Чжао Гуанъинь (925 ж.ө.) – Бес әулет және Он патшалық дәуіріндегі қытай шенеунігі, Кейінгі Танның канцлері. Әкесі мен бауырлары да мемлекеттік қызметкерлер болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жао Гуанъин (; 925 жылғы 23 мамырда қайтыс болды) – Қытайдың Бес әулет және Он патшалық дәуіріндегі шенеунік. Ол Кейінгі Тан дәуірінде канцлер болды. Тан династиясының канцлері Чжао Иньнің ұлы және Кейінгі Лян канцлері Чжао Гуанфэннің, Оңтүстік Хан канцлері Чжао Гуанъидің кіші інісі. (Сонг династиясы кезінде жазылған кейбір тарихи жазбаларда, Сонг императоры Тайдзудың (Чжао Куанъин) есімін табу үшін оны Чжао Гуанъюн (光允) деп атайды, бірақ бұл табу көбінесе "Куан" және "Ин" әріптерінің тікелей қайталануымен шектелгендіктен, басқа Сонг династиясының деректері оны Гуанъин деп атайды.)
Zhao Guangyin (; died May 23, 925) was an official during China's Five Dynasties and Ten Kingdoms period. He was the chancellor during Later Tang. He was a son of the Tang dynasty chancellor Zhao Yin and younger brother of the Later Liang chancellor Zhao Guangfeng and Southern Han chancellor Zhao Guangyi. (He is referred to as Zhao Guangyun (趙光允) in some subsequent historical accounts written during the Song dynasty as part of naming taboo for Song's founding emperor Emperor Taizu of Song (Zhao Kuangyin), but because the naming taboo appeared to be largely limited to consecutive uses of the characters "Kuang" and "Yin," other Song dynasty sources refer to him as Guangyin.)
Өмірбаян
Жао Гуанъиннің қай жерде және қашан туылғаны белгісіз. Оның әкесі Чжао Инь Тан императоры Ицзун мен оның ұлы және мұрагері император Сицзунның тұсында канцлер болып қызмет етті. Оның ағалары Чжао Гуанфэнь мен Чжао Гуанъи әдеби қабілеттерімен және ізгілігімен танымал болды. Жао Гуанъиннің өзі де, олар сияқты, өлең жазу шеберлігімен белгілі болды.
It is not known when or where Zhao Guangyin was born. His father Zhao Yin served as a chancellor during the reigns of Emperor Yizong of Tang and Emperor Yizong's son and successor Emperor Xizong. His two older brothers Zhao Guangfeng and Zhao Guangyi were both known for their literary talents and virtue. Zhao Guangyin himself, like they were, was known for his ability to write poems,
Жао Гуанъиннің өзі де салғылы және мақтанқор болғандығы айтылады, бірақ оның бауыры Чжао Гуанфеннің көп ойлы мінезімен салыстырғанда, ол жеңілтек болатын. Сол кезде Чжао Гуанфэн жиі қонақтар қабылдамайтын, бірақ Жао Гуанъин оған келгенде, ол оны саяси мәселелер туралы әңгімеге тартуға тырысатын. Чжао Гуанфэн ақырында есігіне: «Канцлерлер кеңсесінің істері талқыланбасын» деген жазу іліп қойды. Алайда, Дулу Тан аристократиялық әулетінен болғанымен, Тан императорлық басқаруында қызмет етпегендіктен, Жао Гуанъин Тан дәстүрлеріне сүйенген жаңа династия үшін ережелер мен рәсімдерді жасау бойынша шешім қабылдауда маңызды рөл атқарды. Бірақ, Ли Цуньшудың сүйікті евнухы Ян Сяланмен (楊希朗) араздасқаннан кейін Жао Гуанъин өзінің мәртебесіне алаңдады. Ян Сялан – қуатты кеш Тан евнухы Ян Фугунның асырап алған шөбересі болғандықтан, ол Ян Фугунның мүлігін қайтаруды талап етті. Ян Сяланның өтініші Канцлерлер кеңсесіне талқылауға жіберілгенде, Жао Гуоға Ян Фугунның бүлікке қатысқанын және Тан оның абыройын қалпына келтірмегенін, сондықтан мүлікті қайтарудың орынсыз екенін айтты. Гуо евнухтардың билігін бақылауға ұмтылып, бұл туралы Ли Цуньшуға хабарлады. Ли Цуньшу Янға өзі Жаомен сөйлесіп көруді бұйырды. Ян Жаомен кездескенде, өзінің тағы бір әжесі Ян Фугуанның үлкен еңбектері болғанын және Ян Фугунға тағылған айыптар канцлер Чжан Цзюньдің істегісінен туғанын, осылайша Ян Фугунның абыройы кейіннен қалпына келтірілгенін қызу пікірмен жеткізді. Ол, егер бұлай болмағанда, өзінің және асырап алған туыстарының евнухтар қатарында қызмет етуі мүмкін болмас еді деді. Ян дау кезінде ашулы болғандықтан, Жао өзінің кеш Тан оқиғаларымен таныс емес деген ойға келді және Ян императордың жақын адамы болғандықтан, оған қарсы әрекет етуі мүмкін деп қорқып, алаңдады. Ол осылайша қатты уайымдап, ауырып қалды. 925 жылдың жазында, ол әлі канцлер болып қызмет етіп жүргенде қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін оған құрмет көрсетілді.
Zhao Guangyin was described to be himself also frivolous and self important, however, compared to the more serious disposition of his brother Zhao Guangfeng. It was said that at that time, Zhao Guangfeng was not often hosting guests, but whenever Zhao Guangyin visited him, Zhao Guangyin would try to engage him in talks about politics. Zhao Guangfeng eventually put up a sign on his door, "Please do not discuss the matters of the Office of Chancellors." However, it was said that because Doulu, while from a Tang aristocratic family, never served in a Tang imperial administration, Zhao Guangyin became the key decision maker in terms of creating regulations and rites for the new dynasty, based on Tang traditions. However, Zhao Guangyin eventually became apprehensive about his own position over a dispute with a favorite eunuch of Li Cunxu's, Yang Xilang (楊希朗). What happened was that Yang was an adoptive grandnephew of the powerful late Tang eunuch Yang Fugong, and requested that Yang Fugong's properties be returned to him. When Yang Xilang's petition was given to the Office of Chancellors for discussion, Zhao stated to Guo that Yang Fugong had been involved in a rebellion and had never had his reputation restored by Tang, such that it would be inappropriate for his property to be returned. Guo, who wanted to control the power of the eunuchs, informed Li Cunxu of this. Li Cunxu told Yang to go make his case himself with Zhao. When Yang met Zhao, Yang argued forcefully that another granduncle of his, Yang Fuguang, had great accomplishments, and that Yang Fugong's alleged crimes were the result of the machinations of the chancellor Zhang Jun, such that Yang Fugong's reputation was effectively restored subsequently — pointing out that if that did not occur, it would not have been possible for Yang himself and his adoptive cousins to be serving as eunuch monitors. As Yang became harsh and angry in tone during the argument, Zhao became displeased at the implication that Zhao himself was unfamiliar with late Tang events, and Zhao also became apprehensive that Yang might act against him, as a close associate of the emperor. It was said that he became so worried that he became ill. He died in summer 925, while still serving as chancellor. He was given posthumous honors.
Ескертпелер мен сілтемелер
Танның көне кітабы, 178-том. Бес әулет тарихы, 58-том. Чжичжи Тунцзянь, 272, 273-томдар.
Old Book of Tang, vol. 178. Old History of the Five Dynasties, vol. 58. Zizhi Tongjian, vols. 272, 273.