Чжаньйи округінің әскери губернаторы Лю Цзиюнь (彰義, штаб-пәтері қазіргі Пиньлян, Ганьсу) – Ли Цуньсуға (Джин ханзадасы, Ли Цуньсу – қарсыласы) елшілер жіберіп, Диннаньға бірлесіп шабуыл жасауды ұсынды. Ли Цуньсу өзінің генералы Чжоу Девейді Ци әскерлеріне қосылуға жіберді. Екі әскер Диннаньның астанасы Ся префектурасын (夏州, қазіргі Юлин, Шэньси) қоршауға алды. Ли Ренфу көмек сұрап Ли Лян императорлық үкіметіне жүгінді, сонда Чжу Куаньчжун Ли Ю (李遇) және Лю Ван (劉綰) генералдарын Ли Ренфуға көмекке жіберді. Ли мен Лю Сяға жеткен кезде, Ци және Джин әскерлері қоршауды көтеріп, кері шегінді. Ци және Джинге қарсы тұрғаны үшін Чжу Ли Ренфуға Тайбао (太保) және құрметті канцлер (同中書門下平章事, Тонг Чжуншу Менся Пинжанши) лауазымдарын сыйлады.
Later in 910, Li Maozhen the Prince of Qi—one of the rival states to Later Liang—as well as two military governors under him, Li Jihui the military governor of Jingnan Circuit (靜難, headquartered in modern Xianyang, Shaanxi) and Liu Zhijun the military governor of Zhangyi Circuit (彰義, headquartered in modern Pingliang, Gansu)—sent emissaries to Li Cunxu, the Prince of Jin (another rival state to Later Liang), suggesting that they attack Dingnan together. Li Cunxu sent his general Zhou Dewei to join the Qi forces. The two armies put Dingnan's capital Xia Prefecture (夏州, in modern Yulin, Shaanxi) under siege. Li Renfu sought aid from the Later Liang imperial government, and Zhu Quanzhong sent the generals Li Yu (李遇) and Liu Wan (劉綰) to aid Li Renfu. When Li and Liu reached Xia, the Qi and Jin forces lifted their siege and withdrew. For his holding out against Qi and Jin, Zhu bestowed on Li Renfu the titles of acting Taibao (太保) and honorary chancellor (同中書門下平章事, Tong Zhongshu Menxia Pingzhangshi).
Танг дәуірінің кейінгі кезеңінде
Ақырында, Кейінгі Ляңды Ли Цуньсу жойды, ол жаңа Кейінгі Тан императоры ретінде императорлық атақ алды. Ли Цуньшу император болған кезде Ли Ренфу Жу Куанчжунның ұлы және мұрагері Жу Чжэнь мен Ли Цуньшудан Тайши (太師) лауазымын, үлкен құрметті канцлер лауазымын Чжуншу Линг (中書令) және Шуфаңның ханзадасы атағын жиынтығында алды. Кейінгі Тан сарайында жылдар бойы Ли Ренфуның Кейінгі Танның солтүстік бәсекелесі Хитан империясымен құпия байланыста болғаны туралы пікір қалыптасты. (Дегенмен, Ли Ренфу қайтыс болғаннан кейін, Ли Ренфуның ойлау жолын білетінін мәлімдегендер, Ли Ренфунің оны басқа аймаққа ауыстыру туралы ойлаудан Кейінгі Тан сарайын тоқтату үшін мұндай қауесет таратып отырғанын хабарлады.) Ли Ренфу 933 жылы қайтыс болды, ал Ли Цуньшудың асырап алған ағасы және мұрагері Ли Сиюань оны қайтыс болғаннан кейін Гуо ханзадасы етіп тағайындады. Ли Сиюань кейіннен Ли Ренфуның Хитан империясымен құпия байланыста болғаны туралы қауесеттерге сеніп, Ли Ренфудың ұлы және мұрагері Ли Ичаоны жақын жердегі Чжанву округіне (彰武, штаб-пәтері қазіргі Яньань, Шаньси) көшіруге тырысты, ал Чжанвудың әскери басшысы Ан Цунцзинді Диннаньға көшірді. Бұл әрекет сәтсіз аяқталды, және Ли Ренфу отбасы Бес династия мен Он патшалық кезеңінің соңына дейін Диннаньда бекінді.
Eventually, Later Liang was destroyed by Li Cunxu, who claimed imperial title as emperor of a new Later Tang. It was said that by the time of Li Cunxu's reign as emperor, Li Renfu had received, accumulatively, from Zhu Quanzhong's son and successor Zhu Zhen and Li Cunxu, the titles of acting Taishi (太師), the greater honorary chancellor title Zhongshu Ling (中書令), and Prince of Shuofang. It was said that throughout the years, it became perceived at the Later Tang court that Li Renfu was in secret communications with Later Tang's northern rival Khitan Empire. (However, after Li Renfu's death, it was reported by some persons who claimed to know Li Renfu's thinking process that Li Renfu was merely creating such rumors to discourage the Later Tang court from considering moving him to another circuit.) Li Renfu died in 933, and was posthumously created the Prince of Guo by Li Cunxu's adoptive brother and successor Li Siyuan. Li Siyuan subsequently, believing the rumors of Li Renfu's secret communications with Khitan Empire, tried to move Li Renfu's son and successor Li Yichao to nearby Zhangwu Circuit (彰武, headquartered in modern Yan'an, Shaanxi) while moving Zhangwu's military governor An Congjin to Dingnan. The attempt failed, and Li Renfu's family would become entrenched at Dingnan for the rest of the Five Dynasties and Ten Kingdoms period.
Ескертпелер мен сілтемелер
Бес патшалықтың ежелгі тарихы, 132-том. Бес патшалықтың жаңа тарихы, 40-том. Чжичжи Тунцзянь, 267, 278-томдар.
Old History of the Five Dynasties, vol. 132. New History of the Five Dynasties, vol. 40. Zizhi Tongjian, vols. 267, 278.