Кіріспе

Карл Хиасеннің романы. "Стрип-тиз" – Карл Хиасеннің 1993 жылғы романы. Оның көптеген өзге де романдары сияқты, бұл Флоридада өтетін қылмыстық роман және Хиасенге тән қара юморға толы. Роман жас қызының күтімін алу үшін экзотикалық биге жүгінген жалғыз ананың тағдырына арналған. Ол ақырында қызықтарлы ойынға қатысып, әрекетке құмар АҚШ конгрессмені мен оның ықпалды корпоративтік демеушілерімен күреседі. Хиасеннің көптеген романдары сияқты, бұл кітаптың сюжеті де авторды ашуландыратын экологиялық қылмыс немесе жемқорлық мәселесіне негізделген. Бұл жағдайда, ол Флоридадағы қант өндірушілердің плутократиясы және АҚШ Конгресінің оларға үздіксіз беріп отыратын үлкен субсидиялары. "Стрип-тиз" 1993 жылы "Нью-Йорк Таймс" газетінің бестселлер тізіміне енді.

Сюжет

Флорида штатының Форт-Лодердейл қаласында орналасқан стриптиз-клубтың "Eager Beaver" ерлі-зайыптылар кешкі ерлер кешінде Пол Губер болатын мас күйеу жігіт сахнаға шығып, бишілердің бірі Эрин Грантты ұстап алады. Клубтың аула күзетушісі әрекет ете алмай, Полға басқа бір клиент шампан бөтелкесімен шабуыл жасайды. Шабуылшы конгрессмен Дэвид Лейн Дилбек болып шықты, ол ересектер мекемелерінің түзетілмейтін (бірақ құпия) меценаты. Флориданың қант құмырасы өнеркәсібіндегі Дилбектің заң шығарушы қожайындарын білдіретін саяси фиксер Малкольм Молдовски Дилбектің ақымақтығына ашулы, өйткені ол қиын сайлау науқанының ортасында. Ерлі-зайыпты емес Эрин бұрынғы күйеуі Даррелмен бала күтіміне қатысты дау-дамайға түсіп, ол үлкен ұрлық жасағаны үшін ұсталғаннан кейін ФБР-дің хатшысы болып қызметінен босатылды. Ажырасудың заңдық шығынынан үмітсіз қалған Эрин экзотикалық биді мансап ретінде таңдады. Бір қызығы, Эриннің жаңа кәсібі судьяға оның жағымсыз көзқарасын берді, ал Даррелдің қылмыстық тіркелімі полиция үшін хабаршы болғандықтан жойылды. Нәтижесінде, Дарреллге қыздары Анжеланың қамқорлығы берілді, ал Эринге сот шешімін қайтару үшін одан да көп ақша қажет. Эриннің сүйіспеншілікке толы жанкүйерлерінің бірі, Джерри Киллиан есімді кітапшы жігіт, Дилбекті клубтан таниды және оны судьяға Эриннің пайдасына ықпал етуге шантаж жасауға тырысады. Бірақ судья Дилбектің тергеуіне қарсылық танытқан кезде, Молдовский клиентіне кері назар аударудан аулақ болу үшін Джерридің өлтірілуін ұйымдастырады. Мәйітті Монтана штатындағы өзеннен Майамидегі кісі өлтіру бөлімінің детективы Ал Гарсия тауып алады. Ол отбасымен бірге демалыста. Пауылдың қызына туысқан заңгер Мардохай да оны қорлап, ақша сұмдықпен тартып алған. Пауылдың ерлі-зайыптылық тойындағы достарының бірі Dilbeck-тің суретін шабуыл кезінде байқамай түсірді; Мордохай оны жасыру үшін ақша талап ету үшін қолданады. Қайта, Мордохай мен Пауылдың қызға арлы қалыңдықтары да Молдовскийдің бұйрығымен өлтіріледі. Дегенмен, Дилбектің Эрин туралы естелігі фотосуреттен жанама түрде қозғайды және ол оны "иесі" болғанша өз науқанын жалғастырудан бас тартады. Молдовский Дилбек өзінің жұмыс берушілерінің табысы үшін қажет екенін біліп, көмектесуге келіседі. Гарсия Флоридаға оралып, Эрин мен оның жақын досы, клубтың аула күзетушісі Шадпен жазбаларды салыстырады. Ол Джерридің өлтірілуін Молдовскиймен байланыстыратын дәлелдерді табады, бірақ соттың алдында дәлел болатындай ештеңе жоқ. Сонымен қатар, Даррелл тағы да ұрлықпен ұсталып, оның бұрынғы қылмыстық тарихы ашылады, бұл Ериннің пайдасына қорғаншылық даусын бұрады. Күтпеуді шешіп, Даррелл жоқ кезде Анджеланы әпкесінің үйінен алып кетеді. Сол арада Молдовский Эриннің басшысына Дилбекке жеке концертті беруді сұрайды. Эрин дәлелдерді жинап алудың ең жақсы жолы екенін білгендіктен келіседі. Бірінші жеке шоуы кезінде Дилбек құмарлықпен көмектеспей қалады, ал Эрин оны оңай басқарады. Ол қайталап өнер көрсеткен үшін оған көбірек ақша ұсынады, ол келіседі. Дилбектің әдеттегі жағдайларда кісі өлтіруге қатысы жоқ екенін түсінген Эрин оны "жою" жоспарын жасайды. Екінші шоудың түні Даррелл Эринді кездесу орнына ертіп барады және шоуды бақылап отырған Молдовскийге тап болады, оны есірткіден болған ашу-ызадан өлтіреді. Ішінде Дилбек Эринді азғыруға тырысады және ол таңғалдырмағанда ренжітеді. Даррел кіреді де, оны қызының қасына апаруды талап етеді. Эрин өзінің жоспарының келесі кезеңіне көшеді, пистолет тартып, екеуіне де шығуды бұйырады. Дилбектің жүргізушісінің көмегімен Эрин екі адамды Дилбектің жақтастарының иесі болып табылатын қант құмырасы өрісіне апарады. Машина тоқтаған кезде, Даррелл өмірін сақтап қашу үшін қашады, бірақ кейін есінен танып қалады; ол келесі күні таңертең ұнтақ машинасымен бірге таяқпен бірге ұнтақталады. Эрин Дилбекке қараған бақшада баяу би билеуді ұсынады. Дилбек би "жабайы ковбойлық жыныстық қатынастың" алғышарты деп санайды, бірақ ол емес екенін түсінгенде, ол Эринатты зорлауға тырысады, ол кезде оны Эриннің бұрынғы бастығы бастаған ФБР агенттерінің тобы ұстайды, ол оны ұрлап әкетілгенін айтып, жасырын қоңырау шалады. Эрин Дилбекке ультиматум береді: тұтқындалудан және ашылудан аулақ болу үшін ол өз қызметінен кетуі керек. Даррелдің өлімімен және Дилбек пен оның қожайындарынан келген қауіп жойылған кезде, Эрин клубты тастап, Анджеламен жаңа өмір бастайды. Эпилогта оның бұрынғы ж�...

Сыни қабылдау

Times сыншысы Дональд Э. Вестлейк Хиасеннің стилін "Дэйв Барри мен Элмор Леонардтың қоспасы" деп сипаттады. Романға жағымды баға берген Вестлейк, бұл Хиасеннің қазітке дейінгі ең күшті романы екенін айтады:

Автор өзінің ерекше адамдары мен мінезіне құмарларының арасына шынайы, адал жандардың бірін, Эрин Грант есімді тартымды жас әйелді қосыпты. Оның қатысуы оның төңірегіндегі карикатуралық жамандықтарды бұрынғы Хиасен романдарына қарағанда көңілсіз әрі жаман етеді.

Хиасеннің басқа шығармаларымен байланысы

Ал Гарсия, «Туристтік маусым», «Double Whammy» және «Skin Tight» фильмдерінде ойнаған актер, Хиасеннің романдарында төртінші және (қазіргі уақытқа дейін) соңғы рет пайда болады. Кітап қант қамысы өнеркәсібін көшіп жүретін жұмысшыларды қанау (бұл тақырып бұрынғы «Туған тіл» романында қысқаша айтылған) және Эверглейдстің ластануы үшін сынап жатады. Осы екі қылмыстың екеуін де Хиасеннің кейінірек жазылған «Skinny Dip» романының корпоративтік жауыз кейіпкері «Қызыл» Хаммернут жасайды. Малкольм Молдовский – саяси мәселелерді шешуші, бірақ оның ресми жұмысы белгісіз. Палмер Стоат, Хиасеннің «Sick Puppy» романының басты қарсыласы, Молдовскийге ұқсас рөл атқарады және ол лоббист қызметін атқарады.

Тарихқа, географияға немесе адамдарға сілтеме жасау

Dilbeck 1978 жылы топлес барда тәртіпсіздік жасағаны үшін тұтқындалған Бровард округіне жататын республикалық конгрессмен Дж. Герберт Беркке негізделген. Майкл Грунвальд өзінің "Бұздық, Эверглейдтердің тарихы" атты кітабында Дилбектің қант құмырасы өнеркәсібіндегі негізгі меценаттары, ойдан шығарылған Рохо ағайындылары Флоридадағы үлкен қант құмырасы конгломератының иелері Хосе мен Альфонсо Фанжулдың жұқа маскараланған пародиясы деп санайды. Шығармадағы Рожолар сияқты, Фанжул ағайындылары Флоридада байлықтарын көрсетуімен танымал болды және ауыл шаруашылығы субсидияларын насихаттауға арналған "жанжал тапқан отбасылық фермер" аңызына тірі айыптау ретінде қызмет етті. "Eager Beaver" қайығының иесі Орли Анжело Бруно, "Кішкентай Никки" Скарфо және "Сырлы Тони" Салерно сияқты ұйымдасқан қылмыскерлермен байланысы бар екендігімен мақтанады. Салерноның өлімі туралы хабар 1992 жылы шыққанда, бұл мақтанудың бірі түсіп қалады. Молдовскийдің батыры және ұстазы - Джон Ньютон Митчелл, Ричард Никсонның бас прокуроры, Уотергейт қазасына байланысты бірнеше қылмысқа кінәлі деп танылған. Дилбекті ақымақ мінез-құлқы үшін сөгіс сөз сөйлеген Молдовский жыныстық арамдастыққа ұшыраған бірнеше бұрынғы саясаткерлердің есімдерін қайта қарайды: Гэри Харт, Чак Робб және Тедди Кеннеди. Молдовски сондай-ақ, аты осындай жанжалдармен байланысты әйелдерді тізімдейді, соның ішінде Фанне Фокс (Уилбур Миллспен байланысты), Элизабет Рэй (Уэйн Хейспен байланысты), Донна Райс (Гарри Харт) және Дженнифер Фловерс (бұрынғы президент Билл Клинтон). Дилбекке лекция оқығанда Молдовский Джордж Сантаянаның "Тарихты елемейтіндер оны қайталауға лайық" деген атақты сөзін қайталайды. АҚШ Конгрессі мен Сенатының бірнеше нақты мүшелері Дилбектің замандастары ретінде атымен аталады, соның ішінде Билл Брэдли, Джон Керри және Дэниел Патрик Мойнихан. Гарсия Құрама Штаттардың құрылуына қатысты: ол "Томас Пэйн ескі аяқ киіммен және кір жуумен жыныстық қатынасқа түсетін конгрессмен туралы не ойлар еді" деп қатты таңғалады. Эринге әсер ету үшін Дилбек оның бірнеше шынайы өмірдегі саясаткерлер мен танымал адамдармен, соның ішінде Тип О'Нилл, Колин Пауэлл, Билл Брэдли, Крис Додд, Аль Д'Амато, Ньют Гингрич және Чак Норриспен бірге суреттерін көрсетеді.

Фильмге бейімделу

1996 жылы Эндрю Бергман жазып, режиссерлік еткен "Стриптиз" фильмі экранға шықты. Басты рөлдерде Деми Мур (Эрин), Бёрт Рейнольдс (Дилбек), Винг Рэймс (Шэд), Арман Ассанте (Аль Гарсия), Роберт Патрик (Даррелл), Румер Уиллис (Анджела) және Пол Гилфойл (Молдовский) сомдады. Фильм сыншылар тарапынан жақсы қабылданылмады және прокатта үлкен табыс әкелмеді.