Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Он патшалық дәуіріндегі Қытайдың династиялық мемлекеті, сонымен қатар Он алты патшалық дәуірінде "Солтүстік Хан" деп те белгілі болған.
Dynastic state of China in the Ten Kingdoms period
the state also known as "Northern Han" during the Sixteen Kingdoms period
Солтүстік Хан – Қытайдың династиялық мемлекеті және Бес әулет және Он патшалық дәуіріндегі Он патшалықтың бірі. Ол Лю Мин (Император Шидзу) өзінің ағасы Лю Цзиюань (Император Гаодзу) құрған Кейінгі Хан әулетінің жалғасы ретінде құрылған. Солтүстік Хан 951 жылдан 979 жылға дейін өмір сүрді, одан кейін Солтүстік Сун әулетімен басып алынды.
The Northern Han was a dynastic state of China and one of the Ten Kingdoms during the Five Dynasties and Ten Kingdoms period. It was founded by Liu Min (Emperor Shizu) as a continuation of the Later Han dynasty founded by his brother Liu Zhiyuan (Emperor Gaozu). The Northern Han lasted from 951 to 979, when it was conquered by the Northern Song dynasty.
Солтүстік Хан хандығының құрылуы
Қысқа ғұмырлы Кейінгі Хан мемлекеті 950 жылы күшті әскери губернатор Гуо Вэйдің де-факто төңкерісі салдарынан құлады. Лю Мин 951 жылы өзінің Кейінгі Хан империясының заңды мұрагері екенін мәлімдеп, Солтүстік Хан патшалығын құрды, оны кейде Шығыс Хан деп те атайды. Лю Мин Ляо әулетін құрған кидандармен дәстүрлі қарым-қатынасты дереу жаңартты. Кейінгі Хан және Солтүстік Хан императорларының тегі туралы мәліметтер келіспейді; кейбір дереккөздер олардың синизацияланған Шатуо тегінен екенін көрсетеді, ал дәстүрлі тарихи мәліметтер императорлар өздерін Кейінгі Ханның императорлық тағына тікелей туыс екенін айтқан Хан императоры Миннің ұлы Хуайян патшасы Лю Биннің (劉昞) ұрпақтары деп санайды. "Бес династияның ескі тарихы", 99-том, және "Бес династияның жаңа тарихы", 10-том бойынша Лю Цзиюань Шатуо тегінен шыққан. "Удай Хуяо", 1-томда айтылғандай, Лю Цзиюаньның бес атасы Лю Туань (劉湍) (кейіннен Император Миньюань атағы беріліп, Вэньцзу ғибадатханасының атауы қойылған) Хан императоры Миннің ұлы Хуайян патшасы Лю Биннің (劉昞) ұрпағы.
The short lived state of Later Han fell in 950 because of Guo Wei, a powerful military governor's de facto coup. Liu Min founded the Northern Han Kingdom, sometimes referred to as the Eastern Han, in 951 claiming that he was the legitimate heir to the imperial throne of Later Han. Liu Min immediately restored the traditional relationship with the Khitans, who had founded the Liao dynasty. Sources conflict as to the origin of the Later Han and Northern Han emperors; some indicate sinicized Shatuo ancestry while some traditional historical sources claim that the emperors claimed patrilineal Han Chinese ancestry. According to Old History of the Five Dynasties, vol. 99, and New History of the Five Dynasties, vol. 10. Liu Zhiyuan was of Shatuo origin. According to Wudai Huiyao, vol. 1 Liu Zhiyuan's great great grandfather Liu Tuan (劉湍) (titled as Emperor Mingyuan posthumously, granted the temple name of Wenzu) descended from Liu Bing (劉昞), Prince of Huaiyang, a son of Emperor Ming of Han.
Аумақтық көлемі
Солтүстік Хан – Шансиде орналасқан шағын мемлекет, астанасы Тайюань қаласында болған. Шаньси облысы IX ғасырдың соңы мен X ғасырдың басында Тан әулетінің әлсіреген кезінен бастап дәстүрлі билікке ие аймақ болып келді. Ол сол кездегі екі үлкен күш – солтүстіктегі Ляо династиясы мен оңтүстіктегі Кейінгі Чжоу династиясы (кейін Солтүстік Сун династиясы) арасында қысылып жатты.
The Northern Han was a small kingdom located in Shanxi with its capital located at Taiyuan. Shanxi had been a traditional base of power since the fading days of the Tang dynasty in the late ninth century and early tenth century. It was wedged between the two major powers of the day, the Liao dynasty to the north and the Later Zhou dynasty (then the Northern Song dynasty) to the south.
Ляо мен Сонг арасындағы аралық
Солтүстік Ханның болуы Ляо әулеті мен Кейінгі Чжоудың мұрагері Солтүстік Сун арасындағы қарым-қатынастағы екі маңызды мәселенің бірі болды, екіншісі – Ляо әулетінің он алты префектураны өз билігінде ұстап тұруы. Солтүстік Хан Ляоның қорғауына өтті. Сун императоры Тайцзу 976 жылы қайтыс болған кезде оңтүстік мемлекеттерін Сун әулетіне қосып бітіруге жақын еді. Оның кіші інісі, император Тайцзун, ағасының жетістіктерін қайталауға ниеттенді. 978 жылы Уюэ мемлекеті Сун әулетінің құрамына енді.
The existence of the Northern Han was one of the two major thorns in relations between the Liao Dynasty and Later Zhou's successor Northern Song, the other being the continued possession of the Sixteen Prefectures by the Liao Dynasty. The Northern Han had placed itself under the protection of the Liao. Emperor Taizu of Song was successful in nearly completing the incorporation of the southern kingdoms into the Song Dynasty by his death in 976. His younger brother, Emperor Taizong wished to emulate his older brother's successes. Wuyue was brought into the realm in 978.
Солтүстік ханның құлдырауы
Оңтүстіктегі табыстарынан күш алған император Тайцзун, Солтүстік Ханды толық жою мақсатымен жорыққа шығуды шешті. Әскерді жеке басты өзі басқарып, күштерін Солтүстік Ханның астанасы Тайюанға жеткізді, ол маусым айында қоршауға алынды. Ляодан келген алғашқы көмекші әскерлер Сун әскерімен оңай жеңіліске ұшырады. Екі айлық қоршаудан кейін Солтүстік Хан императоры қарсылық көрсетпей берілді және мемлекет Солтүстік Сунның құрамына енді.
Emboldened by his success to the south, Emperor Taizong decided to embark on a campaign to finally destroy the Northern Han. Leading the army himself, he brought his forces to the Northern Han capital of Taiyuan, which was laid under siege in June. An initial relief force sent by the Liao was easily defeated by Song. After a two month siege of the capital, the emperor of the Northern Han surrendered and the kingdom was incorporated into the Northern Song.